ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଠ୍ୟ ଡାଏରୀ (Lesson Diary)
ଶ୍ରେଣୀ: ଅଷ୍ଟମ (Class 8)
ବିଷୟ: ଜିଜ୍ଞାସା - ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ: ଅଣୁଜୀବ ଜଗତ
ଅବଧି (Period): ୧୦ ଦିନ (ପ୍ରତି ଦିନର ସମୟ: ୪୦
ମିନିଟ୍)
ପଦ୍ଧତି: ପଞ୍ଚପଦୀ ପଦ୍ଧତି (୧. ଅଧୀତି, ୨. ବୋଧ, ୩. ଅଭ୍ୟାସ, ୪. ପ୍ରୟୋଗ, ୫. ପ୍ରସାର)
ପ୍ରଥମ ଦିନ (Period
1): ଅଦୃଶ୍ୟ ଜଗତ ଓ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରର ଆବିଷ୍କାର
- ଅଧୀତି (Adhiti): ଶ୍ରେଣୀ ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ
ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବି,
"ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଏମିତି କିଛି ଜିନିଷ ଅଛି କି ଯାହାକୁ ଆମେ ଖାଲି ଆଖିରେ ଦେଖିପାରୁ
ନାହାୁଁ?" ଏହାପରେ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର
ପ୍ରଥମ ପୃଷ୍ଠାର ଅନୁସନ୍ଧାନ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ମଣିଷର ଆଖିର ସୀମାବଦ୍ଧତା
ଏବଂ ଲେନ୍ସ ବା ବର୍ଦ୍ଧକକାଚର ବ୍ୟବହାର କିପରି ଆମକୁ ଛୋଟ ଜିନିଷ ଦେଖାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ
କଲା ତାହା ବୁଝାଇବି। ରବର୍ଟ ହୁକ୍ (୧୬୬୫) କିପରି କର୍କରୁ କୋଷ (Cell) ଆବିଷ୍କାର କଲେ ଏବଂ
ଆଣ୍ଟୋନି ଭାନ୍ ଲିଉୱେନହକ୍ଙ୍କ ଅଣୁଜୀବ ବିଜ୍ଞାନରେ ଅବଦାନ ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ଦେବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ପିଲାମାନେ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ
ଗାଡ଼ିବ ଫ୍ଲାସ୍କ (କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୧) ସାହାଯ୍ୟରେ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ବଡ଼ କରି ଦେଖିବାର
ପରୀକ୍ଷା ଶ୍ରେଣୀରେ ଅଭ୍ୟାସ କରିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଚଷମା
କିମ୍ବା ବର୍ଦ୍ଧକକାଚ ବ୍ୟବହାର କରି କିପରି ଛୋଟ ଅକ୍ଷର ପଢ଼ାଯାଏ ତାହା ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର
ଉଦାହରଣ ଦେଇ ବୁଝିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ପିଲାମାନେ ନିଜ
ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞାନର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଆବିଷ୍କାର ଏବଂ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରର ଗୁରୁତ୍ୱ
ବିଷୟରେ କହିବେ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ (Period
2): କୋଷର ଗଠନ (ପିଆଜ ଅନ୍ତଃସ୍ତର ଓ ଗାଲ କୋଷ)
- ଅଧୀତି (Adhiti): ସମସ୍ତ ଜୀବ ଶରୀର କେଉଁ
କ୍ଷୁଦ୍ର ଏକକରେ ଗଠିତ,
ସେ ବିଷୟରେ ପଚାରି ପାଠ ଆରମ୍ଭ କରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୨ (ପିଆଜ
ଅନ୍ତଃସ୍ତର ପରୀକ୍ଷା - ସ୍ୟାଫ୍ରାନିନ୍ ରଙ୍ଗ ଦେଇ) ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୩ (ମଣିଷ ଗାଲର କୋଷ
ଅଧ୍ୟୟନ - ମେଥିଲିନ୍ ବ୍ଲୁ ଦେଇ) ବୁଝାଇବି। କୋଷର ମୁଖ୍ୟ ତିନୋଟି ଅଂଶ—କୋଷଝିଲ୍ଲୀ (Cell membrane), ସାଇଟୋପ୍ଲାଜମ୍ (Cytoplasm) ଏବଂ ନୁକ୍ଲିଅସ୍ (Nucleus) ସହିତ ଉଦ୍ଭିଦ କୋଷର 'କୋଷଭିତ୍ତି' (Cell wall) ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ଉଦ୍ଭିଦ କୋଷ ଓ ପ୍ରାଣୀ
