ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଠ୍ୟ ଡାଏରୀ (Lesson Diary)

ଶ୍ରେଣୀ: ଅଷ୍ଟମ (Class 8)

ବିଷୟ: ବିଜ୍ଞାନ ("ଜିଜ୍ଞାସା" - ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ: ପଦାର୍ଥର କଣିକା ପ୍ରକୃତି)

ଅବଧି (Period): ୧୦ ଦିନ (ପ୍ରତି ଦିନର ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)

ପଦ୍ଧତି: ପଞ୍ଚପଦୀ ପଦ୍ଧତି (୧. ଅଧୀତି, ୨. ବୋଧ, ୩. ଅଭ୍ୟାସ, 4. ପ୍ରୟୋଗ, ୫. ପ୍ରସାର)

ପ୍ରଥମ ଦିନ (Period 1): ପଦାର୍ଥ କାହାକୁ ନେଇ ଗଠିତ? (ଚକ୍ ଭାଙ୍ଗିବା ଓ ଚିନି ଦ୍ରବଣ ପରୀକ୍ଷା)

  • ଅଧୀତି (Adhiti): ଶ୍ରେଣୀ ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବି, "ପଥର କିମ୍ବା ବାଲି ଗଦା ତିଆରି କରିବା ସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ ପାଣି ବା ତରଳ ପଦାର୍ଥରେ ଏଭଳି କରିବା କାହିଁକି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ?" ଏହାପରେ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବି।
  • ବୋଧ (Bodh): କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୧ (ଚକ୍ ଖଣ୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗି ପେଷି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା) ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୨ (ପାଣିରେ ଚିନି ଦ୍ରବୀଭୂତ କରିବା) ପରୀକ୍ଷା ବୁଝାଇବି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦାର୍ଥ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର କଣିକା (Constituent Particles) ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଏବଂ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ବା 'ଆନ୍ତଃକଣିକା ସ୍ଥାନ' (Interparticle spaces) ରହିଛି—ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବି।
  • ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ପଦାର୍ଥର ଗଠନକାରୀ କଣିକା ଏବଂ ଆନ୍ତଃକଣିକା ସ୍ଥାନର ସଂଜ୍ଞା ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
  • ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ପାଣିରେ ଚିନି ଦ୍ରବୀଭୂତ ହେବା ପରେ ଚିନି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାଣି ମିଠା ଲାଗିବାର କାରଣ ବୁଝିବେ।
  • ପ୍ରସାର (Prasar): ପଦାର୍ଥର କଣିକାମୟ ସ୍ୱରୂପ ବିଷୟରେ ପରିବାର ଓ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବେ।

ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ (Period 2): ପଦାର୍ଥର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା - କଠିନ ଅବସ୍ଥା (Solid State)

  • ଅଧୀତି (Adhiti): ଲୁହା କଣ୍ଟା, ପଥର କିମ୍ବା କାଠ ଖଣ୍ଡର ଆକାର ଏବଂ ଆୟତନ କାହିଁକି ବଦଳେ ନାହିଁ? ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବି।
  • ବୋଧ (Bodh): କଠିନ ପଦାର୍ଥର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବୁଝାଇବି। କଠିନ ପଦାର୍ଥରେ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିବିଡ଼ ଭାବରେ ସଂକୁଳିତ ହୋଇରହିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ଆନ୍ତଃକଣିକା ଆକର୍ଷଣ ବଳ' (Interparticle attraction force) ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥାଏ। ଏଣୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ଗତି ନ କରି କେବଳ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ କମ୍ପିତ (Vibrate) ହୁଅନ୍ତି।
  • ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): କଠିନ ପଦାର୍ଥର କଣିକା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଗଳନାଙ୍କ (Melting Point) ର ସଂଜ୍ଞା ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
  • ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ବରଫ ତରଳିବା ଏବଂ ଲୁହା ଗଳିବା ପଛରେ ତାପଶକ୍ତିର ଭୂମିକା ଜାଣିବେ।
  • ପ୍ରସାର (Prasar): ବିଭିନ୍ନ କଠିନ ପଦାର୍ଥର ଗଳନାଙ୍କ ସାରଣୀ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବେ।

ତୃତୀୟ ଦିନ (Period 3): ପଦାର୍ଥର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା - ତରଳ ଅବସ୍ଥା (Liquid State)

