ଦ୍ଵିତୀୟଃ ପାଠଃ – ଯଃ କ୍ରିୟାବାନ୍ ସଃ ପଣ୍ଡିତଃ
• (पुष्करिणीकूले उपविश्य ग्रामजनौ मिथः आलापं कुरुतः)
(ପୁଷ୍କରିଣୀକୂଲେ
ଉପବିଶ୍ୟ ଗ୍ରାମଜନୌ ମିଥଃ ଆଲାପଂ କୁରୁତଃ)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ପୋଖରୀ କୂଳରେ ବସି ଦୁଇଜଣ
ଗ୍ରାମବାସୀ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେଉଛନ୍ତି।
• पण्डित रघुनाथ पाणिग्राही महोदयस्य पुण्य जन्मतिथिः
(ପଣ୍ଡିତ ରଘୁନାଥ
ପାଣିଗ୍ରାହୀ ମହୋଦୟସ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଜନ୍ମତିଥିଃ)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ପଣ୍ଡିତ ରଘୁନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
ମହୋଦୟଙ୍କର ପବିତ୍ର ଜନ୍ମତିଥି।
• माधवः - अद्य पद्मश्री रघुनाथ पाणिग्राही महोदयस्य जन्मदिनपालनम् अभवत् ।
(ମାଧବଃ - ଅଦ୍ୟ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ
ରଘୁନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ମହୋଦୟସ୍ୟ ଜନ୍ମଦିନପାଲନମ୍ ଅଭବତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ମାଧବ - ଆଜି ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ରଘୁନାଥ
ପାଣିଗ୍ରାହୀ ମହୋଦୟଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନ ପାଳନ ହେଲା।
• तत्र विशालं भित्तिपत्रं लम्बितमासीत् ।
(ତତ୍ର ବିଶାଲଂ
ଭିତ୍ତିପତ୍ରଂ ଲମ୍ବିତମାସୀତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସେଠାରେ ଏକ ବିଶାଳ ପୋଷ୍ଟର (ବା
କାନ୍ଥପତ୍ର) ଟଙ୍ଗା ଯାଇଥିଲା।
• तत्र लिखितमासीत् 'पण्डित रघुनाथ पाणिग्राही महोदयस्य पुण्य जन्मतिथिरिति ।
(ତତ୍ର ଲିଖିତମାସୀତ୍ 'ପଣ୍ଡିତ ରଘୁନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
ମହୋଦୟସ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଜନ୍ମତିଥିରିତି ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସେଥିରେ ଲେଖାଥିଲା ଯେ 'ପଣ୍ଡିତ ରଘୁନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
ମହୋଦୟଙ୍କର ପବିତ୍ର ଜନ୍ମତିଥି'।
• राघवः - अहमपि तत्र अपश्यम् ।
(ରାଘବଃ - ଅହମପି ତତ୍ର
ଅପଶ୍ୟମ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ରାଘବ - ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ
ଦେଖିଲି।
• किन्तु मम सन्देहः जातः किं रघुनाथः संस्कृताध्यापकः आसीत् ?
(କିନ୍ତୁ ମମ ସନ୍ଦେହଃ
ଜାତଃ କିଂ ରଘୁନାଥଃ ସଂସ୍କୃତାଧ୍ୟାପକଃ ଆସୀତ୍ ?)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: କିନ୍ତୁ ମୋର ସନ୍ଦେହ ହେଉଛି କି
ରଘୁନାଥ ଜଣେ ସଂସ୍କୃତ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ କି?
• अहं तु जानामि यत् सः सर्वान् विषयान् यद्यपि जानाति स्म, परन्तु संस्कृतस्य शिक्षकः नास्ति ।
(ଅହଂ ତୁ ଜାନାମି ଯତ୍
ସଃ ସର୍ବାନ୍ ବିଷୟାନ୍ ଯଦ୍ୟପି ଜାନାତି ସ୍ମ, ପରନ୍ତୁ ସଂସ୍କୃତସ୍ୟ ଶିକ୍ଷକଃ ନାସ୍ତି ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ମୁଁ ତ ଜାଣେ ଯେ ଯଦିଓ ସେ ସବୁ
ବିଷୟ ଜାଣିଥିଲେ, ତଥାପି ସେ ସଂସ୍କୃତର ଶିକ୍ଷକ
ନଥିଲେ।
• कथं सः पण्डितः इति भवति ?
