ବିଷୟ: ଓଡ଼ିଆ (ସାହିତ୍ୟ)
ପାଠ: ଡମକଚ (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ) -
ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ: ୭ମ
ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍ / ଦିନ (ମୋଟ ୬
ଦିନ)
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ:
- ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଭ୍ରମଣ
କାହାଣୀର ବିଷୟବସ୍ତୁ, ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି, ପର୍ବପର୍ବାଣି, ନୃତ୍ୟଗୀତ ବିଷୟରେ
ଜାଣିପାରିବେ।
- ସେମାନେ 'ସାଦ୍ରି' ଭାଷା, 'ଜାୱା', 'କରମା ପର୍ବ', 'ଜିତିଆ' ଓ 'ଅଙ୍ଜନାଇ' ଭଳି ପର୍ବ ବିଷୟରେ
ବୁଝିପାରିବେ।
- ସେମାନେ 'ବଚନ' (ଟିଏ/ମାନେ), 'କାଳ' (ସମୟ), 'ଭାବ', 'ପତ୍ର ରଚନା' ବିଷୟରେ ଶିଖିପାରିବେ।
- ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ, ବିବିଧ ସଂସ୍କୃତି, ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣ ଓ
ଆଦିବାସୀ ଜୀବନ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଭାବନା ବିକଶିତ ହୋଇପାରିବ।
ଦିନ ୧: ପାଠର ପରିଚୟ ଓ 'ଅଧୀତି'
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ/ପରିଚୟ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- ଆକର୍ଷଣୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ: ମୁଁ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ
ପଚାରିବି, "ତୁମେମାନେ କେବେ କୌଣସି
ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଭ୍ରମଣ କରିଛ କି? ସେଠାର ଲୋକେ କିପରି ନାଚନ୍ତି, ଗୀତ ଗାଆନ୍ତି?"
- ପୃଷ୍ଠଭୂମି: "ଆଜି ଆମେ ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର
ଆଊର୍ଯ୍ୟଙ୍କ 'କରଞ୍ଜିଆ ଡାଏରୀ'ରୁ ଆନୀତ 'ଡମକଚ' ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ପଢ଼ିବା।
ଏଥିରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଓ ରାଞ୍ଚି ଅଞ୍ଚଳର ଆଦିବାସୀଙ୍କ ପର୍ବ, ନୃତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି
ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି।"
- ଲକ୍ଷ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ: "ଆଜି ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଆମେ
ପାଠର ପ୍ରଥମ ଭାଗ (ପିଲାଟିର ଡମକଚ୍ ନୃତ୍ୟ, ସାଦ୍ରି ଭାଷା, ଲେଖକଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ) ପଢ଼ିବା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ପଠନ: ମୁଁ ନିଜେ ପାଠର ପ୍ରଥମ
୨ଟି ପୃଷ୍ଠା ('ପ୍ରଥମେ ପିଲାଟା...
ରାଞ୍ଚି ଅଞ୍ଚଳ') ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ପଢ଼ିବି।
ଛାତ୍ରମାନେ ମୋ ପଛରେ ଅନୁସରଣ କରି ପଢ଼ିବେ।
- ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
- "ଡମକଚ" - ଏକ ପ୍ରକାର ଆଦିବାସୀ ନୃତ୍ୟ।
- "ସାଦ୍ରି" - ଓଡ଼ିଆ ଓ ହିନ୍ଦୀ ମିଶ୍ରିତ ଭାଷା।
- "ଗୋମୁଲାକ୍" - ଗୋମଲା ସବ୍-ଡିଭିଜନ୍ (ଏକ ସ୍ଥାନ)।
- ଉଦାହରଣ: "ଯଦି ତୁମେ କୌଣସି ଅଜଣା
ଭାଷା ଶୁଣ, ତାହା ବୌଦ୍ଧଗାନ ପରି
ଲାଗେ। ଲେଖକ ମଧ୍ୟ ସାଦ୍ରି ଭାଷାକୁ ବୌଦ୍ଧଗାନ ପରି ଭାବିଲେ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ/ପୁନରାବୃତ୍ତି) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୧: "ସାଦ୍ରି ଭାଷା କେଉଁ
ଦୁଇଟି ଭାଷାର ମିଶ୍ରଣ?"