କୋଷର ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରି ସେଗୁଡ଼ିକର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ନାମକରଣ କରିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): କୋଷଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହ
ଲାଗି ରହି କିପରି ଏକ ସ୍ତର ବା ତନ୍ତୁ ଗଠନ କରନ୍ତି ତାହା ପିଆଜ ଛାଡ଼ିବା ଉଦାହରଣରୁ
ଅନୁଭବ କରିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ଘରକୁ ଯାଇ
ପରିବାରବର୍ଗଙ୍କୁ ବୁଝାଇବେ ଯେ ଆମ ଶରୀର ମଧ୍ୟ କୋଷ ନାମକ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଇଟା ଭଳି
କଣିକାରୁ ତିଆରି।
ତୃତୀୟ ଦିନ (Period
3): କୋଷର ଆକାର, ଆକୃତି ଏବଂ ସଂଗଠନର ସ୍ତର
- ଅଧୀତି (Adhiti): ସବୁ ଜୀବଙ୍କର କୋଷଗୁଡ଼ିକ
କ’ଣ ଦେଖିବାକୁ ଏକାଭଳି?
ପଚାରି ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ମାଂସପେଶୀ କୋଷ (ତର୍କୁଟି
ଆକାର) ଏବଂ ସ୍ନାୟୁକୋଷ ବା ନିଉରୋନ୍ (ଲମ୍ବା ଓ ପ୍ରଶାଖାଯୁକ୍ତ) ର ଆକୃତି ସେମାନଙ୍କ
କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ କିପରି ଜଡ଼ିତ ତାହା ବୁଝାଇବି। ଜୀବ ଶରୀରରେ ସଂଗଠନର ସ୍ତରଗୁଡ଼ିକ—କୋଷ $\rightarrow$ ଟିସୁ $\rightarrow$ ଅଙ୍ଗ $\rightarrow$ ଅଙ୍ଗ ସଂସ୍ଥା $\rightarrow$ ଜୀବ—କ୍ରମଟି ବୋର୍ଡ଼ରେ
ଲେଖି ବୁଝାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ସ୍ନାୟୁକୋଷ ଏବଂ
ମାଂସପେଶୀ କୋଷର ଚିତ୍ର ଅଭ୍ୟାସ କରିବେ ଏବଂ ସଂଗଠନର ସ୍ତରଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମରେ ସଜାଇ ଖାତାରେ
ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ପାଚନ ପ୍ରଣାଳୀରେ
କୋଷଗୁଡ଼ିକ କିପରି ଏକାଠି ହୋଇ କାମ କରନ୍ତି (ଯଥା: ପାକସ୍ଥଳୀର ମାଂସପେଶୀ କୋଷ) ତାହାର
ଉଦାହରଣ ଦେବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହିତ
ଆଲୋଚନା କରିବେ ଯେ କିପରି ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର କୋଷ (ଡିମ୍ବ) ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଏତେ ବଡ଼ ଜୀବ
ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।
ଚତୁର୍ଥ ଦିନ (Period
4): ଅଣୁଜୀବ କ’ଣ? (ପୋଖରୀ ଜଳ ଓ ମାଟି ପରୀକ୍ଷା)
- ଅଧୀତି (Adhiti): ପୋଖରୀ ପାଣିରେ କିମ୍ବା
ଓଦା ମାଟିରେ କ’ଣ କୌଣସି ଜୀବ ଥାଇପାରନ୍ତି? ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ଏକକୋଷୀ ଓ ବହୁକୋଷୀ
ଅଣୁଜୀବଙ୍କ ବିଷୟରେ ବୁଝାଇବି। କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୪ (ପୋଖରୀ ଜଳ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ) ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ
୧.୫ (ମାଟି ଭାସମାନ କଣିକା ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ) ଜରିଆରେ ଏମିବା, ପାରାମେସିୟମ୍ ଭଳି
ଅଣୁଜୀବଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ବୁଝାଇବି। 'ଫୋଲ୍ଡସ୍କୋପ' (Foldscope) ର ବ୍ୟବହାର ଓ ଗୁରୁତ୍ୱ
ସମ୍ପର୍କରେ କହିବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ସାରଣୀ ୧.୧ ଏବଂ ୧.୨
ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ଅଣୁଜୀବଙ୍କର ନାମ ଓ ସେମାନଙ୍କ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଖାତାରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ
କରିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଅଣୁଜୀବମାନେ ଯେ ଆମ
ଚାରିପାଖରେ—ପାଣି, ମାଟି ଓ ବାୟୁରେ ସବୁଠି
ଅଛନ୍ତି ତାହା ପରୀକ୍ଷା ଫଳାଫଳରୁ ବୁଝିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ପିଲାମାନେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ
କହିବେ ଯେ ଆଖିକୁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଜଗତ ଆମ ଚାରିପାଖରେ ରହିଛି।
ପଞ୍ଚମ ଦିନ (Period
5): ପରିବେଶ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରଖିବାରେ ଅଣୁଜୀବଙ୍କ ଭୂମିକା
- ଅଧୀତି (Adhiti): ବଗିଚାରେ ପଡ଼ିଥିବା
ଶୁଖିଲା ପତ୍ର କିମ୍ବା ଫଳ ଚୋପା କିଛିଦିନ ପରେ କୁଆଡ଼େ ପାଣି ହୋଇ ମିଶିଯାଏ? ପଚାରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୭ (ମାଟିରେ
ଫଳ ଓ ପନିପରିବା ଚୋପା ପକାଇ ଖତ ପ୍ରସ୍ତୁତି) ବୁଝାଇବି। ବାକ୍ଟେରିଆ ଓ କବକ ପରି
ଅଣୁଜୀବମାନେ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ଅପଘଟନ (Decomposition) କରି କିପରି ଉର୍ବର ସାର (Manure) ତିଆରି କରନ୍ତି ଏବଂ ପରିବେଶକୁ
ସଫା ରଖନ୍ତି ତାହା ବୁଝାଇବି। ବୈଜ୍ଞାନିକ ଚକ୍ର ଆନନ୍ଦ ମୋହନ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ତୈଳ
ବିଘଟନକାରୀ ବାକ୍ଟେରିଆ ଆବିଷ୍କାର ବିଷୟରେ କହିବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ପରିବେଶ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରଖିବାରେ
ଅଣୁଜୀବଙ୍କ ଭୂମିକା ଉପରେ ୫ଟି ମୁଖ୍ୟ ପଏଣ୍ଟ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଘରର ପନିପରିବା ଚୋପାକୁ
ଆବର୍ଜନାରେ ନ ପକାଇ କିପରି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗାତରେ ପକାଇ ଜୈବ ସାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ
ତାହା ଶିଖିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନଙ୍କୁ
ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟବହାର କମାଇବା ଏବଂ ଜୈବିକ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁରୁ ଖତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ
ସଚେତନ କରାଇବେ।
ଷଷ୍ଠ ଦିନ (Period
6): ରୋଷେଇ ଘରେ ଅଣୁଜୀବ (ଇଷ୍ଟ ଏବଂ ଲାକ୍ଟୋବାସିଲସ)
- ଅଧୀତି (Adhiti): ମଇଦା କିମ୍ବା ଅଟାକୁ
ଫୁଲାଇବା ପାଇଁ କ’ଣ ପକାଯାଏ ଏବଂ କ୍ଷୀର କିପରି ଦହିରେ ପରିଣତ ହୁଏ? ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ଇଷ୍ଟ (Yeast) ଏକ କବକ ଯାହା
ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ ଉତ୍ପାଦନ କରି ମଇଦାକୁ ଫୁଲାଏ ଓ ନରମ କରେ
(କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୮)। ସେହିପରି ଲାକ୍ଟୋବାସିଲସ (Lactobacillus) ବାକ୍ଟେରିଆ କ୍ଷୀରରୁ ଦହି ତିଆରି କରିବାରେ କିପରି
ସାହାଯ୍ୟ କରେ (କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୯) ତାହା ବୁଝାଇବି। କିଣନ (Fermentation) ପ୍ରକ୍ରିୟା ବୁଝାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Adhiti/Abhyas): ଇଷ୍ଟ ଓ ଲାକ୍ଟୋବାସିଲସର
ଉପକାରିତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ କରିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଘରେ ଦହି ବସାଇବା ସମୟରେ
