ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଠ୍ୟ ଡାଏରୀ (Lesson Diary)
ଶ୍ରେଣୀ: ଅଷ୍ଟମ (Class 8)
ବିଷୟ: ବିଜ୍ଞାନ
("ଜିଜ୍ଞାସା" - ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ: ପଦାର୍ଥର ପ୍ରକୃତି - ମୌଳିକ, ଯୌଗିକ ଓ ମିଶ୍ରଣ)
ଅବଧି (Period): ୧୦ ଦିନ (ପ୍ରତି ଦିନର ସମୟ: ୪୦
ମିନିଟ୍)
ପଦ୍ଧତି: ପଞ୍ଚପଦୀ ପଦ୍ଧତି (୧. ଅଧୀତି, ୨. ବୋଧ, ୩. ଅଭ୍ୟାସ, ୪. ପ୍ରୟୋଗ, ୫. ପ୍ରସାର)
ପ୍ରଥମ ଦିନ (Period
1): ମିଶ୍ରଣ (Mixture)
- ସଂଜ୍ଞା ଓ ପ୍ରକାରଭେଦ
- ଅଧୀତି (Adhiti): ଶ୍ରେଣୀ ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ
ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବି,
"ଆମେ ଖାଉଥିବା ଉପମା ବା ରାଜମା ସାଲାଡ଼୍ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ଏବଂ ଏଥିରେ ଥିବା
ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ସ୍ୱାଦ ବଜାୟ ରଖନ୍ତି କି?" ଏହାପରେ ଅଧ୍ୟାୟର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆଲୋଚନା କରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ମିଶ୍ରଣର ସଂଜ୍ଞା
ବୁଝାଇବି—ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ବା ତତୋଧିକ ପଦାର୍ଥ ପରସ୍ପର ସହିତ କୌଣସି ରାସାୟନିକ
ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନ କରି ଏପରି ଭାବରେ ମିଶିଥାନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜର ମୌଳିକ ଗୁଣ ବଜାୟ
ରଖନ୍ତି, ତାହାକୁ ମିଶ୍ରଣ
କୁହାଯାଏ। ଏହା 'ସମତୁଳ' (Homogeneous ଯଥା- ଚିନି ପାଣି) ଏବଂ 'ଅସମତୁଳ' (Heterogeneous ଯଥା- ରାଜମା ସାଲାଡ଼୍)
ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବୁଝାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଏହାର
ପ୍ରକାରଭେଦର କିଛି ଉଦାହରଣ ଖାତାରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଆମେ
ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ମିଶ୍ରଣ (ଯଥା- ଲେମ୍ବୁପାଣି, ଚା) କୁ ଚିହ୍ନିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ମିଶ୍ରଧାତୁ (Alloy) ଯେପରିକି ଷ୍ଟେନଲେସ୍
ଷ୍ଟିଲ୍, ପିତଳ ଓ କଂସା ମଧ୍ୟ ଏକ
ପ୍ରକାର ମିଶ୍ରଣ, ସେ ବିଷୟରେ ପରିବାରରେ
ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ (Period
2): ବାୟୁ ଏକ ମିଶ୍ରଣ (Air as a Mixture) ଏବଂ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ପରୀକ୍ଷା
- ଅଧୀତି (Adhiti): ଆମେ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ
ଯେଉଁ ପବନ ନେଉଛୁ, ତାହା କ’ଣ କେବଳ ଗୋଟିଏ
ଗ୍ୟାସ୍, ନା ଅନେକ ଗ୍ୟାସ୍ର
ମିଶ୍ରଣ? ପଚାରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ବାୟୁ ଯବକ୍ଷାରଜାନ (୭୮%), ଅମ୍ଳଜାନ, ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଓ
ଜଳୀୟବାଷ୍ପର ଏକ ସମତୁଳ ମିଶ୍ରଣ ବୋଲି ବୁଝାଇବି। କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୧ (କଳି ଚୂନରୁ ଚୂନପାଣି
ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ବାୟୁରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଖାଇବା ପରୀକ୍ଷା—ଯାହା ଚୂନପାଣିକୁ
ଦୁଧିଆ କରିଥାଏ) ବୋର୍ଡ଼ରେ ବୁଝାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ଚୂନପାଣି ସହ
ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସମୀକରଣ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ବାୟୁରେ ଥିବା ଧୂଳିକଣା ଓ
ପ୍ରଦୂଷକ (AQI) ସମ୍ପର୍କରେ ଧାରଣା ଲାଭ
କରିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ହ୍ରାସ
କରିବା ପାଇଁ ଆମେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ, ତାହା ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ତୃତୀୟ ଦିନ (Period
3): ବିଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥ (Pure Substances) ଏବଂ ଜଳର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଶ୍ଳେଷଣ
- ଅଧୀତି (Adhiti): ବଜାରରୁ ଆସୁଥିବା ଖାଦ୍ୟ
ପ୍ୟାକେଟ୍ ଉପରେ 'ବିଶୁଦ୍ଧ' (Pure) ବୋଲି ଲେଖାଥାଏ, କିନ୍ତୁ ବିଜ୍ଞାନ
ଦୃଷ୍ଟିରୁ 'ବିଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥ' କ’ଣ? ପଚାରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ, ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥ କେବଳ
ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରର କଣିକା ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଏବଂ ଯାହାକୁ କୌଣସି ଭୌତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା
ଅନ୍ୟ ପଦାର୍ଥରେ ପୃଥକ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, ତାକୁ 'ବିଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥ' କୁହାଯାଏ। କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୩
(ଜଳ ମଧ୍ୟଦେଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ କରି ଉଦ୍ଜାନ ଓ ଅମ୍ଳଜାନ ଗ୍ୟାସ୍ ପୃଥକ କରିବା
ପରୀକ୍ଷା) ବୁଝାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ବିଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥର
ସଂଜ୍ଞା ଏବଂ ଜଳର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରଣାଳୀ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଉଦ୍ଜାନ ଗ୍ୟାସ୍ 'ପପ୍' ଶବ୍ଦ କରି ଏବଂ ଅମ୍ଳଜାନ
ଗ୍ୟାସ୍ ମହମବତୀ ଶିଖାକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରି ପରୀକ୍ଷା ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାଣିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ଜଳ ଯେ ଏକ ଯୌଗିକ, ତାହା ପରିବାରକୁ
ବୁଝାଇବେ।
ଚତୁର୍ଥ ଦିନ (Period
4): ମୌଳିକ (Elements)
ଓ ଏହାର ପ୍ରକାରଭେଦ
- ଅଧୀତି (Adhiti): ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥକୁ ଆହୁରି
ଅଧିକ ସରଳ ପଦାର୍ଥରେ ଭାଙ୍ଗି ହୁଏ ନାହିଁ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ? ପଚାରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ମୌଳିକ (Element) ର ସଂଜ୍ଞା
ଦେବି—ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୌଳିକ ସମାନ କଣିକା ବା 'ପରମାଣୁ' (Atom) ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଧାତୁ (Metal ଯଥା- ସୁନା, ଲୁହା), ଅଧାତୁ (Non-metal ଯଥା- ଅମ୍ଳଜାନ, ଗନ୍ଧକ) ଏବଂ ଉପଧାତୁ (Metalloid) ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୧୧୮ଟି ମୌଳିକ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜଣାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର କିଛି
ଉଦାହରଣ ଖାତାରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ତିଆରିରେ
ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ମୌଳିକଗୁଡ଼ିକର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୁଝିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଆମେ
ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ ସମ୍ପର୍କରେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା
କରିବେ।
ପଞ୍ଚମ ଦିନ (Period
5): ଯୌଗିକ (Compounds)
- ଗଠନ ଓ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
- ଅଧୀତି (Adhiti): ଜଳ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ଲୁଣ
କେଉଁ କେଉଁ ମୌଳିକକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ମିଶ୍ରଣଠାରୁ କିପରି ଭିନ୍ନ? ପଚାରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ଯୌଗିକ (Compound) ର ସଂଜ୍ଞା
ବୁଝାଇବି—ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ବା ତତୋଧିକ ମୌଳିକ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନୁପାତରେ ରାସାୟନିକ
ଭାବରେ ମିଳିତ ହୋଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂତନ ଗୁଣବିଶିଷ୍ଟ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ଯୌଗିକ କୁହାଯାଏ
(ଯଥା- ଜଳ, ସୋଡ଼ିୟମ୍ କ୍ଲୋରାଇଡ୍)।
ଯୌଗିକର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୌତିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଅଲଗା କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଯୌଗିକ
ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପ୍ରମୁଖ ପାର୍ଥକ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଚିନିକୁ ଗରମ କଲେ
(କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୪) ଏହା ଭାଙ୍ଗି ଅଙ୍ଗାରକ (Carbon) ଏବଂ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବୁଝିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ଆମ ଶରୀର ଓ ପରିବେଶ ପାଇଁ
ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର (ଯଥା- ଜଳ, କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍) ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝିବେ।
ଷଷ୍ଠ ଦିନ (Period
6): ଲୁହା ଓ ଗନ୍ଧକର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଲୌହ ସଲଫାଇଡ୍ (ଯୌଗିକ) ପ୍ରସ୍ତୁତି ପରୀକ୍ଷା
- ଅଧୀତି (Adhiti): ଯଦି ଆମେ ଲୁହାଗୁଣ୍ଡ ଓ
ଗନ୍ଧକ (Sulphur) ପାଉଡରକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିବା
ଏବଂ ଗରମ କରିବା, ତେବେ କ’ଣ ହେବ? ପଚାରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): କାର୍ଯ୍ୟ ୧.୫
(ଲୁହାଗୁଣ୍ଡ ଓ ଗନ୍ଧକର ମିଶ୍ରଣ 'ନମୁନା କ' ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗରମ କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା
ଲୌହ ସଲଫାଇଡ୍ 'ନମୁନା ଖ' ପରୀକ୍ଷା) ସବିଶେଷ
ବୁଝାଇବି। ମିଶ୍ରଣରେ ଲୁହାକୁ ଚୁମ୍ବକ ଆକର୍ଷିତ କରେ ଓ ଏସିଡ୍ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଜାନ ବାହାରେ, କିନ୍ତୁ ଯୌଗିକ (ଲୌହ
ସଲଫାଇଡ୍) କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୁମ୍ବକ କାମ କରେ ନାହିଁ ଏବଂ ପଚା ଅଣ୍ଡା ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ଗ୍ୟାସ୍
ବାହାରେ—ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ମିଶ୍ରଣ ଓ ଯୌଗିକର
ତୁଳନାତ୍ମକ ସାରଣୀ (ସାରଣୀ ୧.୨) ଖାତାରେ ପୂରଣ କରିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ଫଳରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଯୌଗିକର ଗୁଣ ମୂଳ ଉପାଦାନଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ, ତାହା ପ୍ରମାଣିତ କରିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ବିଜ୍ଞାନରେ ଏହି
ପରୀକ୍ଷାର ମହତ୍ତ୍ୱ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ସପ୍ତମ ଦିନ (Period
7): ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ (Minerals)
ଓ ଢୋକ୍ରା କଳା (Dhokra
Art)
- ଅଧୀତି (Adhiti): ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରୁ
ମିଳୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପଥର କାହାକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏବଂ 'ଖଣିଜ' କ’ଣ? ପଚାରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ (Minerals) ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାକୃତିକ କଠିନ
ପଦାର୍ଥ, ଯାହାର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ
ରାସାୟନିକ ଗଠନ ଥାଏ (ଯଥା- କ୍ୱାର୍ଜ, ଅଭ୍ର, ଟାଲକ) ବୋଲି ବୁଝାଇବି। ଏହା ସହିତ ଓଡ଼ିଶା ଓ
ବିହାରର ପ୍ରାଚୀନ ଆଦିବାସୀ କଳା 'ଢୋକ୍ରା କଳା' (Dhokra Art) ରେ ମହମ, ମାଟି ଏବଂ ପିତଳ/କଂସାର
(ମିଶ୍ରଧାତୁ) ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କରେ ପଢ଼ାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ମୂଳ ଖଣିଜ ଏବଂ ସାଧାରଣ
ଖଣିଜର ଉଦାହରଣ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର
କରୁଥିବା ସିମେଣ୍ଟ, ଟାଲକମ୍ ପାଉଡର ଆଦି କେଉଁ
ଖଣିଜରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତାହା ଜାଣିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ଆମ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରାଚୀନ
ହସ୍ତଶିଳ୍ପ 'ଢୋକ୍ରା କଳା'ର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ
ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପର୍କରେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ କହିବେ।
ଅଷ୍ଟମ ଦିନ (Period
8): ଅଧ୍ୟାୟଗତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଓ ସମାଧାନ (ପାର୍ଟ-୧)
- ଅଧୀତି (Adhiti): ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷରେ ଥିବା
