ବିଷୟ: ଓଡ଼ିଆ (ସାହିତ୍ୟ)
ପାଠ: ଭରତଙ୍କ ଚିତ୍ରକୂଟ ଯାତ୍ରା
(ଶ୍ରୀଧର ଦାସ)
ଶ୍ରେଣୀ: ୮ମ
ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍ / ଦିନ (ମୋଟ ୬
ଦିନ)
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ:
- ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ
ରାମାୟଣର ଭରତ-ରାମ ମିଳନ,
ଭରତଙ୍କ ଭ୍ରାତୃଭକ୍ତି ଓ ରାମଙ୍କ ସତ୍ୟପାଳନ ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରିବେ।
- ସେମାନେ 'ଭାଇଭାଇ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ', 'ପିତୃଭକ୍ତି', 'ସତ୍ୟପାଳନ', 'ତ୍ୟାଗ' ଓ 'ବଳିଦାନ' ଭଳି ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ
ବୁଝିପାରିବେ।
- ସେମାନେ 'ବିଶେଷଣ-ବିଶେଷ୍ୟ', 'ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ', 'ରାମାୟଣ' ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ଆଦି
ବିଷୟରେ ଶିଖିପାରିବେ।
- ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ପରିବାର ପ୍ରତି ସ୍ନେହ', 'ସତ୍ୟ', 'ତ୍ୟାଗ' ଓ 'ଭାଇଭାଇ' ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଭାବନା
ବିକଶିତ ହୋଇପାରିବ।
ଦିନ ୧: ପାଠର ପରିଚୟ ଓ 'ଅଧୀତି'
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ/ପରିଚୟ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- ଆକର୍ଷଣୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ: ମୁଁ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ
ପଚାରିବି, "ତୁମେମାନେ ରାମାୟଣ
ବିଷୟରେ କ'ଣ ଜାଣ? ଭରତ କିଏ? ସେ ରାମଙ୍କୁ କାହିଁକି
ଖୋଜିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ?"
- ପୃଷ୍ଠଭୂମି: "ଆଜି ଆମେ ଶ୍ରୀଧର ଦାସଙ୍କ
'ରାମାୟଣ କାହାଣୀ'ରୁ 'ଭରତଙ୍କ ଚିତ୍ରକୂଟ
ଯାତ୍ରା' ପାଠ ପଢ଼ିବା। ଏଥିରେ
ଭରତଙ୍କ ଭ୍ରାତୃଭକ୍ତି,
ରାମଙ୍କ ସତ୍ୟପାଳନ ଓ ପିତୃଭକ୍ତି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି।"
- ଲକ୍ଷ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ: "ଆଜି ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଆମେ
ପାଠର ପ୍ରଥମ ଭାଗ (ଭରତଙ୍କ ଚିତ୍ରକୂଟ ଯାତ୍ରା, ଗୁହକଙ୍କ ଭେଟ)
ପଢ଼ିବା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ପଠନ: ମୁଁ ନିଜେ ପାଠର ପ୍ରଥମ
୪ଟି ଅନୁଚ୍ଛେଦ ('ଭରତଙ୍କ ଆଦେଶରେ...
