ବିଷୟ: ଓଡ଼ିଆ (ସାହିତ୍ୟ)
ପାଠ: ସ୍ଵପ୍ନିଳ ବିହଙ୍ଗ (ମହାଦେବୀ
ବର୍ମା)
ଶ୍ରେଣୀ: ୮ମ
ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍ / ଦିନ (ମୋଟ ୬
ଦିନ)
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ:
- ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ
କବିତାର ମୂଳ ଭାବ, ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ 'ସ୍ଵପ୍ନ'ର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ
ବୁଝିପାରିବେ।
- ସେମାନେ 'ସ୍ଵପ୍ନ', 'ମୁକ୍ତି', 'ଉଡ଼ାଣ', 'ସୃଜନଶୀଳତା' ଓ 'ଆତ୍ମବିକାଶ' ଭଳି ଧାରଣାକୁ ଆତ୍ମସାତ
କରିପାରିବେ।
- ସେମାନେ 'ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ', 'ସମାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ', 'କାଳ' (ସମୟ), 'ବିରାମ ଚିହ୍ନ', 'ଶବ୍ଦକୋଷ' ବ୍ୟବହାର ଆଦି ବିଷୟରେ
ଶିଖିପାରିବେ।
- ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ସୃଜନଶୀଳତା', 'ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ' ଓ 'ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା' ଭାବନା ବିକଶିତ
ହୋଇପାରିବ।
ଦିନ ୧: ପାଠର ପରିଚୟ ଓ 'ଅଧୀତି'
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ/ପରିଚୟ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- ଆକର୍ଷଣୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ: ମୁଁ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ
ପଚାରିବି, "ତୁମେମାନେ କେଉଁ କେଉଁ
ସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖ? ଯଦି ତୁମର ସ୍ଵପ୍ନକୁ
ଡେଣା ମିଳେ, ତେବେ ତାହା କୁଆଡ଼େ
ଉଡ଼ିବ?"
- ପୃଷ୍ଠଭୂମି: "ଆଜି ଆମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ
ହିନ୍ଦୀ କବି ମହାଦେବୀ ବର୍ମାଙ୍କ 'ସ୍ଵପ୍ନିଳ ବିହଙ୍ଗ' କବିତା ପଢ଼ିବା। ଏହା
ସ୍ଵପ୍ନର ସ୍ଵାଧୀନତା, ଉଡ଼ାଣ ଓ ସୃଜନଶୀଳତା
ବିଷୟରେ।"
- ଲକ୍ଷ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ: "ଆଜି ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଆମେ
କବିତାର ପ୍ରଥମ ୩ଟି ଶ୍ଲୋକ ('ସ୍ଵପ୍ନ ତେଜେଲର... ଆଖି ଭିତରକୁ') ପଢ଼ିବା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ପଠନ: ମୁଁ ନିଜେ କବିତାର ପ୍ରଥମ
୩ଟି ଶ୍ଲୋକ ('ସ୍ଵପ୍ନ ତେଜେଲର...
ଉଡ଼ିଆସେ ଆଖି ଭିତରକୁ')
ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ପଢ଼ିବି। ଛାତ୍ରମାନେ ମୋ ପଛରେ ଅନୁସରଣ କରି ପଢ଼ିବେ।
- ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
- "ସ୍ଵପ୍ନ ତେଜେଲର" - ସ୍ଵପ୍ନମୟ ପକ୍ଷୀ।
- "ନୀଳ ନଭ" - ନୀଳ ଆକାଶ।
- "ସୁଗନ୍ଧ ବିଚ୍ଛୁରିତ" - ସୁଗନ୍ଧ ବ୍ୟାପିବା।
- "ଉଡ଼ନ୍ତା ସ୍ମୃତି" - ଭାସୁଥିବା ସ୍ମୃତି।
- ଉଦାହରଣ: "ଯେମିତି ପକ୍ଷୀ ଆକାଶରେ
ମୁକ୍ତ ଭାବେ ଉଡ଼େ, ସ୍ଵପ୍ନ ମଧ୍ୟ ସେମିତି
ମୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ/ପୁନରାବୃତ୍ତି) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୨: "କାହାକୁ ବାନ୍ଧ ନାହିଁ?" (ଉତ୍ତର: ସ୍ଵପ୍ନକୁ)।