  • ଅଧୀତି (Adhiti): ପାଣିକୁ ଯେଉଁ ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଏ, ସେ ତାହା, ହିଁ ଆକାର କାହିଁକି ଧାରଣ କରେ? ପଚାରିବି।
  • ବୋଧ (Bodh): କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୪ (ବିଭିନ୍ନ ପାତ୍ରରେ ପାଣି ରଖି ଆକାର ଓ ଆୟତନ ପରୀକ୍ଷା) ବୁଝାଇବି। ତରଳ ପଦାର୍ଥର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକାର ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆୟତନ ଅଛି। ତରଳ କଣିକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆକର୍ଷଣ ବଳ କଠିନ ତୁଳନାରେ ସାମାନ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ ଥିବାରୁ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସୀମିତ ସ୍ଥାନରେ ଗତି କରିପାରନ୍ତି।
  • ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ତରଳ ପଦାର୍ଥର ଗୁଣଧର୍ମ ଏବଂ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ (Boiling Point) ସମ୍ପର୍କରେ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
  • ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ତରଳ ପଦାର୍ଥର ପ୍ରବାହମାନତା (Fluidity) ଏବଂ ବାଷ୍ପୀଭବନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରୁ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ବୁଝିବେ।
  • ପ୍ରସାର (Prasar): ତରଳ ପଦାର୍ଥକୁ ବିଭିନ୍ନ ପାତ୍ରରେ ଢାଳି ତା’ର ଆକାର ପରିବର୍ତ୍ତନର ପରୀକ୍ଷା ଘରେ କରି ଦେଖିବେ।

ଚତୁର୍ଥ ଦିନ (Period 4): ପଦାର୍ଥର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା - ଗ୍ୟାସୀୟ ଅବସ୍ଥା (Gaseous State)

  • ଅଧୀତି (Adhiti): ଆମେ ବାୟୁକୁ ଦେଖିପାରୁ ନାହୁଁ, ତଥାପି ଫୁଲିଥିବା ବେଲୁନ୍ ଭିତରେ ରହି ଏହା କିପରି ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି କରେ? ପଚାରିବି।
  • ବୋଧ (Bodh): କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୫ (ଧୂପକାଠି ଧୂଆଁ କିମ୍ବା ଆୟୋଡ଼ିନ୍ ବାଷ୍ପ ବ୍ୟବହାର କରି ଗ୍ୟାସ୍ ଜାର୍ ପରୀକ୍ଷା) ବୁଝାଇବି। ଗ୍ୟାସୀୟ ପଦାର୍ଥର କେବଳ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକାର କିମ୍ବା ଆୟତନ ନାହିଁ, ବରଂ ସେମାନେ ଉପଲବ୍ଧ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଅଧିକାର କରନ୍ତି। ଗ୍ୟାସ୍ କଣିକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆକର୍ଷଣ ବଳ ନଗଣ୍ୟ ଏବଂ ସେମାନେ ସବୁ ଦିଗରେ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ଗତି କରନ୍ତି।
  • ଅଭ୍ୟସ (Abhyas): ଗ୍ୟାସୀୟ ଅବସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
  • ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଅତରର ବାସ୍ନା କୋଠାର ସବୁଆଡ଼େ କିପରି ବ୍ୟାପିଯାଏ, ତାହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ କାରଣ ବୁଝିବେ।
  • ପ୍ରସାର (Prasar): ତରଳ ଓ ଗ୍ୟାସକୁ 'ପ୍ରବାହମାନ' (Fluid) କାହିଁକି କୁହାଯାଏ, ତାହା ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବେ।

ପଞ୍ଚମ ଦିନ (Period 5): ଆନ୍ତଃକଣିକା ବ୍ୟବଧାନ ଓ ସଙ୍କୋଚନଶୀଳତା (Compressibility)

  • ଅଧୀତି (Adhiti): ଗୋଟିଏ ସିରିଞ୍ଜ୍ ନେଇ ତା’ର ମୁହଁ ବନ୍ଦ କରି ପ୍ଲଞ୍ଜରକୁ ଠେଲିଲେ ଭିତରର ବାୟୁ କାହିଁକି ସଙ୍କୁଚିତ ହୁଏ? ପଚାରିବି।
  • ବୋଧ (Bodh): କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୭ (ସିରିଞ୍ଜ୍ ପରୀକ୍ଷା - ବାୟୁ ଓ ଜଳର ସଙ୍କୋଚନଶୀଳତା) ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୮ (ପାଣିରେ ଚିନି ମିଶାଇବା ପରେ ଜଳସ୍ତର ଅଧ୍ୟୟନ) ବୁଝାଇବି। ଗ୍ୟାସ୍ ସହଜରେ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇପାରେ କାରଣ ଏହାର କଣିକା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର ଖାଲି ସ୍ଥାନ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ କଠିନ ଓ ତରଳ ସହଜରେ ସଙ୍କୁଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
  • ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ସଙ୍କୋଚନଶୀଳତା (Compressibility) ର ଅର୍ଥ ଏବଂ ପଦାର୍ଥର ତିନି ଅବସ୍ଥାର ବ୍ୟବଧାନ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
  • ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଏଲ୍.ପି.ଜି. (LPG) ସିଲିଣ୍ଡରରେ ଗ୍ୟାସ୍ କିପରି ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ସଙ୍କୁଚିତ କରାଯାଇ ଭର୍ତ୍ତି ହୁଏ, ତାହା ଜାଣିବେ।
  • ପ୍ରସାର (Prasar): ଘରର ଏଲ୍.ପି.ଜି. ଗ୍ୟାସ୍ ସିଲିଣ୍ଡରର ଉପଯୋଗିତା ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ କଣିକାର ସଙ୍କୋଚନ ସମ୍ପର୍କରେ ପରିବାରକୁ ବୁଝାଇବେ।