ଜିଜ୍ଞାସା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ପାଇଁ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇବି।
- ବୋଧ (Bodh): ଅଭ୍ୟାସର ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୧
(ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ଯୌଗିକର ଗଠନ), ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୨ (ବାୟୁ ଏକ ମିଶ୍ରଣ—ବିବୃତ୍ତି ଓ
କାରଣ), ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୪
(ସଠିକ୍ ଉଦାହରଣ ମେଳ—ମୌଳିକ, ମିଶ୍ରଣ ଓ ଯୌଗିକ) କୁ ବୋର୍ଡ଼ରେ ବୁଝାଇ ସମାଧାନ କରିବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ପିଲାମାନେ ନିଜ ଖାତାରେ
ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥକୁ
ମୌଳିକ, ଯୌଗିକ ଓ ମିଶ୍ରଣ ଭାବରେ
ସଠିକ୍ ଭାବେ ବର୍ଗୀକରଣ କରିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ଏହି
ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରଗୁଡ଼ିକୁ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଆଲୋଚନା କରି ଜ୍ଞାନ ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରିବେ।
ନବମ ଦିନ (Period
9): ଅଧ୍ୟାୟଗତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଓ ସମାଧାନ (ପାର୍ଟ-୨)
- ଅଧୀତି (Adhiti): ଅଧ୍ୟାୟର ବାକି ରହିଥିବା
ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିବି।
- ବୋଧ (Bodh): ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୬ (ସାରଣୀ
୧.୩ରେ ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥକୁ ମୌଳିକ, ଯୌଗିକ ଓ ମିଶ୍ରଣରେ ଅଲଗା କରିବା), ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୭ (ଲୁହା ଓ
ଗନ୍ଧକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାର ଶବ୍ଦ ସମୀକରଣ) ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୯ (ଜଳ ଯଦି ଯୌଗିକ ନ ହୋଇ ମିଶ୍ରଣ
ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ କ’ଣ ହୋଇଥାନ୍ତା)
କୁ ବୋର୍ଡ଼ରେ ବୁଝାଇ ସମାଧାନ କରିବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ସାରଣୀ ୧.୩ର ବର୍ଗୀକରଣ
ଏବଂ ଶବ୍ଦ ସମୀକରଣଗୁଡ଼ିକ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ଜଳର ଯୌଗିକ ପ୍ରକୃତିର
ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଯୁକ୍ତି ଦେଇ ବୁଝିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି
ପଦାର୍ଥର ଏହି ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଉପରେ କ୍ଷୁଦ୍ର କୁଇଜ୍ (Quiz) ଖେଳିବେ।
ଦଶମ ଦିନ (Period
10): ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ (କମିକ୍ସ/ରୂପକ), ମୂଲ୍ୟାୟନ ଓ ସମାପ୍ତି
- ଅଧୀତି (Adhiti): ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରୁ ଆମେ
ମୌଳିକ, ଯୌଗିକ ଏବଂ ମିଶ୍ରଣ
ସମ୍ପର୍କରେ ଯାହାସବୁ ଶିଖିଲେ ତାହାର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବି।
- ବୋଧ (Bodh): 'ଆବିଷ୍କାର, ପରିକଳ୍ପନା ଏବଂ ତର୍କ' ଅନ୍ତର୍ଗତ ମୌଳିକ, ଯୌଗିକ ଓ ମିଶ୍ରଣର
ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଇ ଏକ ସଚିତ୍ର କମିକ୍ ସ୍ଟ୍ରିପ୍ (Comic strip) ପ୍ରସ୍ତୁତି କିମ୍ବା ଦଳଗତ
ଅଭିନୟ (ରୋଲ୍ ପ୍ଲେ) ର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦେବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas): ଅଧ୍ୟାୟର
ମୁଖ୍ୟବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକୁ ମନେରଖି ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ମୌଖିକ ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog): ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ
କିପରି ଏହି ତିନୋଟି ଶ୍ରେଣୀ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଏ ତାହା ବୁଝିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar): "ଆମ ଚାରିପାଖର ସମସ୍ତ
ପଦାର୍ଥ ମୌଳିକ, ଯୌଗିକ କିମ୍ବା ମିଶ୍ରଣ
ଅଟେ ଏବଂ ଏଗୁଡ଼ିକର ଜ୍ଞାନ ହିଁ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଚାବିକାଠି"—ଏହି
ମୂଲ୍ୟବୋଧ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି କରିବି।