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୩: "'ଡେଣା କାଟ ନାହିଁ' - କାହିଁକି?" (ଉତ୍ତର: ସ୍ଵପ୍ନ ପ୍ରେରଣା
ଦିଏ)।
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୫: "ମଞ୍ଜି ମାଟିରେ ପଡ଼ିଲେ?" (ଉତ୍ତର: ଗଜା ହୋଇ ଗଛ
ହୁଏ)।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୩ ମିନିଟ୍
- 'ଅନୁମାନ ଏବଂ କଳ୍ପନା' - (କ): "ତୁମ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ କ'ଣ? ସ୍ଵପ୍ନ ସାକାର କରିବା
ପାଇଁ କ'ଣ କରିବ?" - ଆଲୋଚନା।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର/ବାଣ୍ଟିବା) - ୨ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ଅନୁମାନ ଏବଂ କଳ୍ପନା' - (ଘ) "ସ୍ଵର୍ଗ
ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ତୁମେ କେଉଁ ସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖ?" - ୫ ଧାଡ଼ି ଲେଖି ଆସ।
ଦିନ ୨: 'ବୋଧ' - କବିତାର ମଧ୍ୟଭାଗ (ସ୍ଵପ୍ନର
ଆରୋହଣ-ଅବରୋହଣ)
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପୁନରାବୃତ୍ତି: "ଗତକାଲି ଆମେ ୩ଟି ଶ୍ଲୋକ
ପଢ଼ିଲୁ। ଆଜି ୪ର୍ଥ ଓ ୫ମ ଶ୍ଲୋକ ('ଆରୋହଣ ତାର... ଶିଖାଇବ ଜଣେ ମଣିଷକୁ') ପଢ଼ିବା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- ପାଠ ପଢ଼ା: 'ଆରୋହଣ ତାର... ଶିଖାଇବ
ଜଣେ ମଣିଷକୁ' - ୪ର୍ଥ ଓ ୫ମ ଶ୍ଲୋକ
ପଢ଼ିବି।
- ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
- "ଆରୋହଣ" - ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଯିବା / ଉପରକୁ ଚଢ଼ିବା।
- "ଅବରୋହଣ" - ତଳକୁ ଆସିବା / ଅବତରଣ।
- "ତାରା ଜହ୍ନ ଛୁଇଁ" - ଉଚ୍ଚ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିବା।
- "ସ୍ଵର୍ଗ ସୃଷ୍ଟିର ଶିଳ୍ପ କଳା" - ସୃଜନଶୀଳତା ମାଧ୍ୟମରେ ସୁନ୍ଦର ଜଗତ ଗଠନ।
- ଉଦାହରଣ: "ତୁମର ସ୍ଵପ୍ନ ଆକାଶ ପରି
ଉଚ୍ଚ ହେବା ଉଚିତ୍। ତା'ପରେ ସେହି ସ୍ଵପ୍ନରୁ
ରଙ୍ଗ, ଆଲୋକ ଆଣି ପୃଥିବୀକୁ
ସୁନ୍ଦର କରିବ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୧: "କବିତାର ମୁଖ୍ୟ ଭାବ?" (ଉତ୍ତର: ସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖିବାର
ସ୍ଵାଧୀନତା)।
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୪: "'ସ୍ଵର୍ଗ ସୃଷ୍ଟିର ଶିଳ୍ପ
କଳା' - କ'ଣ?" (ଉତ୍ତର: ପରସ୍ପର ସହଯୋଗ, ସଦ୍ୱଭାବ)।
- 'କବିତାର ପଦଗୁଡ଼ିକ
ଆଲୋଚନା' - (ଖ): 'ମୁକ୍ତ ଗଗନ...' - ବିଶ୍ଳେଷଣ (ସ୍ଵପ୍ନକୁ
ମୁକ୍ତ ଭାବେ ଉଡ଼ିବାକୁ ଦେବା)।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୫ ମିନିଟ୍
- 'କବିତା ପଢ଼ିବା ଓ ଚିନ୍ତା
କରିବା' - (ଘ): "ଆରୋହଣ-ଅବରୋହଣ -
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ?" (ଉତ୍ତର: ସ୍ଵପ୍ନର ଉପର-ତଳ
ଗତିକୁ ସୂଚାଏ, ବାଧା ଦେବା ଉଚିତ୍
ନୁହେଁ)।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୩. 'ଆରୋହଣ...' - ୧. 'ସ୍ଵପ୍ନର ଉଡ଼ାଣ...' (ମିଳାଇ ଆସ)।
ଦିନ ୩: 'ଅଭ୍ୟାସ' - ଶେଷ ଶ୍ଲୋକ ଓ ସ୍ଵପ୍ନର ଶିକ୍ଷା
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପ୍ରଶ୍ନ: "ଆଜି ଶେଷ ଶ୍ଲୋକ ('ଆକାଶେ ପହଞ୍ଚୁ...