(କଥଂ ସଃ ପଣ୍ଡିତଃ ଇତି
ଭବତି ?)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସେ କିପରି ପଣ୍ଡିତ ହେଲେ?
• माधवः - अहं स्मरामि केवलं संस्कृतं न हि,
अपि तु यः यस्मिन् विषये दक्षः कर्मवीरश्च, तस्मिन् विषये सः पण्डितः उच्यते ।
(ମାଧବଃ - ଅହଂ
ସ୍ମରାମି କେବଲଂ ସଂସ୍କୃତଂ ନ ହି, ଅପି ତୁ ଯଃ ଯସ୍ମିନ୍ ବିଷୟେ ଦକ୍ଷଃ କର୍ମବୀରଶ୍ଚ, ତସ୍ମିନ୍ ବିଷୟେ ସଃ ପଣ୍ଡିତଃ ଉଚ୍ୟତେ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ମାଧବ - ମୋର ମନେ ଅଛି କେବଳ
ସଂସ୍କୃତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଯିଏ ଯେଉଁ ବିଷୟରେ ଦକ୍ଷ
ଏବଂ କର୍ମବୀର, ତାଙ୍କୁ ସେହି ବିଷୟରେ ପଣ୍ଡିତ
ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
• एतत् आश्रित्य गौतमबुद्धस्य जीवनचरिते एका रमणीया कथा अस्ति ।
(ଏତତ୍ ଆଶ୍ରିତ୍ୟ
ଗୌତମବୁଦ୍ଧସ୍ୟ ଜୀବନଚରିତେ ଏକା ରମଣୀୟା କଥା ଅସ୍ତି ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଏହାକୁ ଆଧାର କରି ଗୌତମ
ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜୀବନ ଚରିତରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର କାହାଣୀ ଅଛି।
• कथयामि, शृणु-
(କଥୟାମି, ଶୃଣୁ-)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ମୁଁ କହୁଛି, ଶୁଣ -
• इन्दुपुरनामकः कश्चन अतिलघुग्रामः आसीत् ।
(ଇନ୍ଦୁପୁରନାମକଃ
କଶ୍ଚନ ଅତିଲଘୁଗ୍ରାମଃ ଆସୀତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଇନ୍ଦୁପୁର ନାମକ ଏକ ଅତି ଛୋଟ
ଗାଁ ଥିଲା।
• तस्य ग्रामस्य निर्धनकृषकः देवीदयालः बुद्धस्य महान् भक्तः आसीत् ।
(ତସ୍ୟ ଗ୍ରାମସ୍ୟ
ନିର୍ଧନକୃଷକଃ ଦେବୀଦୟାଲଃ ବୁଦ୍ଧସ୍ୟ ମହାନ୍ ଭକ୍ତଃ ଆସୀତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସେହି ଗାଁର ଜଣେ ଗରିବ କୃଷକ
ଦେବୀଦୟାଲ ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ମହାନ୍ ଭକ୍ତ ଥିଲେ।
• गौतमबुद्धः ग्रामे-ग्रामे भ्रमन् उपदिशति स्म ।
(ଗୌତମବୁଦ୍ଧଃ
ଗ୍ରାମେ-ଗ୍ରାମେ ଭ୍ରମନ୍ ଉପଦିଶତି ସ୍ମ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ଗାଁ ଗାଁ ବୁଲି
ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ।
• एकदा बुद्धस्य उपदेशं श्रोतुं देवीदयालः समीपस्थं ग्रामम् अगच्छत् ।
(ଏକଦା ବୁଦ୍ଧସ୍ୟ
ଉପଦେଶଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ଦେବୀଦୟାଲଃ ସମୀପସ୍ଥଂ ଗ୍ରାମମ୍ ଅଗଚ୍ଛତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଥରେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣିବା
ପାଇଁ ଦେବୀଦୟାଲ ପାଖ ଗାଁକୁ ଯାଇଥିଲେ।
• सः गौतमबुद्धाय स्वग्रामे उपदेशार्थं न्यवेदयत् ।
(ସଃ ଗୌତମବୁଦ୍ଧାୟ
ସ୍ବଗ୍ରାମେ ଉପଦେଶାର୍ଥଂ ନ୍ୟବେଦୟତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସେ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ନିଜ