ଷଷ୍ଠ ଦିନ (Period 6): ପଦାର୍ଥର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ କଣିକାର ଗତି (Motion of Particles)

  • ଅଧୀତି (Adhiti): ପାଣିରେ ପୋଟାସିୟମ୍ ପରମାଙ୍ଗାନେଟ୍ ଦାନା ପକାଇଲେ ତାହା କିପରି ସମଗ୍ର ପାଣିକୁ ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗିତ କରେ? ପଚାରିବି।
  • ବୋଧ (Bodh): କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୮ (ପୋଟାସିୟମ୍ ପରମାଙ୍ଗାନେଟ୍ ପରୀକ୍ଷା) ଏବଂ ଗରମ ପାଣି ଓ ଥଣ୍ଡା ପାଣିରେ ଏହାର ତୁଳନାତ୍ମକ ଅଧ୍ୟୟନ ବୁଝାଇବି। ପଦାର୍ଥର କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ସବୁବେଳେ ନିରନ୍ତର ଗତିଶୀଳ ଅଟନ୍ତି। ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ିଲେ କଣିକାଗୁଡ଼ିକର ଗତିବେଗ (Thermal energy) ବୃଦ୍ଧି ପାଏ—ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବି।
  • ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ସହ କଣିକାର ଗତି କିପରି ବଢ଼େ, ତାହା ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
  • ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଗରମ ସୁପ୍ ଅଧିକ ସୁଆଦିଆ ଲାଗିବାର କାରଣ (ଗରମ ଥିବାରୁ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଜିଭର ସବୁ ଅଂଶକୁ ଶୀଘ୍ର ବ୍ୟାପିଯାଏ) ବୁଝିବେ।
  • ପ୍ରସାର (Prasar): ଧୂପକାଠିର ବାସ୍ନା ସମଗ୍ର ଘରେ ବ୍ୟାପିବାର ପରୀକ୍ଷା ନିଜେ କରି ଅନୁଭବ କରିବେ।

ସପ୍ତମ ଦିନ (Period 7): ଅଧ୍ୟାୟଗତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଓ ସମାଧାନ (ପାର୍ଟ-୧)

  • ଅଧୀତି (Adhiti): ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷରେ ଥିବା ଜିଜ୍ଞାସା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ପାଇଁ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇବି।
  • ବୋଧ (Bodh): ଅଭ୍ୟାସର ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୧ (ସଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ ଓ ସତ୍ୟ/ମିଥ୍ୟା ସଂଶୋଧନ), ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୨ (ଚୌକିର ଗଠନକାରୀ କଣିକା ବାହାର କରିଦେଲେ କ’ଣ ହେବ) ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୩ (ବାଷ୍ପ ସହଜରେ ମିଶିବା ଓ କଠିନ ସହଜରେ ନ ମିଶିବାର କାରଣ) କୁ ବୋର୍ଡ଼ରେ ବୁଝାଇ ସମାଧାନ କରିବି।
  • ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ପିଲାମାନେ ନିଜ ଖାତାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ଲେଖିବେ।
  • ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): କଠିନ, ତରଳ ଓ ଗ୍ୟାସର କଣିକାଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଯୁକ୍ତି ଦେଇ ବୁଝାଇବେ।
  • ପ୍ରସାର (Prasar): ଏହି ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରଗୁଡ଼ିକୁ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଆଲୋଚନା କରି ଜ୍ଞାନ ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରିବେ।

ଅଷ୍ଟମ ଦିନ (Period 8): ଅଧ୍ୟାୟଗତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଓ ସମାଧାନ (ପାର୍ଟ-୨)