ଉଷୁମ ପାଣି ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ତାପମାତ୍ରାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅନୁଭବ କରିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ପିଲାମାନେ ଘରେ ଇଡଲି, ଦୋସା କିମ୍ବା କେକ୍
ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ଇଷ୍ଟ ବା ପିଠଉ କିଣନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନିଜେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବେ।
ସପ୍ତମ ଦିନ (Period
7): ରୋଜିବିୟମ୍ (Rhizobium)
ଏବଂ ମାଟିର ଉର୍ବରତା
- ଅଧୀତି (Adhiti): ଚାଷୀମାନେ ଧାନ ବା ଗହମ
ଫସଲ ପରେ ମୁଗ ବା ବିରି ଭଳି ଡାଲିଜାତୀୟ ଫସଲ କାହିଁକି ଚାଷ କରନ୍ତି? ପଚାରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ଡାଲିଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ
(ଶିମ୍ବ, ମଟର) ଚେରର ଗଣ୍ଠିରେ (Nodules) ରହୁଥିବା 'ରୋଜିବିୟମ୍' (Rhizobium) ବାକ୍ଟେରିଆ କିପରି
ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ ଯବକ୍ଷାରଜାନ (Nitrogen) ଆଣି ମାଟିରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରେ ଏବଂ ମାଟିର ଉର୍ବରତା ବୃଦ୍ଧି କରେ ତାହା ସବିଶେଷ ବୁଝାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ରୋଜିବିୟମ୍ ବାକ୍ଟେରିଆର
କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ମାଟିର ଯବକ୍ଷାରଜାନ ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ରାସାୟନିକ ସାର ବଦଳରେ
ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ କିପରି ଫସଲ ଚକ୍ର (Crop rotation) ଦ୍ୱାରା ମାଟିର ଉର୍ବରତା ରକ୍ଷା କରାଯାଏ ତାହା
ଜାଣିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ଗ୍ରାମର ଚାଷୀ
ଅଭିଭାବକମାନଙ୍କୁ ଡାଲିଜାତୀୟ ଫସଲ ଚାଷ କରିବାର ଲାଭ ବୁଝାଇବେ।
ଅଷ୍ଟମ ଦିନ (Period
8): ସୂକ୍ଷ୍ମ-ଶୈବାଳ (Micro-algae) ଏବଂ ସ୍ପିରୁଲିନା
- ଅଧୀତି (Adhiti): ପୋଖରୀ ଜଳ କିମ୍ବା ଓଦା
କାନ୍ଥରେ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର ଦେଖାଯାଉଥିବା ପଦ୍ଧତି କ’ଣ? ପଚାରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ସୂକ୍ଷ୍ମ-ଶୈବାଳ (ଯଥା-
ସ୍ପିରୁଲିନା, କ୍ଲୋରେଲା) ଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋକ
ସଂଶ୍ଳେଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ କିପରି ଅମ୍ଳଜାନ ଉତ୍ପାଦନ କରନ୍ତି ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଅମ୍ଳଜାନ ସନ୍ତୁଳନ
ରଖନ୍ତି ତାହା ବୁଝାଇବି। 'ସ୍ପିରୁଲିନା'କୁ 'ସୁପରଫୁଡ' (Superfood) ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ
ଏବଂ ଏଥିରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଓ ଭିଟାମିନ୍ ବି-୧୨ ଥାଏ ବୋଲି ବୁଝାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ସ୍ପିରୁଲିନା ଚାଷର
ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମରେ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ
ସୂକ୍ଷ୍ମ-ଶୈବାଳର ଉପାଦେୟତା ଏବଂ ଏହାକୁ ଏକ ସହାୟକ ଜୀବିକା ଭାବରେ କିପରି ଚାଷ
କରାଯାଇପାରିବ ତାହା ଜାଣିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ଖାଦ୍ୟ
ତଥା ପୁଷ୍ଟିସାର ଭାବରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କରେ ପରିବାରରେ ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ନବମ ଦିନ (Period