(ଉତ୍ତର: ଓଡ଼ିଆ ଓ ହିନ୍ଦୀ)।
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୪: "ରାଞ୍ଚିର ଲୋକସଙ୍ଗୀତ
କେଉଁ ଗୀତ ପରି?"
(ଉତ୍ତର: ବୌଦ୍ଧଗାନ ଓ ଦୋହା)।
- 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୫: 'ସାଦ୍ରି' - ୩. 'ଓଡ଼ିଆ ଓ ହିନ୍ଦୀ
ମିଶାମିଶି' (ମିଳାଇବେ)।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୩ ମିନିଟ୍
- 'ଗଦ୍ୟାଂଶର ତର୍କ' - (କ): "ଦେଖଲି ଅପୂର୍ବ ଭଙ୍ଗୀ...
ମନ ପବିତ୍ର" - ଏହାର ଅର୍ଥ (ଉତ୍ତର: ଡମକଚ୍ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ ଶୁଣି ଲେଖକ ଧନ୍ୟ ଅନୁଭବ
କଲେ)।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର/ବାଣ୍ଟିବା) - ୨ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ମିଳିମିଶି ଠିକ୍ ଉତ୍ତର
ବାଛ' - ୨. "ରାଞ୍ଚିର
ଲୋକସଙ୍ଗୀତ...?"
- 'ବୌଦ୍ଧଗାନ ଓ ଦୋହା'
(✓) (ମିଳାଇ ଆସ)।
ଦିନ ୨: 'ବୋଧ' - ପାଠର ମଧ୍ୟଭାଗ (କରମା ପର୍ବ, ଜାୱା, ପର୍ବପର୍ବାଣି)
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପୁନରାବୃତ୍ତି: "ଗତକାଲି ଆମେ ଡମକଚ୍
ନୃତ୍ୟ ଓ ସାଦ୍ରି ଭାଷା ବିଷୟରେ ଜାଣିଲୁ। ଆଜି ଜାଣିବା, ସେଠାକାର ଲୋକେ କେଉଁ
ପର୍ବ ପାଳନ୍ତି।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- ପାଠ ପଢ଼ା: 'ଏହି ସମୟରେ... ସେଇଠୁ
ନାଟ— ଝିଅ ପୁଅ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି' - (ପୃଷ୍ଠା ୨-୩) ପଢ଼ିବି।
- ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
- "କରମା ପର୍ବ" - ଭଉଣୀମାନେ ଭାଇର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କରୁଥିବା ପର୍ବ।
- "ଜାୱା" - ଓଦା ବାଲିରେ ବିହନ ବତୁରି ଗଜା କରାଯାଏ।
- "ଅଙ୍ଜନାଇ" - ଏକ ପ୍ରକାର ଗୀତ/ନୃତ୍ୟ।
- "ଝୁମର" - ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାର ଗୀତ/ନୃତ୍ୟ।
- ଉଦାହରଣ: "ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ ରଖି ପର୍ବ
ପାଳନ ହୁଏ? ଠିକ୍ ସେମିତି
ଆଦିବାସୀମାନେ କରମା ପର୍ବ ପାଳନ୍ତି।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୫: "ଦୁତିଆ ଓଷା କିଏ ପାଳନ
କରେ?" (ଉତ୍ତର: ମା' ପୁଅର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ)।
- 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୧: 'ଜାୱା' - ୪. 'ଓଦା ବାଲିରେ... ବିହନ...
ଗଜା' (ମିଳାଇବେ)।
- 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୨: 'ଅଙ୍ଜନାଇ' - ୫. 'ଏକ ଗୀତ' (ମିଳାଇବେ)।
- 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୩: 'କରମା ପର୍ବ' - ୧. 'କରମା ଗଛର ଡାଳ...' (ମିଳାଇବେ)।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୫ ମିନିଟ୍
- 'ବିଷୟର ଚିନ୍ତନ' - (କ): "କରମା ପର୍ବ... ଭଉଣୀଙ୍କର
ଭାଇର ମଙ୍ଗଳ" - ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏଭଳି ପର୍ବ ଅଛି କି? (ଉଦାହରଣ: 'ଭାଇ ଦୂଜ', 'ରଖୀ')।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ବିଷୟର ଚିନ୍ତନ' - (ଖ) "ଋତୁ ଅନୁସାରେ
ପର୍ବ ପାଳନ କାହିଁକି?"