ଭରତଙ୍କର ଶୋକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା') ପଢ଼ିବି। ଛାତ୍ରମାନେ ମୋ ପଛରେ ଅନୁସରଣ କରି ପଢ଼ିବେ।
- ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
- "ଚତୁରଙ୍ଗବଳ" - ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ପଦାତି ସୈନ୍ୟ।
- "ଶୃଙ୍ଗବେରପୁର" - ଶବର ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ।
- "ଗୁହକ" - ଶବର ରାଜା (ସୂତ୍ରିବ୍ୟ)।
- "ଶୋକ" - ଦୁଃଖ।
- ଉଦାହରଣ: "ତୁମେ ଯଦି ତୁମ ବଡ଼
ଭାଇଙ୍କୁ ଖୋଜୁଛ, ତୁମେ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରୁଛ।
ଭରତ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଭାଇ ରାମଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଦୂର ଯାତ୍ରା କଲେ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ/ପୁନରାବୃତ୍ତି) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୧: "ଶୃଙ୍ଗବେରପୁରରେ କାହାକୁ
ଭେଟିଲେ?" (ଉତ୍ତର: ଶବର ରାଜ ଗୁହକ)।
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୨: "କ'ଣ ସଜ କରି ଯାଇଥିଲେ?" (ଉତ୍ତର: ଚତୁରଙ୍ଗବଳ)।
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୩: "ପାଦଧ୍ୱନିରେ କ'ଣ ଉଡ଼ିଲା?" (ଉତ୍ତର: ଧୂଳିପଟଳ)।
- 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୩: 'ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ...' - ୩. 'ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ...' (ମିଳାଇବେ)।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୩ ମିନିଟ୍
- 'ବୁଝିବିଚାରି ଲେଖ' - (କ): "ଗୁହକଙ୍କଠାରୁ କି ସମ୍ବାଦ
ପାଇଲେ?" (ଉତ୍ତର: ରାମ ଭରଦ୍ୱାଜ
ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମବାଟେ ଚିତ୍ରକୂଟକୁ ଯାଇଛନ୍ତି)।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର/ବାଣ୍ଟିବା) - ୨ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ଅନୁମାନ ଓ କଳ୍ପନା' - (କ) "ଗୁହକଙ୍କଠାରୁ
ଶୋକଜନକ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ଭରତ କ'ଣ କରିଥାନ୍ତ?"
- ୫ ଧାଡ଼ି ଲେଖି ଆସ।
ଦିନ ୨: 'ବୋଧ' - ଭରଦ୍ୱାଜ ଆଶ୍ରମ ଓ ଚିତ୍ରକୂଟ
ଗମନ
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପୁନରାବୃତ୍ତି: "ଗତକାଲି ଆମେ ଦେଖିଲୁ ଭରତ
ଗୁହକଙ୍କଠାରୁ ରାମଙ୍କ ଖବର ପାଇଲେ। ଆଜି ଜାଣିବା, ସେ ଚିତ୍ରକୂଟରେ କିପରି ପହଞ୍ଚିଲେ।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- ପାଠ ପଢ଼ା: 'ଭରତ ନିଜର ଅନୁଚରମାନଙ୍କ
ସହିତ... କୁଶ ଆସନରେ ବସିଲେ' - (ପୃଷ୍ଠା ୨-୩) ପଢ଼ିବି।
- ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
- "ଭରଦ୍ୱାଜ ମୁନି" - ଜଣେ ମହାନ ଋଷି।
- "ଯଥାବିଧି ଚର୍ଚ୍ଚା" - ବିଧି ଅନୁସାରେ ଆଦର/ସତ୍କାର।
- "ପଦଧ୍ୱନି" - ପାଦର ଶବ୍ଦ।
- "ଧୂଳିପଟଳ" - ଧୂଳିର ଗୋଲା।
- ଉଦାହରଣ: "ସୈନ୍ୟମାନେ ଯେତେବେଳେ
ଚାଲନ୍ତି, ପାଦର ଶବ୍ଦ ହୁଏ ଓ ଧୂଳି
ଉଡ଼େ। ଭରତଙ୍କ ସୈନ୍ୟର ପଦଧ୍ୱନିରେ ବନ କମ୍ପିଲା।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୪: "ଲକ୍ଷ୍ମଣ କ'ଣ ଭାବିଲେ?" (ଉତ୍ତର: ଭରତ ସେମାନଙ୍କୁ
ମାରିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି)।
- 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୪: 'ଭରତ ମୁନିଙ୍କୁ...' - ୪. 'ଭରତ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ...' (ମିଳାଇବେ)।
- 'ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଆଲୋଚନା' - (ଖ): 'ଯେଉଁ ସତ୍ୟ...' - ବିଶ୍ଳେଷଣ।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୫ ମିନିଟ୍
- 'ବୁଝିବିଚାରି ଲେଖ' - (ଘ): "ସୈନ୍ୟସାମନ୍ତ ଦେଖି
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ମନରେ କି ଧାରଣା?" (ଉତ୍ତର: ଭରତ ମାରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି)।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ଅନୁମାନ ଓ କଳ୍ପନା' - (ଖ) "ଭାଇ ଭାଇକୁ
ଭେଟିଲେ ମନରେ କି ଭାବ?"
