ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଠ୍ୟ ଡାଏରୀ (Lesson Diary)
ଶ୍ରେଣୀ: ସପ୍ତମ (Class 7)
ବିଷୟ: ବିଜ୍ଞାନ
("ଜିଜ୍ଞାସା" - ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ: ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ)
ଅବଧି (Period): ୧୦ ଦିନ (ପ୍ରତି ଦିନର ସମୟ: ୪୦
ମିନିଟ୍)
ପଦ୍ଧତି: ପଞ୍ଚପଦୀ ପଦ୍ଧତି (୧. ଅଧୀତି, ୨. ବୋଧ, ୩. ଅଭ୍ୟାସ, ୪. ପ୍ରୟୋଗ, ୫. ପ୍ରସାର)
ପ୍ରଥମ ଦିନ (Period
1): ଧାତୁର ପରିଚୟ ଓ ନମନୀୟତା (Malleability)
- ୧. ଅଧୀତି (Adhiti - ଉପକ୍ରମ ବା ପରିଚୟ): ଶ୍ରେଣୀ ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ
ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବି,
"ପିଲାମାନେ, ଆମେ ଘରେ ବ୍ୟବହାର
କରୁଥିବା କଟୁରୀ, କୁରାଢ଼ି, ହାତୁଡ଼ି ବା କୋଦାଳ କେଉଁ
ପଦାର୍ଥରେ ତିଆରି ଏବଂ କମାରମାନେ ଲୁହାକୁ ଗରମ କରି କାହିଁକି ପିଟନ୍ତି?" ଏହାପରେ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର
ମାନସ ଓ ମନାକିନୀଙ୍କ କାହାଣୀ (କମାରଶାଳା ପରିଦର୍ଶନ ଓ ସୁଦର୍ଶନ ମଉସାଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତା)
ଆଲୋଚନା କରି ପାଠ ଆରମ୍ଭ କରିବି।
- ୨. ବୋଧ (Bodh - ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): କାର୍ଯ୍ୟ 4.1 (ତମ୍ବା, ଆଲୁମିନିୟମ, ଲୁହା କଣ୍ଟା, କୋଇଲା, କାଠ ଆଦି ନେଇ ହାତୁଡ଼ିରେ
ପିଟିବା ପରୀକ୍ଷା) ବୁଝାଇବି। ପଦାର୍ଥର ଯେଉଁ ଗୁଣ ଯոଗୁଁ ଏହାକୁ ପିଟି ଚେପଟା ବା ପତଳା ପତରରେ ପରିଣତ
କରାଯାଇପାରେ, ତାହାକୁ 'ନମନୀୟତା' (Malleability) କୁହାଯାଏ—ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ
କରିବି। ଧାତବ ଦ୍ୟୁତି (Lustre)
ଓ ଭଙ୍ଗୁରତା (Brittleness)
ସମ୍ପର୍କରେ ଧାରଣା ଦେବି।
- ୩. ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas - ଅଭ୍ୟାସ କିମ୍ବା
ପୁନରାବୃତ୍ତି): ସାରଣୀ 4.1 (ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକର ବାହ୍ୟରୂପ, କଠିନତା ଏବଂ ହାତୁଡ଼ି
ମାଡ଼ର ପ୍ରଭାବ) ଖାତାରେ ପୂରଣ କରାଇବି।
- ୪. ପ୍ରୟୋଗ (Prayog - ପ୍ରୟୋଗ): ସୁନା ଓ ରୂପାର ଅତି ପତଳା
ଆବରଣ (ମିଠା ଉପରେ ରୂପା ଜରି) ନମନୀୟତା ଗୁଣ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ, ତାହା ବୁଝିବେ।
- ୫. ପ୍ରସାର (Prasar - ପ୍ରସାର ବା ବାଣ୍ଟିବା): ଭାରତ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରଗତିରେ
ଲୁହାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ଓ ଇତିହାସ ସମ୍ପର୍କରେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ (Period
2): ତନ୍ୟତା (Ductility)
ଓ ନିନାଦତା (Sonority)
- ୧. ଅଧୀତି (Adhiti - ଉପକ୍ରମ ବା ପରିଚୟ): "ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାର, ଗୀଟାର ବା ସିତାରର ତାର
ଏବଂ ଅଳ୍ପ କିଛି ସୁନାରୁ ବହୁତ ଲମ୍ବା ତାର କିପରି ତିଆରି ହୁଏ, ତୁମେ ଜାଣିଛ କି?" ପଚାରିବି।
- ୨. ବୋଧ (Bodh - ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): ଧାତୁକୁ ଟାଣି ତାର
ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ,
ଧାତୁର ଏହି ଗୁଣକୁ 'ତନ୍ୟତା' (Ductility) କୁହାଯାଏ—ଏହା ବୁଝାଇବି
(ଯଥା- ୧ ଗ୍ରାମ ସୁନାରୁ ପ୍ରାୟ ୨ କି.ମି. ଲମ୍ବା ତାର ହୋଇପାରେ)। ଏହାଛଡ଼ା, କାର୍ଯ୍ୟ 4.2 (ଚାମଚ, ମୁଦ୍ରା, କୋଇଲା, କାଠକୁ ଚଟାଣରେ ପକାଇ