- ଉତ୍ତର ଲେଖି ଆସ।
ଦିନ ୩: 'ଅଭ୍ୟାସ' - ପାଠର ଶେଷ ଭାଗ (ପର୍ବର ସାମଜିକ
ଦିଗ)
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପ୍ରଶ୍ନ: "ଗତକାଲି ଆମେ କରମା ପର୍ବ
ବିଷୟରେ ଜାଣିଲୁ। ଆଜି ଜାଣିବା, ଏହି ପର୍ବ କେବଳ ଆଦିବାସୀମାନେ ପାଳନ୍ତି ନାହିଁ।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- ପାଠ ପଢ଼ା: 'ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ
ଏକାଦଶୀ... ଆନନ୍ଦର ଉତ୍ସ ମନେକରନ୍ତି' - (ପୃଷ୍ଠା ୪-୫) ପଢ଼ିବି।
- ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
- "ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ" - କରମା ପର୍ବର ତିଥି।
- "ମହାଜନ" - ବଡ଼ ବ୍ୟକ୍ତି/ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି।
- "ଜୀବନକୁ ଆନନ୍ଦର ଉତ୍ସ" - ଜୀବନକୁ ଦୁଃଖର ଗଡ଼ାଘର ନକହି ଆନନ୍ଦର ଉତ୍ସ ରୂପେ
ଦେଖିବା।
- ଉଦାହରଣ: "ତୁମେ ଦୁଃଖ ହେଲେ କାନ୍ଦ, କିନ୍ତୁ ପର୍ବରେ ସମସ୍ତେ
ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଆଦିବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପର୍ବକୁ ଆନନ୍ଦର ଉତ୍ସ ଭାବେ ପାଳନ୍ତି।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୨: "ଜିତିଆ ପର୍ବ କେଉଁ ମାସରେ?" (ଉତ୍ତର: ଆଶ୍ୱିନ)।
- 'ମୋ ବୁଝିବାରେ' - ୩: "ଡମକଚ୍ କେଉଁ ମାସରୁ?" (ଉତ୍ତର: କାର୍ତ୍ତିକ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରୁ ବାହୁଡ଼ା)।
- 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ୪: 'ଜିତିଆ' - ୨. 'ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛର ଡାଳ...' (ମିଳାଇବେ)।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୫ ମିନିଟ୍
- 'ବିଷୟର ଚିନ୍ତନ' - (ଗ): "ଜୀବନକୁ ଦୁଃଖର ଗଡ଼ାଘର
ନକହି ଆନନ୍ଦର ଉତ୍ସ ମନେକରନ୍ତି" - ଏହାର ଅର୍ଥ (ଉତ୍ତର: ଜୀବନରେ ଦୁଃଖ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ପର୍ବପର୍ବାଣି
ଆନନ୍ଦ ଆଣେ)।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ଅନୁମାନ ଏବଂ କଳ୍ପନା' - (କ) "ତୁମେ ରାଞ୍ଚି
ଅଞ୍ଚଳରେ ଥାଇ କ'ଣ କରିପାରିବ?" - ଲେଖି ଆସ।
ଦିନ ୪: 'ପ୍ରୟୋଗ' - ଭାଷା, ବଚନ, ଭାବ, କାଳ
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପୁନରାବୃତ୍ତି: "ଆଜି ଆମେ ପାଠର ଭାଷା, ବଚନ (ଟିଏ/ମାନେ), ଭାବ, କାଳ ବିଷୟରେ
ଶିଖିବା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- 'ଟିଏ' ଓ 'ମାନେ' ର ପ୍ରୟୋଗ:
- 'ଟିଏ' - ଏକବଚନ (ଯଥା: 'ଗଛଟିଏ', 'ପିଲାଟିଏ')।
- 'ମାନେ' - ବହୁବଚନ (ଯଥା: 'ଲୋକମାନେ', 'ଝିଅମାନେ')।
- 'ଭାବନାକୁ ଚିହ୍ନିବା':
- 'ପବିତ୍ର'
- ଭକ୍ତି/ଶ୍ରଦ୍ଧା
- 'ମନ ପବିତ୍ର'
- ଶାନ୍ତି
- 'ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ'
- ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ
- 'କାଳ (ସମୟ)ର ପରିଚୟ':
- 'ବିଗଳିତ ହୋଇଗଲା'
- ଅତୀତ
- 'ଶୁଣିବେ'
- ଭବିଷ୍ୟତ
- 'ଉଠନ୍ତି'
- ବର୍ତ୍ତମାନ
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ଟିଏ' ଓ 'ମାନେ': 'ଲୋକ...' - 'ଲୋକମାନେ', 'ଗଛ...' - 'ଗଛଟିଏ', 'ଖେଳାଳି...' - 'ଖେଳାଳିମାନେ'।