ଜୀବନରେ') ପଢ଼ିବା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- ପାଠ ପଢ଼ା: 'ଆକାଶେ ପହଞ୍ଚୁ...
ଜୀବନରେ' - ୬ଷ୍ଠ ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ିବି।
- ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
- "ସ୍ଵପ୍ନର ପକ୍ଷୀ" - ସ୍ଵପ୍ନର ପ୍ରତୀକ।
- "ବାନ୍ଧି ରଖ ନାହିଁ" - ସ୍ଵପ୍ନକୁ ବନ୍ଦୀ କର ନାହିଁ।
- "ଡେଣା କାଟ ନାହିଁ" - ସ୍ଵପ୍ନକୁ ନଷ୍ଟ କର ନାହିଁ।
- "ଗତି ରୋକ ନାହିଁ" - ଜୀବନର ପ୍ରଗତିକୁ ବନ୍ଦ କର ନାହିଁ।
- ଉଦାହରଣ: "ସ୍ଵପ୍ନ ଏକ ପକ୍ଷୀ ପରି।
ଯଦି ତୁମେ ତା'ର ଡେଣା କାଟିଦିଅ, ସେ ଉଡ଼ି ପାରିବ
ନାହିଁ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୧: 'ସ୍ଵପ୍ନର ଡେଣା...' - ୩. 'ପକ୍ଷୀର ଡେଣା...' (ମିଳାଇବେ)।
- 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୨: 'ଉଡ଼ନ୍ତା ସ୍ମୃତି...' - ୪. 'ସୃଜନଶୀଳ...' (ମିଳାଇବେ)।
- 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୪: 'ଆକାଶେ ପହଞ୍ଚୁ...' - ୨. 'ସ୍ଵପ୍ନକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ...' (ମିଳାଇବେ)।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୫ ମିନିଟ୍
- 'କବିତା ପଢ଼ିବା ଓ ଚିନ୍ତା
କରିବା' - (ଙ): "ସ୍ଵପ୍ନ ବାସ୍ତବ ହୁଏ?" - ନିଜ ଅନୁଭୂତି (ଉଦାହରଣ:
ପାଠରେ ଭଲ ନମ୍ବର ପାଇବା ସ୍ଵପ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସ କଲେ ସାକାର ହୁଏ)।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'କବିତା ଶୀର୍ଷକ' - "ତୁମେ ନୂଆ ଶୀର୍ଷକ
ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛ କି? କ'ଣ?" - ଲେଖି ଆସ।
ଦିନ ୪: 'ପ୍ରୟୋଗ' - ଶବ୍ଦ, ବ୍ୟାକରଣ, କାଳ
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପୁନରାବୃତ୍ତି: "ଆଜି ଆମେ କବିତାର ଶବ୍ଦ, ବ୍ୟାକରଣ, ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ, ସମାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ଓ 'କାଳ' ବିଷୟରେ ଶିଖିବା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- 'ଶବ୍ଦ ଆଲୋଚନା' - (କ) (ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ):
- 'ଆରୋହଣ' - 'ଅବରୋହଣ' (ବିପରୀତ)
- 'ଉପର' - 'ତଳ' (ବିପରୀତ)
- 'ଶବ୍ଦ ଆଲୋଚନା' - (ଖ) (ସମାର୍ଥବୋଧକ):
- 'ଧରା' - 'ଧରଣୀ' (ସମାର୍ଥ)
- 'ଆକାଶ' - 'ଗଗନ' (ସମାର୍ଥ)
- 'ଶବ୍ଦକୋଷ ବା ଅଭିଧାନ':
- 'ଶିଳ୍ପ' - 'କାରିଗରୀ'
- 'ଶିଳ୍ପ ଜୀବୀ' -
'କାରିଗର'
- 'କାଳ (ସମୟ) ବିଭବ':
- 'ବିଚ୍ଛୁରିତ ହୁଏ'
(ବର୍ତ୍ତମାନ)
- 'ବିଚ୍ଛୁରିତ ହୋଇଗଲା' (ଅତୀତ)