9): ଅଧ୍ୟାୟଗତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଏବଂ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଆଲୋଚନା
- ଅଧୀତି (Adhiti): ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷରେ ଥିବା
ଜିଜ୍ଞାସା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ପାଇଁ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇବି।
- ବୋଧ (Bodh): ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୨ (ଇଷ୍ଟ
ଦ୍ୱାରା ବେଲୁନ୍ ଫୁଲିବା ପରୀକ୍ଷା - ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ ଉତ୍ପାଦନ), ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୩ (ଚାଷୀଙ୍କ
ଦ୍ୱାରା ବିରି ଫସଲ ଚାଷ) ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୪ (ଜୈବ ଅପଘଟନ ପରୀକ୍ଷା) କୁ ବୋର୍ଡ଼ରେ ବୁଝାଇ
ସମାଧାନ କରିବି। ଭୂତାଣୁ (Virus) କିପରି ଅକୋଷୀୟ ଏବଂ ପୋଷକ ଜୀବ ଶରୀରରେ ବଂଶବୃଦ୍ଧି କରେ ତାହା
ପୁନର୍ବାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ପିଲାମାନେ ନିଜ ଖାତାରେ
ସମସ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନର ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ତଥ୍ୟକୁ
ବ୍ୟବହାର କରି ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନର ବୈଜ୍ଞାନିକ କାରଣ ଦେଖାଇବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ଏହି
ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରଗୁଡ଼ିକୁ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଆଲୋଚନା କରିବେ ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ଆଦାନପ୍ରଦାନ
କରିବେ।
ଦଶମ ଦିନ (Period
10): ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ, ମୂଲ୍ୟାୟନ ଓ ସଚେତନତା
- ଅଧୀତି (Adhiti): ସମଗ୍ର 'ଅଣୁଜୀବ ଜଗତ' ଅଧ୍ୟାୟରୁ ଆମେ କ’ଣ ସବୁ
ଶିଖିଲେ ତାହାର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନରାବୃତ୍ତି (Revision) କରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର 'ଆବିଷ୍କାର, ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ବିତର୍କ କର' ଅନ୍ତର୍ଗତ ବାୟୋଗ୍ୟାସ
ପ୍ଲାଣ୍ଟର ଇତିହାସ, ପାରମ୍ପରିକ କିଣ
ପ୍ରକ୍ରିୟା ଖାଦ୍ୟ (ସୋୟାବିନ୍ ଓ ବାଉଁଶ କାଣ୍ଡ) ଏବଂ ଛତୁର ଗଠନ ଅଧ୍ୟୟନ ସମ୍ପର୍କରେ
ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ପିଲାମାନେ ଅଧ୍ୟାୟର
ମୁଖ୍ୟବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକୁ ମନେରଖି ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ମୌଖିକ ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ଏକ
ଛୋଟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ କରି ଅଣୁଜୀବଙ୍କ ଉପକାରିତା ଓ ଅପକାରିତା ସମ୍ପର୍କିତ ଚାର୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନ
କରିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): "ଅଣୁଜୀବମାନେ କେବଳ ରୋଗ
କରନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ ଆମର ସବୁଠାରୁ ଭଲ
ବନ୍ଧୁ"—ଏହି ବାର୍ତ୍ତାକୁ ସ୍କୁଲର ଅନ୍ୟ ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସାରିତ କରିବେ।