ଗାଁରେ ଉପଦେଶ ଦେବା ପାଇଁ ନିବେଦନ କଲେ।
• गौतमबुद्धः आगामिदिवसे प्रभाते आगन्तुम् अकथयत् ।
(ଗୌତମବୁଦ୍ଧଃ
ଆଗାମିଦିବସେ ପ୍ରଭାତେ ଆଗନ୍ତୁମ୍ ଅକଥୟତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ଆସନ୍ତାକାଲି
(ପରଦିନ) ସକାଳେ ଆସିବା ପାଇଁ କହିଲେ।
• देवीदयालः प्रसन्नो भूत्वा स्वग्रामम् आगत्य प्रतिगृहं बुद्धस्य आगमनस्य सूचनाम् अददात् ।
(ଦେବୀଦୟାଲଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ
ଭୂତ୍ବା ସ୍ବଗ୍ରାମମ୍ ଆଗତ୍ୟ ପ୍ରତିଗୃହଂ ବୁଦ୍ଧସ୍ୟ ଆଗମନସ୍ୟ ସୂଚନାମ୍ ଅଦଦାତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଦେବୀଦୟାଲ ଖୁସି ହୋଇ ନିଜ
ଗାଁକୁ ଆସି ଘରେ ଘରେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଆଗମନର ସୂଚନା ଦେଲେ।
• ग्रामजनाः अपि प्रसन्नाः जाताः ।
(ଗ୍ରାମଜନାଃ ଅପି
ପ୍ରସନ୍ନାଃ ଜାତାଃ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି
ହୋଇଗଲେ।
• सम्पूर्णग्रामं भ्रमित्वा सः स्वगृहं प्राप्नोत् ।
(ସମ୍ପୂର୍ଣଗ୍ରାମଂ
ଭ୍ରମିତ୍ବା ସଃ ସ୍ବଗୃହଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାଁ ବୁଲିସାରି ସେ
ନିଜ ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
• सः अपश्यत् यत् तस्य एकः बलीवर्दः अत्यधिकं ज्वरपीडितः आसीत् ।
(ସଃ ଅପଶ୍ୟତ୍ ଯତ୍
ତସ୍ୟ ଏକଃ ବଲୀବର୍ଦଃ ଅତ୍ୟଧିକଂ ଜ୍ବରପୀଡିତଃ ଆସୀତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ
ବଳଦ ଅତ୍ୟଧିକ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲା।
• देवीदयालस्य गृहे तु गृहसदस्यरूपेण केवलं तस्य अतिप्रियौ द्वौ बलीवर्दौ एव आस्ताम् ।
(ଦେବୀଦୟାଲସ୍ୟ ଗୃହେ
ତୁ ଗୃହସଦସ୍ୟରୂପେଣ କେବଲଂ ତସ୍ୟ ଅତିପ୍ରିୟୌ ଦ୍ବୌ ବଲୀବର୍ଦୌ ଏବ ଆସ୍ତାମ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଦେବୀଦୟାଲଙ୍କ ଘରେ ପରିବାର
ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ କେବଳ ତାଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ଦୁଇଟି ବଳଦ ହିଁ ଥିଲେ।
• अतः सः सहसा तं बलीवर्दं नगरपशुचिकित्सालयम् अनयत् ।
(ଅତଃ ସଃ ସହସା ତଂ
ବଲୀବର୍ଦଂ ନଗରପଶୁଚିକିତ୍ସାଲୟମ୍ ଅନୟତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ତେଣୁ ସେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସେହି
ବଳଦଟିକୁ ସହରର ପଶୁ ଚିକିତ୍ସାଳୟକୁ ନେଇଗଲେ।
• सम्पूर्णायां रात्रौ देवीदयालः बलीवर्दस्य सेवाम् अकरोत् ।
(ସମ୍ପୂର୍ଣାୟାଂ
ରାତ୍ରୌ ଦେବୀଦୟାଲଃ ବଲୀବର୍ଦସ୍ୟ ସେବାମ୍ ଅକରୋତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ପୂରା ରାତି ଦେବୀଦୟାଲ ବଳଦଟିର
ସେବା କଲେ।
• तस्य ग्रामे प्रातः काले गौतमबुद्धः उपदेशार्थम् आगतः ।
(ତସ୍ୟ ଗ୍ରାମେ ପ୍ରାତଃ
କାଲେ ଗୌତମବୁଦ୍ଧଃ ଉପଦେଶାର୍ଥମ୍ ଆଗତଃ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ତାଙ୍କ ଗାଁରେ ସକାଳ ସମୟରେ