- 'ବିଚ୍ଛୁରିତ ହୋଇଯିବ' (ଭବିଷ୍ୟତ)
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ଶବ୍ଦ ଆଲୋଚନା' - (କ): 'ପର୍ବତାରୋହୀ... ଆରୋହଣ', 'ମାଙ୍କଡ଼... ଅବରୋହଣ' (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ)।
- 'କାଳ ବିଭବ': କବିତାର 'ବର୍ତ୍ତମାନ କାଳ' ପଂକ୍ତିକୁ 'ଅତୀତ' ଓ 'ଭବିଷ୍ୟତ' କାଳରେ ଲେଖିବେ।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୫ ମିନିଟ୍
- 'ଶବ୍ଦ ଆଲୋଚନା' - (ଘ): 'ସୁଗନ୍ଧ', 'ମୁକ୍ତି', 'ଡେଣା', 'ଗତି', 'ବିକାଶ' - ଶବ୍ଦକୁ ବାକ୍ୟରେ
ବ୍ୟବହାର କରିବେ।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ଶବ୍ଦକୋଷ ବା ଅଭିଧାନ' - 'ଶିଳ୍ପ ଜୀବୀ', 'ଶିଳ୍ପ ବିଦ୍ୟା', 'ଶିଳ୍ପ କୌଶଳ', 'ଶିଳ୍ପ ଶାଳା' - ଅର୍ଥ ଲେଖି ଆସ।
ଦିନ ୫: 'ପ୍ରସାର' - ବିରାମ ଚିହ୍ନ, ସୃଜନଶୀଳତା, ଶିଳ୍ପ
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପୁନରାବୃତ୍ତି: "ଆଜି ଆମେ 'ବିରାମ ଚିହ୍ନ', 'ସୃଜନଶୀଳତା', 'ଶିଳ୍ପ' ବିଷୟରେ ଶିଖିବା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- 'ବିରାମ ଚିହ୍ନର ବ୍ୟବହାର':
- 'ବନ୍ଦ କର ନାହିଁ,
ଯିବାକୁ ଦିଅ' -
(ଅନୁମତି)
- 'ବନ୍ଦକର, ଯିବାକୁ ଦିଅ ନାହିଁ' - (ନିଷେଧ)
- 'ସୃଜନଶୀଳତା' - (ଗ): 'ଗୋଟିଏ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ
ବାନ୍ଧି ପାରିବ, କିନ୍ତୁ ତା'ର ବିଚାରକୁ ନୁହେଁ' - ଏହି ବିଷୟରେ ତର୍କ ସଭା।
- 'ହସ୍ତଶିଳ୍ପ': କାଠ, ମାଟି, ଧାତୁ, ବସ୍ତ୍ର, ଚମଡ଼ା, ପଥର, ଅଳଙ୍କାର, ବାଉଁଶ, ଲାଖ ଶିଳ୍ପ - ଉତ୍ପାଦ ସହ
ମିଳାଇବେ।
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ବିରାମ ଚିହ୍ନ': ଚିତ୍ର ଦେଖି (ଟ୍ରାଫିକ୍
ସିଗନାଲ, ରେଳ କ୍ରସିଂ) - 'ବନ୍ଦ କର, ଯିବାକୁ ଦିଅ' / 'ବନ୍ଦ କର ନାହିଁ, ଯିବାକୁ ଦିଅ' - ଲେଖିବେ।
- 'ହସ୍ତଶିଳ୍ପ': 'କାଠ ଶିଳ୍ପ' - 'ଖଟ, ଚୌକି', 'ମାଟି ଶିଳ୍ପ' - 'ମାଠିଆ, ପଲମ' - ମିଳାଇବେ।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୫ ମିନିଟ୍
- 'ସୃଜନଶୀଳତା' - (କ): କବିତା ପରି ତୁମ ମନରୁ
ଗୋଟିଏ କବିତା ଲେଖିବାକୁ କହିବି (୪-୬ ଧାଡ଼ି)।
- 'ସୃଜନଶୀଳତା' - (ଘ): 'ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ' - ବନ୍ୟା, ବାତ୍ୟା, ଭୂମିକମ୍ପ - କ'ଣ କରିବ? - ଆଲୋଚନା।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ଅନୁସନ୍ଧାନ କର' - ମହାଦେବୀ ବର୍ମାଙ୍କ ଅନ୍ୟ
କବିତା ପଢ଼ି ଆସ।
- 'ତୁମ ଭାଷା ଓ ଗୀତ' - (ଖ): 'ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଗଙ୍ଗା ବହେ' - ଏହାର ବିଶ୍ଳେଷଣ।
ଦିନ ୬: ସମୀକ୍ଷା,
ମୂଲ୍ୟାୟନ ଓ 'ପାଠରୁ ଆଗକୁ'