- ୫ ଧାଡ଼ି ଲେଖି ଆସ।
ଦିନ ୩: 'ଅଭ୍ୟାସ' - ଚାରି ଭାଇଙ୍କ ମିଳନ ଓ ଭରତଙ୍କ
ଅନୁରୋଧ
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପ୍ରଶ୍ନ: "ଆଜି ଜାଣିବା, ଯେତେବେଳେ ଚାରିଭାଇ
ଏକାଠି ହେଲେ, କ'ଣ ହେଲା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- ପାଠ ପଢ଼ା: 'ଚାରି ଭାଇଙ୍କର ମିଳନ
ହେଲା... ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପାଦତଳେ ପଡ଼ିଗଲେ' - (ପୃଷ୍ଠା ୩-୪) ପଢ଼ିବି।
- ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
- "ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣିପାତ" - ଦଣ୍ଡବତ୍ (ଶରୀରର ଆଠ ଅଙ୍ଗ ମାଟିରେ ଲଗାଇ
ପ୍ରଣାମ)।
- "ଲୋତକ" - ଲୁହ।
- "ବୁକୁଫଟାଇ" - ଛାତି ଫାଟିବା ପରି କାନ୍ଦିବା।
- ଉଦାହରଣ: "ଯଦି ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ
ପରେ ତୁମ ଭାଇଙ୍କୁ ଭେଟ,
ତୁମେ ଖୁସିରେ କାନ୍ଦୁଛ। ଠିକ୍ ସେମିତି ଚାରିଭାଇ ଭେଟି ଆନନ୍ଦରେ କାନ୍ଦିଲେ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୧: 'ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ...' - ୧. 'ଭରତ... ରାଜସିଂହାସନ...' (ମିଳାଇବେ)।
- 'ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଆଲୋଚନା' - (କ): 'ସିଂହାସନରେ...' - ବିଶ୍ଳେଷଣ।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୫ ମିନିଟ୍
- 'ଭାଷା ବିଭବ': 'ଚତୁରଙ୍ଗବଳ' - 'ଚତୁର' (ବିଶେଷଣ) + 'ଅଙ୍ଗ' (ବିଶେଷ୍ୟ) + 'ବଳ' = ୪ ପ୍ରକାର ସୈନ୍ୟ।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ଅନୁମାନ ଓ କଳ୍ପନା' - (ଗ) "ବଡ଼ଭାଇଙ୍କୁ
କେଉଁ ସମ୍ମାନ?"
- ୫ ଧାଡ଼ି ଲେଖି ଆସ।
ଦିନ ୪: 'ପ୍ରୟୋଗ' - ରାମଙ୍କ ସତ୍ୟପାଳନ, ପାଦୁକା ଓ ଭରତଙ୍କ ତ୍ୟାଗ
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପୁନରାବୃତ୍ତି: "ଆମେ ଦେଖିଲୁ ଭରତ
ରାମଙ୍କୁ ଫେରିବାକୁ କହିଲେ। ଆଜି ଜାଣିବା, ରାମ କ'ଣ କହିଲେ ଓ ଭରତ କ'ଣ କଲେ।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- ପାଠ ପଢ଼ା: 'ରାମ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ
ଉଠାଇ... ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ବାସ କଲେ' - (ଶେଷ ଅଂଶ) ପଢ଼ିବି।
- ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
- "ସତ୍ୟ ଲଙ୍ଘନ" - ସତ୍ୟ ଭଙ୍ଗ କରିବା।
- "ପ୍ରତିନିଧି" - ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ବଦଳରେ କାମ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।
- "ପାଦୁକା" - ଖଡ଼ମ / ଜୋତା।
- "ଜଟା ଧାରଣ" - ଲମ୍ବା ବାଳ (ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର)।
- ଉଦାହରଣ: "ରାମ ପିତାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା
ପାଳନ କଲେ। ଭରତ ରାମଙ୍କ ପାଦୁକା ସିଂହାସନରେ ରଖି ରାଜ୍ୟ କଲେ - ଏହା ମହାନ
ତ୍ୟାଗ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୫: "ଭରତ କିପରି ରାଜ୍ୟ କଲେ?" (ଉତ୍ତର: ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ
ପ୍ରତିନିଧି ରୂପେ)।
- 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୨: 'ପାଦୁକା...' - ୨. 'ଶ୍ରୀରାମ...' (ମିଳାଇବେ)।