ଶବ୍ଦ ପରୀକ୍ଷା) ଜରିଆରେ ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଗମ୍ଭୀର ଶୃଙ୍ଖନ ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଗୁଣକୁ 'ନିନାଦତା' (Sonority) କୁହାଯାଏ ବੋଲି ବୁଝାଇବି (ଯଥା- ବିଦ୍ୟାଳୟ ଘଣ୍ଟି)।
- ୩. ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas - ଅଭ୍ୟାସ କିମ୍ବା
ପୁନରାବୃତ୍ତି): ତନ୍ୟତା ଓ ନିନାଦତାର ସଂଜ୍ଞା ଏବଂ ଉଦାହରଣ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ୪. ପ୍ରୟୋଗ (Prayog - ପ୍ରୟୋଗ): କଟକର ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ତାରକସି ଶିଳ୍ପ' (Filigree work) ରୂପାର ତନ୍ୟତା ଗୁଣ ଉପରେ
ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ତାହା ବୁଝିବେ।
- ୫. ପ୍ରସାର (Prasar - ପ୍ରସାର ବା ବାଣ୍ଟିବା): ଝୁଲାପୋଲ (ଯଥା- କଟକର
ଧବଳେଶ୍ୱର ପୋଲ) ରେ ବ୍ୟବହୃତ ଷ୍ଟିଲ୍ ତାରର ମଜଭୁତୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବେ।
ତୃତୀୟ ଦିନ (Period
3): ତାପ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ (Conduction of Heat and Electricity)
- ୧. ଅଧୀତି (Adhiti - ଉପକ୍ରମ ବା ପରିଚୟ): "ରୋଷେଇ ଘରର ରନ୍ଧନ
ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଧାତୁରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବାବେଳେ ସେଗୁଡ଼ିକର ବେଣ୍ଟ କାଠ କିମ୍ବା
ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ରେ କାହିଁକି ତିଆରି ହୋଇଥାଏ?" ପଚାରିବି।
- ୨. ବୋଧ (Bodh - ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): କାର୍ଯ୍ୟ 4.3 (ଗରମ ଜଳରେ ଧାତବ ଚାମଚ ଓ
କାଠ ଚାମଚ ପକାଇ ତାପ ପରିବହନ ପରୀକ୍ଷା) ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ 4.4 (ଟେଷ୍ଟର୍ ପରିପଥ ବ୍ୟବହାର
କରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ ପରୀକ୍ଷା - ସାରଣୀ 4.2) ବୁଝାଇବି। ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ତାପ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍
ସୁପରିବାହୀ (Good
conductors) ଏବଂ ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକ କୁପରିବାହୀ (Poor conductors/Insulators) ଅଟନ୍ତି—ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ
କରିବି।
- ୩. ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas - ଅଭ୍ୟାସ କିମ୍ବା
ପୁନରାବୃତ୍ତି): ପରିବାହୀ ଓ କୁପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥର ତାଲିକା ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ୪. ପ୍ରୟୋଗ (Prayog - ପ୍ରୟୋଗ): ଇଲେକ୍ଟ୍ରିସିଆନ୍ମାନେ
ସ୍କୃଡ୍ରାଇଭରରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଆବରଣ ଏବଂ ରବର ଗ୍ଲୋଭସ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ବୈଜ୍ଞାନିକ
କାରଣ ବୁଝିବେ।
- ୫. ପ୍ରସାର (Prasar - ପ୍ରସାର ବା ବାଣ୍ଟିବା): ରୂପା, ତମ୍ବା ଓ ସୁନା ବିଦ୍ୟୁତ୍ର
ଅତି ଉତ୍ତମ ପରିବାହୀ ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ତମ୍ବା ତାର କାହିଁକି ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ତାହା ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ଚତୁର୍ଥ ଦିନ (Period
4): ଧାତୁ ଉପରେ ବାୟୁ ଓ ଜଳର ପ୍ରଭାବ - ଲୁହାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବା (Rusting)
- ୧. ଅଧୀତି (Adhiti - ଉପକ୍ରମ ବା ପରିଚୟ): "ଲୁହାରେ ତିଆରି
ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ କିଛି ଦିନ ଖୋଲା ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିରହିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବାଦାମୀ ରଙ୍ଗର
ଆବରଣ (କଳଙ୍କି) କାହିଁକି ଜମିଯାଏ?" ପଚାରିବି।
- ୨. ବୋଧ (Bodh - ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): କାର୍ଯ୍ୟ 4.5 (ତିନୋଟି କାଚ ବୋତଲରେ
ଲୁହାକଣ୍ଟା ନେଇ- କ: ଶୁଷ୍କ ବାୟୁ, ଖ: ଜଳ, ଗ: ଉଭୟ ବାୟୁ ଓ ଜଳ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରଖି ପରୀକ୍ଷା)
ସବିଶେଷ ବୁଝାଇବି। କେବଳ ବାୟୁ ବା କେବଳ ଜଳରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଲୁହା ଉପରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ବାୟୁ (ଅମ୍ଳଜାନ) ଓ
ଜଳ (ଆଦ୍ରତା) ଏକାଠି ଆବଶ୍ୟକ—ଏହା ପ୍ରମାଣ କରିବି। କଳଙ୍କିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବାର ଉପାୟ (ରଙ୍ଗ କରିବା, ଗ୍ରୀସ୍ ଲଗାଇବା, ଗାଲଭାନାଇଜେସନ୍)
ବୁଝାଇବି।
- ୩. ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas - ଅଭ୍ୟାସ କିମ୍ବା
ପୁନରାବୃତ୍ତି): କଳଙ୍କି ଲାଗିବାର ପରୀକ୍ଷା ସାରଣୀ (ସାରଣୀ 4.3) ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog - ପ୍ରୟୋଗ): ଦିଲ୍ଲୀର ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ଲୌହ ସ୍ତମ୍ଭ' (Iron Pillar) ଯାହା ୧୬୦୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ
ସମୟ ଧରି କଳଙ୍କିହୀନ ରହିଛି, ତାହାର ଚମତ୍କାରିତା ଜାଣିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar - ପ୍ରସାର ବା ବାଣ୍ଟିବା): ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଲୁହା
ଜିନିଷକୁ କଳଙ୍କିରୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଉପାୟ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ପଞ୍ଚମ ଦିନ (Period
5): ଧାତବ ଅକ୍ସାଇଡ୍ର ପ୍ରକୃତି (ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଦହନ ପରୀକ୍ଷା)
- ୧. ଅଧୀତି (Adhiti - ଉପକ୍ରମ ବା ପରିଚୟ): "ଯଦି ଆମେ ଗୋଟିଏ
ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଫିତାକୁ ଜଳାଇବା, ତେବେ କ’ଣ ହେବ ଏବଂ ସେହି ପାଉଁଶରେ ପାଣି
ମିଶାଇଲେ ତାହା ଅମ୍ଳୀୟ ହେବ କି କ୍ଷାରୀୟ?" ପଚାରିବି।
- ୨. ବୋଧ (Bodh - ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): କାର୍ଯ୍ୟ 4.6 (ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଫିତାକୁ
ଜଳାଇ ଧଳା ଭସ୍ମ ବା ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ପାଣିରେ ମିଶାଇ ଲିଟମସ୍
ପରୀକ୍ଷା)। ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଦ୍ରବଣ ନାଲି ଲିଟମସ୍କୁ ନୀଳ କରୁଥିବାରୁ ଏହା 'କ୍ଷାରୀୟ' ପ୍ରକୃତିର ଅଟେ—ଏହା
ବୁଝାଇବି। ସାଧାରଣତଃ ଧାତୁମାନଙ୍କ ଅକ୍ସାଇଡ୍ କ୍ଷାରୀୟ ହୋଇଥାଏ। ସୋଡ଼ିୟମ୍ ଧାତୁକୁ କିରୋସିନରେ କାହିଁକି
ବୁଡ଼ାଇ ରଖାଯାଏ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବି।
- ୩. ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas - ଅଭ୍ୟାସ କିମ୍ବା
ପୁନରାବୃତ୍ତି): ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଦହନର ସମୀକରଣ ଓ ଏହାର ପ୍ରକୃତି ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog - ପ୍ରୟୋଗ): ଧାତବ ଅକ୍ସାଇଡ୍ର
କ୍ଷାରୀୟ ପ୍ରକୃତିକୁ ପରୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar - ପ୍ରସାର ବା ବାଣ୍ଟିବା): ସୋଡ଼ିୟମ୍ ପରି ଅତି