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପୁନରାବୃତ୍ତି: "ଆଜି ଆମେ ସମସ୍ତ ବିଷୟ
ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଓ ଏକ ଲିଖିତ ପରୀକ୍ଷା କରିବା।"
- 'ବିଚାର ଓ ଅନୁଶୀଳନ': "ସ୍ଵାଧୀନତା
ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କ ସ୍ଵପ୍ନ ସାକାର ହେଲା। ତୁମର ସ୍ଵପ୍ନ ସାକାର କରିବା ପାଇଁ କ'ଣ କରିବ?"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'କବିତା ପଢ଼ିବା ଓ ଚିନ୍ତା
କରିବା' - (କ): "ବାନ୍ଧି ରଖ ନାହିଁ, ଡେଣା କାଟ ନାହିଁ -
କାହାକୁ?" (ଉତ୍ତର:
ସ୍ଵପ୍ନ/ମନୁଷ୍ୟକୁ)।
- 'କବିତା ପଢ଼ିବା ଓ ଚିନ୍ତା
କରିବା' - (ଖ): "ସ୍ଵପ୍ନର ଗତିକୁ ବନ୍ଦ
କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ - କାହିଁକି?" (ଉତ୍ତର: ସ୍ଵପ୍ନ ଜୀବନକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରେ, ସୃଜନଶୀଳତା ଦିଏ)।
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- ଲିଖିତ ପରୀକ୍ଷା:
୧. 'ସ୍ଵପ୍ନିଳ ବିହଙ୍ଗ' - ଏହାର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
୨. 'ସ୍ଵପ୍ନର ଡେଣା କାଟ ନାହିଁ' - କାହିଁକି?
୩. 'ଆରୋହଣ' ଓ 'ଅବରୋହଣ' - ଅର୍ଥ ଓ ବିପରୀତ ଲେଖ।
୪. 'ଧରା' ଓ 'ଧରଣୀ' - ଏହା କି ପ୍ରକାର ଶବ୍ଦ? (ସମାର୍ଥ/ବିପରୀତ)
୫. 'ବିଚ୍ଛୁରିତ ହୁଏ' - ଏହାକୁ ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ କାଳରେ ଲେଖ।
୬. 'ବନ୍ଦ କର ନାହିଁ, ଯିବାକୁ ଦିଅ' - ବିରାମ ଚିହ୍ନର ଗୁରୁତ୍ୱ କ'ଣ?
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ସୃଜନଶୀଳତା' - (ଖ): "ତୁମ ସ୍ଵପ୍ନ ପୂରଣ ନହେଲେ
ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ପତ୍ର" - ନମୁନା ଅନୁସାରେ ଲେଖିବେ।
- 'ପାଠ୍ୟ ବହିର୍ଭୂତ' - (ଖ): "ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ସୁନ୍ଦର
କରିବା ପାଇଁ କ'ଣ କରିବ?" - ଆଲୋଚନା।
- 'ପାଠ୍ୟ ବହିର୍ଭୂତ' - (ଗ): "ତୁମ ସ୍ଵପ୍ନ
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରିବ?" - ଲେଖିବେ।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର/ବାଣ୍ଟିବା) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଶେଷ କଥା: "ଏହି କବିତା ଆମକୁ ଶିଖାଏ
ଯେ - ସ୍ଵପ୍ନ ହେଉଛି ଜୀବନର ଉଡ଼ାଣ। ସ୍ଵପ୍ନକୁ ବନ୍ଦୀ କର ନାହିଁ, ତା'ର ଗତିକୁ ରୋକ ନାହିଁ।
ସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖ, ତାକୁ ସାକାର କରିବା ପାଇଁ
ଚେଷ୍ଟା କର।"
- 'ଅନୁସନ୍ଧାନ କର': "ମହାଦେବୀ ବର୍ମାଙ୍କ ଅନ୍ୟ
କବିତା ପଢ଼ି ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କର।"