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ଉପଦେଶ ଦେବା ପାଇଁ ଆସିଲେ।
• एकस्य वृक्षस्य अधः उपविश्य स उपादिशत् ।
(ଏକସ୍ୟ ବୃକ୍ଷସ୍ୟ ଅଧଃ
ଉପବିଶ୍ୟ ସ ଉପାଦିଶତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଗୋଟିଏ ଗଛ ତଳେ ବସି ସେ ଉପଦେଶ
ଦେଲେ।
• सर्वेऽपि ग्रामजनाः देवीदयालस्य निन्दां कृतवन्तः यत् महात्मात बुद्धम् आहूय देवीदयालः स्वयमेव अदृश्यः अस्ति, तस्य बुद्धवचने आस्था नास्ति, सः निरर्थकं श्रद्धां प्रदर्शयति ।
(ସର୍ବେଽପି ଗ୍ରାମଜନାଃ
ଦେବୀଦୟାଲସ୍ୟ ନିନ୍ଦାଂ କୃତବନ୍ତଃ ଯତ୍ ମହାତ୍ମାତ ବୁଦ୍ଧମ୍ ଆହୂୟ ଦେବୀଦୟାଲଃ ସ୍ବୟମେବ
ଅଦୃଶ୍ୟଃ ଅସ୍ତି, ତସ୍ୟ ବୁଦ୍ଧବଚନେ ଆସ୍ଥା
ନାସ୍ତି, ସଃ ନିରର୍ଥକଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ
ପ୍ରଦର୍ଶୟତି ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମବାସୀ
ଦେବୀଦୟାଲଙ୍କର ନିନ୍ଦା କଲେ ଯେ ମହାତ୍ମା ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଡାକି ଦେବୀଦୟାଲ ନିଜେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ବଚନରେ ତାଙ୍କର
ଆସ୍ଥା ନାହିଁ, ସେ କେବଳ ନିରର୍ଥକ ଶ୍ରଦ୍ଧା
ଦେଖାଉଛନ୍ତି।
• यदा बुद्धस्य उपदेशः समाप्तः तदा सर्वे दृष्टवन्तः यत् दूरात् देवीदयालः बलीवर्देन सह आगच्छन् अस्ति ।
(ଯଦା ବୁଦ୍ଧସ୍ୟ
ଉପଦେଶଃ ସମାପ୍ତଃ ତଦା ସର୍ବେ ଦୃଷ୍ଟବନ୍ତଃ ଯତ୍ ଦୂରାତ୍ ଦେବୀଦୟାଲଃ ବଲୀବର୍ଦେନ ସହ ଆଗଚ୍ଛନ୍
ଅସ୍ତି ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଯେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଉପଦେଶ
ଶେଷ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତେ ଦେଖିଲେ ଯେ
ଦୂରରୁ ଦେବୀଦୟାଲ ବଳଦ ସହିତ ଆସୁଛନ୍ତି।
• देवीदयालः धावन् आगत्य बुद्धस्य चरणौ अस्पृशत् ।
(ଦେବୀଦୟାଲଃ ଧାବନ୍
ଆଗତ୍ୟ ବୁଦ୍ଧସ୍ୟ ଚରଣୌ ଅସ୍ପୃଶତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଦେବୀଦୟାଲ ଦୌଡ଼ି ଆସି
ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁଲେ।
• तस्य अश्रूणि पतन्ति स्म ।
(ତସ୍ୟ ଅଶ୍ରୂଣି
ପତନ୍ତି ସ୍ମ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ତାଙ୍କର ଲୁହ ଝରୁଥିଲା।
• सः सर्वामपि वार्ताम् अश्रावयत् ।
(ସଃ ସର୍ବାମପି
ବାର୍ତାମ୍ ଅଶ୍ରାବୟତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା (କଥା)
ଶୁଣାଇଲେ।
• तदा प्रसन्नेन बुद्धेन उक्तं यत् सर्वेभ्यः प्राणिभ्यः मनसि दयाभावः भवेत्, कर्मणः प्राधान्यं भवेत् न तु केवलं उपदेशश्रवणे श्रद्धा भवेत् ।
(ତଦା ପ୍ରସନ୍ନେନ
ବୁଦ୍ଧେନ ଉକ୍ତଂ ଯତ୍ ସର୍ବେଭ୍ୟଃ ପ୍ରାଣିଭ୍ୟଃ ମନସି ଦୟାଭାବଃ ଭବେତ୍, କର୍ମଣଃ ପ୍ରାଧାନ୍ୟଂ ଭବେତ୍ ନ
ତୁ କେବଲଂ ଉପଦେଶଶ୍ରବଣେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭବେତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସେତେବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବୁଦ୍ଧ
କହିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ମନରେ ଦୟାଭାବ ରହିବା ଉଚିତ୍, କର୍ମର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ରହିବା ଉଚିତ୍, କେବଳ ଉପଦେଶ ଶୁଣିବାରେ
ଶ୍ରଦ୍ଧା ରହିଲେ ହେବ ନାହିଁ।
• अपितु तस्य परिपालने इच्छाशक्तिः भवेत् ।
(ଅପିତୁ ତସ୍ୟ
ପରିପାଲନେ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିଃ ଭବେତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ବରଂ ତାହାକୁ ପାଳନ କରିବାର
ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ରହିବା ଦରକାର।
• वस्तुतः भवन्तः सर्वे तु मम वचनानि केवलम् अशृण्वन् किन्तु देवीदयालस्तु तानि अपालयत् ।
(ବସ୍ତୁତଃ ଭବନ୍ତଃ
ସର୍ବେ ତୁ ମମ ବଚନାନି କେବଲମ୍ ଅଶୃଣ୍ବନ୍ କିନ୍ତୁ ଦେବୀଦୟାଲସ୍ତୁ ତାନି ଅପାଲୟତ୍ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ପ୍ରକୃତରେ ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ
ମୋର ବଚନ (କଥା) କେବଳ ଶୁଣିଲେ,
କିନ୍ତୁ ଦେବୀଦୟାଲ ତାହାକୁ
ପାଳନ କଲେ।
• अतः मम एकं वचनं शृण्वन्तु यत् यथा देवीदयालः मम वचनानां क्रियान्वयनम् अकरोत् तथैव भवन्तः सर्वेऽपि कुर्वन्तु इति ।
(ଅତଃ ମମ ଏକଂ ବଚନଂ
ଶୃଣ୍ବନ୍ତୁ ଯତ୍ ଯଥା ଦେବୀଦୟାଲଃ ମମ ବଚନାନାଂ କ୍ରିୟାନ୍ବୟନମ୍ ଅକରୋତ୍ ତଥୈବ ଭବନ୍ତଃ
ସର୍ବେଽପି କୁର୍ବନ୍ତୁ ଇତି ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଅତଏବ ମୋର ଗୋଟିଏ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ
ଯେ ଯେପରି ଦେବୀଦୟାଲ ମୋ କଥାର କ୍ରିୟାନ୍ୱୟନ (କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ) କଲେ, ସେହିପରି ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ
ମଧ୍ୟ କରନ୍ତୁ।
• अस्माकं ग्रन्थेषु उक्तमपि वर्तते यत्-
(ଅସ୍ମାକଂ ଗ୍ରନ୍ଥେଷୁ
ଉକ୍ତମପି ବର୍ତତେ ଯତ୍-)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଆମ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ
କୁହାଯାଇଛି ଯେ -
• "पठकाः पाठकाश्चैव ये चान्ये शास्त्रचिन्तकाः ।
("ପଠକାଃ ପାଠକାଶ୍ଚୈବ ଯେ ଚାନ୍ୟେ ଶାସ୍ତ୍ରଚିନ୍ତକାଃ ।)
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: "ପାଠ ପଢ଼ୁଥିବା ଛାତ୍ର, ପଢ଼ାଉଥିବା ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ
ଯେଉଁମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି।
• सर्वे व्यसनिनो मूर्खाः यः क्रियावान् स पण्डितः ।"
(ସର୍ବେ ବ୍ୟସନିନୋ
ମୂର୍ଖାଃ ଯଃ କ୍ରିୟାବାନ୍ ସ ପଣ୍ଡିତଃ ।")
ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସେ ସମସ୍ତେ ବ୍ୟସନୀ ବା ମୂର୍ଖ
ଅଟନ୍ତି, (କିନ୍ତୁ) ଯିଏ କର୍ମଠ ବା
କ୍ରିୟାଶୀଳ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ପଣ୍ଡିତ
ଅଟେ।"