ସକ୍ରିୟ ଧାତୁ ଜଳ ଓ ଅମ୍ଳଜାନ ସହ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ନିଆଁ ଲଗାଇଦେଇଥାଏ, ତାହା ଜାଣିବେ।
ଷଷ୍ଠ ଦିନ (Period
6): ଅଧାତୁର ପରିଚୟ ଓ ଗନ୍ଧକ ଦହନ ପରୀକ୍ଷା
- ୧. ଅଧୀତି (Adhiti - ଉପକ୍ରମ ବା ପରିଚୟ): "ଧାତୁ ପରି କ’ଣ
ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ବାୟୁରେ ଜଳି ଅକ୍ସାଇଡ୍ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକୃତି
କିପରି?" ପଚାରିବି।
- ୨. ବୋଧ (Bodh - ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): କାର୍ଯ୍ୟ 4.7 (ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳନ ଚାମଚରେ
ଗନ୍ଧକ ବା ସଲଫର୍ ଗୁଣ୍ଡ ଜଳାଇ ଗ୍ୟାସ୍ ଜାରରେ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଏବଂ ପାଣି ମିଶାଇ ଲିଟମସ୍
ପରୀକ୍ଷା)। ସଲଫର୍ ଜଳିଲେ 'ସଲଫର୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍' ଗ୍ୟାସ୍ ହୁଏ, ଯାହା ଜଳରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ
ହୋଇ 'ସଲଫରସ୍ ଏସିଡ୍' (ଅମ୍ଳ) ସୃଷ୍ଟି କରେ—ଏହା
ବୁଝାଇବି। ତେଣୁ, ଅଧାତୁମାନଙ୍କ ଅକ୍ସାଇଡ୍
ଅମ୍ଳୀୟ ପ୍ରକୃତିର ଅଟେ। ଫସଫରସ୍
ଅମ୍ଳଜାନ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ନିଆଁ ଲାଗୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଜଳରେ ସଂରକ୍ଷିତ କରାଯାଏ।
- ୩. ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas - ଅଭ୍ୟାସ କିମ୍ବା
ପୁନରାବୃତ୍ତି): ସଲଫର୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଓ ସଲଫରସ୍ ଏସିଡ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ପ୍ରଣାଳୀ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ (Prayog - ପ୍ରୟୋଗ): ଅଧାତୁର ଅକ୍ସାଇଡ୍
କିପରି ଅମ୍ଳୀୟ ପ୍ରକୃତିର, ତାହା ପରୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ବୁଝିବେ।
- ପ୍ରସାର (Prasar - ପ୍ରସାର ବା ବାଣ୍ଟିବା): ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ନରମ, ଅନୁଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅନମନୀୟ ଏବଂ
ତାପ/ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୁପରିବାହୀ ଅଟନ୍ତି, ତାହା ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ସପ୍ତମ ଦିନ (Period
7): ମୌଳିକ (Elements)
ର ଧାରଣା ଓ ଅଧାତୁର ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର
- ୧. ଅଧୀତି (Adhiti - ଉପକ୍ରମ ବା ପରିଚୟ): "ଆମେ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ
ଯେଉଁ ଅମ୍ଳଜାନ ନେଉଛୁ,
ତାହା କ’ଣ ଧାତୁ, ନା ଅଧାତୁ? ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ
ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ଜରୁରୀ?" ପଚାରିବି।
- ୨. ବୋଧ (Bodh - ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): ମୌଳିକ (Element) ର ସଂଜ୍ଞା ବୁଝାଇବି—ଯେଉଁ
ପଦାର୍ଥକୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ସରଳତର ପଦାର୍ଥରେ ପରିଣତ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ (ବର୍ତ୍ତମାନ
ସୁଦ୍ଧା ୧୧୮ଟି ମୌଳିକ ଜ୍ଞାତ)। ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ ହେଉଛନ୍ତି ମୌଳିକର ଉପବର୍ଗ। ଅଧାତୁର
ବ୍ୟବହାର—ଅମ୍ଳଜାନ (ଶ୍ୱସନ ପାଇଁ), କାର୍ବନ (ଜୀବଜଗତର ଗଠନ ଏକକ), ଯବକ୍ଷାରଜାନ (ରାସାୟନିକ
ସାର ପ୍ରସ୍ତୁତି), କ୍ଲୋରିନ୍ (ଜଳ ବିଶୋଧନ)