  • ଅଧୀତି (Adhiti): ଅଧ୍ୟାୟର ବାକି ରହିଥିବା ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିବି।
  • ବୋଧ (Bodh): ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୫ (ବରଫ ଜଳ ହେବା ଏବଂ ବାଷ୍ପୀଭବନ ସମୟରେ କଣିକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଇବା), ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୯ (ସମୁଦ୍ର ପାଣି ଲୁଣିଆ ହେବାର କାରଣ—ଲୁଣ କଣିକା ଜଳରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ରହିବା) ଏବଂ ମହମବତୀ ଜଳିବା ସମୟର ଅବସ୍ଥା ପରିବର୍ତ୍ତନ (ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୮) କୁ ବୋର୍ଡ଼ରେ ବୁଝାଇବି।
  • ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): କଣିକାର ଅବସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଉଥିବା ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଖାତାରେ ଅଙ୍କନ କରିବେ।
  • ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଦୈନନ୍ଦିନ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିଘଟଣା (ଯଥା- ସମୁଦ୍ର ପାଣି ଲୁଣିଆ ହେବା) କୁ କଣିକା ତତ୍ତ୍ୱ ସାହାଯ୍ୟରେ ବୁଝିବେ।
  • ପ୍ରସାର (Prasar): ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ପରମାଣୁ ଓ ଅଣୁ (Atom and Molecule) ର ପ୍ରାଥମିକ ଧାରଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ କରାଇବି।

ନବମ ଦିନ (Period 9): ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ - କଣିକା ମଡେଲ୍ ତିଆରି ଓ ଅଭିନୟ

  • ଅଧୀତି (Adhiti): ଆମେ କ’ଣ ମାଟିଗୁଳା ବା ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରି କଠିନ, ତରଳ ଓ ଗ୍ୟାସର କଣିକା ମଡେଲ୍ ତିଆରି କରିପାରିବା? ପଚାରିବି।
  • ବୋଧ (Bodh): 'ଆବିଷ୍କାର, ପରିକଳ୍ପନା ଏବଂ ତର୍କ' ଅନ୍ତର୍ଗତ ମାଟି ବଳ ଓ ଛୋଟ ମାଟିଗୁଳା ବ୍ୟବହାର କରି କଠିନ, ତରଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସର ଆନ୍ତଃକଣିକା ସ୍ଥାନ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ ସରଳ ମଡେଲ୍ ତିଆରି କରିବାର ପଦ୍ଧତି ବୁଝାଇବି। ବିଭିନ୍ନ ତାପମାତ୍ରାରେ କଣିକାର ଗତିକୁ ନାଟକୀୟ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦେବି।
  • ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ମଡେଲ୍ ତିଆରିର ବିଧି ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
  • ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଶ୍ରେଣୀରେ ପିଲାମାନେ କଠିନ, ତରଳ ଓ ଗ୍ୟାସ କଣିକା ସାଜି ସେମାନଙ୍କର ଗତିକୁ ଅଭିନୟ କରି ଦେଖାଇବେ।
  • ପ୍ରସାର (Prasar): ଗ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକର ଖେଳେଇ ହେବା ଗୁଣ (Diffusion) ଲାଭଦାୟକ ନା କ୍ଷତିକାରକ—ସେ ବିଷୟରେ ଶ୍ରେଣୀରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ବିତର୍କ କରିବେ।

ଦଶମ ଦିନ (Period 10): ପରମାଣୁ ଓ ଅଣୁର ମୌଳିକ ଧାରଣା, ମୂଲ୍ୟାୟନ ଓ ସମାପ୍ତି

  • ଅଧୀତି (Adhiti): ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରୁ ଆମେ ପଦାର୍ଥର କଣିକା ପ୍ରକୃତି ସମ୍ପର୍କରେ କ’ଣ ସବୁ ଶିଖିଲେ ତାହାର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବି।
  • ବୋଧ (Bodh): ପଦାର୍ଥ ଗଠନ କରୁଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ରତମ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି 'ପରମାଣୁ' (Atom) ଏବଂ 'ଅଣୁ' (Molecule) ବୋଲି ବୁଝାଇବି (ଯଥା- ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଅଣୁ, ଜଳ ଅଣୁ)। ଉଚ୍ଚ ଶ୍ରେଣୀରେ ଏହା ସମ୍ପର୍କରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ପଢ଼ିବ ବୋଲି କହିବି।
  • ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ଅଧ୍ୟାୟର ମୁଖ୍ୟବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକୁ ମନେରଖି ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ମୌଖିକ ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ।
  • ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ପଦାର୍ଥର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅବସ୍ଥା ପଛର ବୈଜ୍ଞାନିକ ସତ୍ୟକୁ ନିଜ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିବେ।
  • ପ୍ରସାର (Prasar): "ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର କଣିକାକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏବଂ ଏହାର ଗତି ଓ ଆକର୍ଷଣ ବଳ ହିଁ ପଦାର୍ଥର ଅବସ୍ଥା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ"—ଏହି ମୂଲ୍ୟବୋଧ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି କରିବି।