- 'ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଆଲୋଚନା' - (ଗ): 'ତାହାହେଲେ...' - ବିଶ୍ଳେଷଣ।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୫ ମିନିଟ୍
- 'ପାଠଟିର ଶୀର୍ଷକ': "ତୁମେ ନୂଆ ଶୀର୍ଷକ ଦେବାକୁ
ଚାହୁଁଛ କି? (ଯଥା: 'ଭ୍ରାତୃଭକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ
ଭରତ')" - ଆଲୋଚନା।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ଅନୁମାନ ଓ କଳ୍ପନା' - (ଙ) "ରାମଙ୍କ
ଭ୍ରାତୃପ୍ରେମ ଆଜିର ଯୁବପିଢ଼ିକୁ କ'ଣ ଶିଖାଏ?" - ୫ ଧାଡ଼ି ଲେଖି ଆସ।
ଦିନ ୫: 'ପ୍ରସାର' - ଭାଷା, ବିଶେଷଣ-ବିଶେଷ୍ୟ, ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପୁନରାବୃତ୍ତି: "ଆଜି ଆମେ ପାଠର ଭାଷା, 'ବିଶେଷଣ-ବିଶେଷ୍ୟ', 'ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ' ବିଷୟରେ ଶିଖିବା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- 'ଭାଷା ବିଭବ' (ବିଶେଷଣ-ବିଶେଷ୍ୟ):
- 'ଚତୁରଙ୍ଗବଳ' - 'ଚତୁର' (ବିଶେଷଣ) + 'ଅଙ୍ଗ' (ବିଶେଷ୍ୟ) + 'ବଳ' (ବିଶେଷ୍ୟ)
- 'ଅଖଣ୍ଡବିଶ୍ୱାସ'
- 'ଅଖଣ୍ଡ' (ବିଶେଷଣ) + 'ବିଶ୍ୱାସ' (ବିଶେଷ୍ୟ)
- 'ଅଶ୍ରୁପାଣି' - 'ଅଶ୍ରୁ' (ବିଶେଷ୍ୟ) + 'ପାଣି' (ବିଶେଷ୍ୟ)
- 'ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ':
- 'ଦୁର୍ଗମ' - 'ସୁଗମ'
- 'ଆଗମନ' - 'ପ୍ରତ୍ୟାଗମନ'
- 'ସନ୍ତୁଷ୍ଟ' - 'ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ'
- 'ମୃତ୍ୟୁ' - 'ଜନ୍ମ'
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ଭାଷା ବିଭବ': 'ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି' - 'ମନ୍ଦ' (ବିଶେଷଣ) + 'ବୁଦ୍ଧି' (ବିଶେଷ୍ୟ)।
- 'ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ' - (କ): 'ଦୁଃଖ' - 'ସୁଖ', 'ଭୁଲ' - 'ଠିକ୍', 'ମିଳନ' - 'ବିଚ୍ଛେଦ' - (ମିଳାଇବେ)।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୫ ମିନିଟ୍
- 'ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ' - (ଖ): 'ସୁଗମ' - "ଏହି ପଥଟି ସୁଗମ
ଅଟେ।" 'ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ' - "ସେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।"
- ବାକ୍ୟ ଗଠନ।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ଆସ ଯୋଡ଼ିବା' - 'ରାମାୟଣ ରଚୟିତା' - 'ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମିକୀ', 'ରାମାୟଣର ଭାଗ' - 'କାଣ୍ଡ' (୭) - ମିଳାଇ ଆସ।
ଦିନ ୬: ସମୀକ୍ଷା,
ମୂଲ୍ୟାୟନ ଓ 'ପାଠରୁ ଆଗକୁ'
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପୁନରାବୃତ୍ତି: "ଆଜି ଆମେ ସମସ୍ତ ବିଷୟ
ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଓ ଏକ ଲିଖିତ ପରୀକ୍ଷା କରିବା।"
- 'ସୁସ୍ଥ ପରିବାର ଓ ସମାଜ': "ପରିବାରରେ ଭାଇମାନେ
କିପରି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍?" - ଆଲୋଚନା।
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ବୁଝିବିଚାରି ଲେଖ' - (ଖ): "ଭରତ କାହିଁକି ତପସ୍ୱୀବେଶ
ଧାରଣ କଲେ?" (ଉତ୍ତର: ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି
ଭକ୍ତି, ରାଜସୁଖ ତ୍ୟାଗ)।
- 'ବୁଝିବିଚାରି ଲେଖ' - (ଗ): "ରାମ କେଉଁ ସତ୍ୟ ଲଙ୍ଘନ
କରିପାରିଲେ ନାହିଁ?"