ଏବଂ ଆୟୋଡିନ୍ (ଆଣ୍ଟିସେପ୍ଟିକ୍)—ସବିଶେଷ ବୁଝାଇବି।
- ୩. ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas - ଅଭ୍ୟାସ କିମ୍ବା
ପୁନରାବୃତ୍ତି): ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର ଖାତାରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବେ।
- ୪. ପ୍ରୟୋଗ (Prayog - ପ୍ରୟୋଗ): ଜଳ ବିଶୋଧନ ପାଇଁ
କ୍ଲୋରିନ୍ ଏବଂ କ୍ଷତସ୍ଥାନରେ ଆୟୋଡିନ୍ ଦ୍ରବଣର ବ୍ୟବହାର ବୁଝିବେ।
- ୫. ପ୍ରସାର (Prasar - ପ୍ରସାର ବା ବାଣ୍ଟିବା): ଧାତୁ ପରି ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକ
ମଧ୍ୟ ଆମ ଜୀବନରେ ସମାନ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାହା ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ଅଷ୍ଟମ ଦିନ (Period
8): ଅଧ୍ୟାୟଗତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଓ ସମାଧାନ (ପାର୍ଟ-୧)
- ୧. ଅଧୀତି (Adhiti - ଉପକ୍ରମ ବା ପରିଚୟ): ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷରେ ଥିବା
ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ପାଇଁ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇବି।
- ୨. ବୋଧ (Bodh - ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): ଅଭ୍ୟାସର ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୧
(ଖାଦ୍ୟ ପୁଡ଼ିଆ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଧାତୁ- ଆଲୁମିନିୟମ୍), ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୨ (ଜଳ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ନିଆଁ
ଲାଗୁଥିବା ଧାତୁ- ସୋଡ଼ିୟମ୍), ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୩ (ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଠିକ୍ ବା ଭୁଲ୍ ଏବଂ କାରଣ) ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୫
(ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ) କୁ ବୋର୍ଡ଼ରେ ବୁଝାଇ ସମାଧାନ କରିବି।
- ୩. ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas - ଅଭ୍ୟାସ କିମ୍ବା
ପୁନରାବୃତ୍ତି): ପିଲାମାନେ ନିଜ ଖାତାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ଓ ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ ଲେଖିବେ।
- ୪. ପ୍ରୟୋଗ (Prayog - ପ୍ରୟୋଗ): ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଧର୍ମ
ଆଧାରରେ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ସମାଧାନ ଦେବେ।
- ୫. ପ୍ରସାର (Prasar - ପ୍ରସାର ବା ବାଣ୍ଟିବା): ଏହି
ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରଗୁଡ଼ିକୁ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଆଲୋଚନା କରି ଜ୍ଞାନ ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରିବେ।
ନବମ ଦିନ (Period
9): ଅଧ୍ୟାୟଗତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଓ ସମାଧାନ (ପାର୍ଟ-୨)
- ୧. ଅଧୀତି (Adhiti - ଉପକ୍ରମ ବା ପରିଚୟ): ଅଧ୍ୟାୟର ବାକି ରହିଥିବା
ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାଣିତିକ ଓ ଯୁକ୍ତିମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିବି।
- ୨. ବୋଧ (Bodh - ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୬
(ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଓ ସଲଫର୍ ସହ ଅମ୍ଳଜାନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ), ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୭ (ପ୍ରବାହ
ଚିତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା), ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୮ (ପାଣି ଫୁଟାଇବା ପାତ୍ର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଚୟନ) ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ
୯ (ତେଲ, ଜଳ ଓ ଭିନେଗାରରେ
ବୁଡ଼ିଥିବା ଲୁହାକଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି କଳଙ୍କିଧରିବ ନାହିଁ) କୁ ବୋର୍ଡ଼ରେ ବୁଝାଇ
ସମାଧାନ କରିବି।
- ୩. ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas - ଅଭ୍ୟାସ କିମ୍ବା
ପୁନରାବୃତ୍ତି): ପ୍ରବାହ ଚିତ୍ର ଏବଂ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ୪. ପ୍ରୟୋଗ (Prayog - ପ୍ରୟୋଗ): କଳଙ୍କି ଲାଗିବା ପାଇଁ
ବାୟୁ ଓ ଜଳ ଉଭୟର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ତେଲ/ଭିନେଗାର ପରୀକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ବୁଝିବେ।
- ୫. ପ୍ରସାର (Prasar - ପ୍ରସାର ବା ବାଣ୍ଟିବା): ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବେ।
ଦଶମ ଦିନ (Period
10): ପ୍ରକଳ୍ପ (ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ରେ ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ), ମୂଲ୍ୟାୟନ ଓ ସମାପ୍ତି
- ୧. ଅଧୀତି (Adhiti - ଉପକ୍ରମ ବା ପରିଚୟ): "ଆମ ହାତରେ ଥିବା
ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ଟି କେଉଁ କେଉଁ ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁରେ ତିଆରି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ କିପରି କାମ
କରନ୍ତି, ତୁମେ କେବେ ଭାବିଛ କି?" ପଚାରିବି।
- ୨. ବୋଧ (Bodh - ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): 'ଅନୁସନ୍ଧାନମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପ' ଅନ୍ତର୍ଗତ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ରେ
ବ୍ୟବହୃତ ଧାତୁ (ତମ୍ବା,
ସୁନା, ଆଲୁମିନିୟମ୍) ଓ ଅଧାତୁ
(ସିଲିକନ୍, କାର୍ବନ) ର ଭୂମିକା, ଭାରତର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧାତୁ
କଳାକୃତି (ଧୋକ୍ରା, ତାରକସି) ଏବଂ ଧାତୁର
ପୁନଃଚକ୍ରଣ (Recycling)
ର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇବି।
- ୩. ଅଭ୍ୟାସ (Abhyas - ଅଭ୍ୟାସ କିମ୍ବା
ପୁନରାବୃତ୍ତି): ଅଧ୍ୟାୟର ମୁଖ୍ୟବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକୁ ମନେରଖି ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ମୌଖିକ ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ
କରିବେ।
- ୪. ପ୍ରୟୋଗ (Prayog - ପ୍ରୟୋଗ): ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଜ୍ଞାନକୁ
ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ବିଭିନ୍ନ ବୈଷୟିକ ପ୍ରୟୋଗରେ ଲଗାଇବେ।
- ୫. ପ୍ରସାର (Prasar - ପ୍ରସାର ବା ବାଣ୍ଟିବା): "ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ ହେଉଛନ୍ତି
ଆମ ପୃଥିବୀର ଏପରି ମୂଳଦୁଆ, ଯାହା ବିନା ଆଧୁନିକ ସଭ୍ୟତା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଅସମ୍ଭବ"—ଏହି ମୂଲ୍ୟବୋଧ
ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି କରିବି।