- 'ଭାବନାକୁ ଚିହ୍ନିବା': 'ପବିତ୍ର' - ଶ୍ରଦ୍ଧା/ଭକ୍ତି, 'ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ' - ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।
- 'କାଳ': 'ହୃଦୟ ବିଗଳିତ' - ଅତୀତ, 'ପଡ଼ିବ' - ଭବିଷ୍ୟତ।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୫ ମିନିଟ୍
- 'ବଚନ': 'ଫୁଲ' (ଏକବଚନ) → 'ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ' (ବହୁବଚନ)।
- 'ଭାବ': 'ଏହାକୁ... ସଜାଇ ଦିଅନ୍ତି' - ସନ୍ତୋଷ।
- 'କାଳ': 'ଅଧ୍ୟାପକ ରଥ
ଭାବିବସିଛନ୍ତି'
- ବର୍ତ୍ତମାନ।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ଟିଏ' ଓ 'ମାନେ' - ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରି
ଆସ (ବହିର ଅଭ୍ୟାସ)।
ଦିନ ୫: 'ପ୍ରସାର' - ପତ୍ର ରଚନା, ଶବ୍ଦ, ଭ୍ରମଣ ଖର୍ଚ୍ଚ
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପୁନରାବୃତ୍ତି: "ଆଜି ଆମେ ପତ୍ର ରଚନା, ଶବ୍ଦ, ଭ୍ରମଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ଗଣନା
ବିଷୟରେ ଶିଖିବା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୫ ମିନିଟ୍
- 'ପତ୍ର ରଚନା':
- ସମ୍ବୋଧନ, ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ, ଉପସଂହାର, ସ୍ୱାକ୍ଷର।
- 'ସମ୍ପାଦକ ମହୋଦୟ'
- ସମ୍ବୋଧନ
- 'ଦେଖଲି ଅପୂର୍ବ ଭଙ୍ଗୀ' - ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ
- 'ଶବ୍ଦ ସହ ଶବ୍ଦ ଯୋଡ଼': 'ଡମକଚ' - 'ନୃତ୍ୟ', 'ଗୀତ', 'ପର୍ବ', 'ମାଦଳ', 'ଆଦିବାସୀ'।
- 'ଭ୍ରମଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ଗଣନା': ୧୦୦୦ ଟଙ୍କାରେ ଯାତ୍ରା, ଖାଦ୍ୟ, ଜିନିଷ କିଣା ବିବରଣୀ।
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ପତ୍ର ରଚନା': 'ଡମକଚ' ପାଠ ପଢ଼ି ଅନୁଭୂତି
ବିଷୟରେ ସମ୍ପାଦକଙ୍କୁ ଏକ ପତ୍ର ଲେଖିବେ।
- 'ଶବ୍ଦ ସହ ଶବ୍ଦ ଯୋଡ଼': 'ଡମକଚ' ସହ 'ନୃତ୍ୟ', 'ଗୀତ', 'ପର୍ବ' - ଲେଖିବେ।
- 'ଭ୍ରମଣ ଖର୍ଚ୍ଚ': ୧୦୦୦ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ
ବିବରଣୀ (ଯଥା: ଯାତ୍ରା-୩୦୦, ଖାଦ୍ୟ-୪୦୦, ଉପହାର-୩୦୦)।
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୫ ମିନିଟ୍
- 'ପତ୍ର ରଚନା': 'ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ' ଆଧାରରେ ସମ୍ପାଦକଙ୍କୁ
ପତ୍ର ଲେଖିବେ (ସମ୍ବୋଧନ,
ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ, ଶେଷ)।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଘରକାମ: 'ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା' - (କ) "ତୁମେ ଗାଇଡ୍
ହୋଇ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ଯତ୍ନଶୀଳ ହେବ?" - ଲେଖି ଆସ।
ଦିନ ୬: ସମୀକ୍ଷା,
ମୂଲ୍ୟାୟନ ଓ 'ପାଠରୁ ଆଗକୁ'
(ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ) - ୫ ମିନିଟ୍
- ପୁନରାବୃତ୍ତି: "ଆଜି ଆମେ ସମସ୍ତ ବିଷୟ
ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଓ ଏକ ଲିଖିତ ପରୀକ୍ଷା କରିବା।"
- 'ପାଠ୍ୟ ବହିର୍ଭୂତ' - (୧): "ତୁମେ କେବେ ପବିତ୍ର ଧୂନ୍
ଶୁଣିଛ? ଏହା ଅନ୍ୟ ସ୍ୱରଠାରୁ
କିପରି ଭିନ୍ନ?"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ବିଷୟର ଚିନ୍ତନ' - (ଙ): "ପର୍ବ ସହ ଶସ୍ୟ ଓ
ପ୍ରକୃତିର ସମ୍ପର୍କ?"