(ଉତ୍ତର: ପିତାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା - ୧୪ ବର୍ଷ ବନବାସ)।
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- ଲିଖିତ ପରୀକ୍ଷା:
୧. 'ଚତୁରଙ୍ଗବଳ' - କ'ଣ?
୨. ଭରତ ଶୃଙ୍ଗବେରପୁରରେ କାହାକୁ ଭେଟିଲେ?
୩. ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଭରତଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ଦେଖି କ'ଣ ଭାବିଲେ?
୪. 'ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣିପାତ' - କ'ଣ?
୫. 'ପାଦୁକା' - କ'ଣ? ଭରତ ପାଦୁକା ସହ କ'ଣ କଲେ?
୬. 'ଦୁର୍ଗମ' - ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ ଲେଖ।
୭. 'ଚତୁରଙ୍ଗବଳ' - ବିଶେଷଣ ଓ ବିଶେଷ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କର।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ଚିତ୍ର ଦେଖ୍ ନାମ ଲେଖ': 'ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣ-ସୀତା' (ଚିତ୍ର), 'ରାବଣ' (ଚିତ୍ର), 'ହନୁମାନ' (ଚିତ୍ର), 'ଗୁହକ' (ଚିତ୍ର) - ନାମ ଓ ପ୍ରମୁଖ
କାର୍ଯ୍ୟ ଲେଖିବେ।
- 'ତୁମର ପ୍ରିୟ ଚରିତ୍ର': "ରାମାୟଣର କେଉଁ ଚରିତ୍ର
ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗେ ଓ କାହିଁକି?" - ୫ ଧାଡ଼ି ଲେଖିବେ।
- 'ସୁସ୍ଥ ପରିବାର': "ଆଦର୍ଶ ଘର ବିଷୟରେ ୪ଟି
ବିଶେଷତା ଲେଖ।" (ଯଥା: ପରସ୍ପର ସ୍ନେହ, ସମ୍ମାନ, ସହାନୁଭୂତି)
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର/ବାଣ୍ଟିବା) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଶେଷ କଥା: "ଏହି ପାଠ ଆମକୁ ଶିଖାଏ -
ଭରତଙ୍କ ଭ୍ରାତୃଭକ୍ତି,
ରାମଙ୍କ ସତ୍ୟପାଳନ,
ପିତୃଭକ୍ତି। 'ସତ୍ୟ' ଓ 'ସ୍ନେହ' - ଏହି ଦୁଇଟି ଗୁଣ ମଣିଷ
ଜୀବନକୁ ମହାନ କରେ।"
- 'ଖୋଜିବା, ଜାଣିବା': "ରାମାୟଣର ଅନ୍ୟ କଥା ପଢ଼, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଦେଖ, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ରେ
ଜାଣ।"
- 'ଆସ ଯୋଡ଼ିବା': 'ଓଡ଼ିଆ ରାମାୟଣ' - 'ବଳରାମ ଦାସ' (ଜଗମୋହନ ରାମାୟଣ) -
ମିଳାଇବେ।
- 'ନାରୀ ସମାଜକୁ ସମ୍ମାନ': "ରାମାୟଣରେ ନାରୀଙ୍କୁ
କିପରି ସମ୍ମାନ?"
- ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ କହିବି।