(ଉତ୍ତର: ପର୍ବ କୃଷି,
ଋତୁ ଓ ପ୍ରକୃତି ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛି; ଜାୱା ଏହାର ଉଦାହରଣ)।
- 'ପାଠ୍ୟ ବହିର୍ଭୂତ' - (୨): "ଋତୁ ଅନୁସାରେ ହେଉଥିବା
ନୃତ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା?"
(ଉଦାହରଣ: ବସନ୍ତ - ଡାଲଖାଇ, ଶରତ - କଇଁଫୁଲ)।
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ଅଭ୍ୟାସ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- ଲିଖିତ ପରୀକ୍ଷା:
୧. 'ଡମକଚ' କ'ଣ? ଏହା କେଉଁ ମାସରୁ ପାଳନ ହୁଏ?
୨. 'ଜାୱା' କ'ଣ? ଏହା କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ?
୩. 'କରମା ପର୍ବ' କିଏ ପାଳନ କରେ? ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ?
୪. 'ଟିଏ' ଓ 'ମାନେ' - ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଉଦାହରଣ ଲେଖ।
୫. 'ହୃଦୟ ବିଗଳିତ ହୋଇଗଲା' - ଏହା କେଉଁ ଭାବ? (ଉତ୍ତର: ଭକ୍ତି/ଶାନ୍ତି)
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ) - ୧୦ ମିନିଟ୍
- 'ପ୍ରକୃତିର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ
ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ': 'ବୃକ୍ଷ ହିଁ ଜୀବନ' - ଛାତ୍ରମାନେ ଗୋଟିଏ ଗଛ
ଲଗାଇବାକୁ ଶପଥ ନେବେ ଓ ତା'ର ଯତ୍ନ ନେବାକୁ ଦୈନନ୍ଦିନୀ ଲେଖିବେ।
- 'ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଯୋଗ': ୫ ମିନିଟ୍ ଧ୍ୟାନ ଓ
ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଅଭ୍ୟାସ (ଛାତ୍ରମାନେ ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ କରି ଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବେ)।
- 'ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା' - (ଖ): "ଶ୍ରବଣ ବାଧିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଯାତ୍ରା ସମୟରେ କ'ଣ ଆବଶ୍ୟକ କରିବେ?" - ଆଲୋଚନା।
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର/ବାଣ୍ଟିବା) - ୫ ମିନିଟ୍
- ଶେଷ କଥା: "ଏହି ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଆମକୁ
ଶିଖାଏ ଯେ ଆମ ଦେଶର ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି ଅତି ସମୃଦ୍ଧ। କରମା, ଜିତିଆ, ଡମକଚ୍, ଅଙ୍ଜନାଇ - ଏସବୁ ଆମ
ଐତିହ୍ୟ। ଆମେ ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଓ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା।"
- 'ଝରକାରୁ' (ପୁଞ୍ଜୁ ପଣ୍ଡା): ଏହି ଅଂଶ ପଢ଼ିବେ ଓ
ଆଲୋଚନା କରିବେ।
- 'ଅନୁସନ୍ଧାନ କର': 'ଶତାବ୍ଦୀର ନଚିକେତା' ଓ 'କରଞ୍ଜିଆ ଡାଏରୀ' - ପାଠାଗାର/ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ରୁ
ଖୋଜିବାକୁ କହିବି।