ବିଷୟ: ଓଡ଼ିଆ
ଶ୍ରେଣୀ: ୭ମ
ବିଷୟବସ୍ତୁ: 'ଜାତୀୟ ପକ୍ଷୀ'
କବି: ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ
ସମୟ: ୬ ଦିନ (ପ୍ରତିଦିନ ୧ ପିରିୟଡ୍, ପ୍ରତି ପିରିୟଡ୍ ୪୦ ମିନିଟ୍)
ଦିନ ୧ (ପ୍ରଥମ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ଜାତୀୟ ପକ୍ଷୀ' କବିତାର ପରିଚୟ, କବି ପରିଚୟ, ପ୍ରଥମ ୪ ପଦ୍ୟର ବୋଧ
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ/ପରିଚୟ): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: ମୁଁ ଶ୍ରେଣୀକୁ ପ୍ରଶ୍ନ
କରିବି, "ପିଲାମାନେ, ଭାରତର ଜାତୀୟ ପକ୍ଷୀ କ'ଣ? ତୁମେ ମୟୂର ଦେଖିଛ କି?" ପିଲାମାନଙ୍କ ଉତ୍ତର
ଶୁଣିବି। ଏହାପରେ କହିବି,
"ଆଜି ଆମେ 'ଜାତୀୟ ପକ୍ଷୀ' ଶୀର୍ଷକ ଏକ ସୁନ୍ଦର
କବିତା ପଢ଼ିବା।" ପୃଷ୍ଠା ୧ର ପ୍ରଥମ ଧାଡ଼ି ପଢ଼ିବି - "ଆକାଶେ ବସିଲା ଜଳଦ ମେଳା, ବିଜୁଳି ତହିଁରେ ରଚିଲା
ଖେଳା।"
- ଉଦାହରଣ: "ବର୍ଷାଋତୁ ଆସିଲେ
ମେଘମାନେ ଆକାଶରେ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି, ବିଜୁଳି ଚମକେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମୟୂର
ନାଚେ।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): (୧୨ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଜଳଦ" = ମେଘ, "ଅଶନି" = ବଜ୍ର/ବିଜୁଳି।
- "କଦମ୍ବ କୁସୁମେ ଶୋଭୁଛି
ବନ" -
କଦମ୍ବ ଫୁଲ ବର୍ଷାଋତୁରେ ଫୁଟେ।
- "ସୁନୀଳ ଗ୍ରୀବାଟି ଢଳାଇ
ଧୀରେ" -
'ଗ୍ରୀବା' = ବେକ, 'ସୁନୀଳ' = ସୁନ୍ଦର ନୀଳ ରଙ୍ଗ।
- "ଶିଖୀଟିଏ ମାତି" - 'ଶିଖୀ' = ମୟୂର।
- ଉଦାହରଣ: "ବର୍ଷା ଦିନେ ଆକାଶରେ ମେଘ
ଜମେ, ବିଜୁଳି ଚମକେ, କଦମ୍ବ ଫୁଲ ଫୁଟେ। ମୟୂର
ନୀଳ ବେକ ଢଳାଇ ପୁଚ୍ଛ ଟେକି ନାଚେ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ପୁନରାବୃତ୍ତି): (୧୦ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପାଠରୁ' - ୩. "'ଆକାଶେ ବସିଲା ଜଳଦ ମେଳା...' - ଏହି ପଂକ୍ତିରେ କେଉଁ ଋତୁ?" - (ଉ: (ଗ) ବର୍ଷା)
- ଉଦାହରଣ: "ମେଘ, ବିଜୁଳି, ବଜ୍ର, କଦମ୍ବ ଫୁଲ - ଏସବୁ
ବର୍ଷାଋତୁର ସଙ୍କେତ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ ବର୍ଷାଦିନେ ମୟୂର
ନାଚ ଦେଖିଛ? କିପରି ଲାଗେ?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ ଥରେ ବର୍ଷା ହେଉଥିବା
ବେଳେ ମୟୂର ନାଚ ଦେଖିଥିଲି, ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଲାଗିଲା।"
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର/ବାଣ୍ଟିବା): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ମୟୂର' ବିଷୟରେ ୫ଟି ବାକ୍ୟ ଲେଖି
ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ଜାତୀୟ ପକ୍ଷୀ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି)
ଦିନ ୨ (ଦ୍ୱିତୀୟ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: କବିତାର ୫ମ-୮ମ ପଦ୍ୟ (ମୟୂରର
ରୂପ, ରଙ୍ଗ, ନୃତ୍ୟ)
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଖେଳାଇ ଦେହେ ତା’ ବର୍ଣ୍ଣ
- ତରଙ୍ଗ, ଖେଳେ ଲୁଚକାଳି କେତେ ଯେ
ରଙ୍ଗ !" -
ପଚାରିବି, "ମୟୂରର ଦେହରେ କେତେ ରଙ୍ଗ
ଅଛି?"
- ଉଦାହରଣ: "ମୟୂରର ଦେହରେ ନୀଳ, ସବୁଜ, ସୁନେଲି, ଧଳା, କଳା - ନାନା ରଙ୍ଗର ଖେଳ
ହୁଏ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ସତେ ହୀରା, ନୀଳା, ମୋତି ଝଟକି" - ହୀରା, ନୀଳା, ମୋତି = ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ।
- "ତା’ ରୂପ ଝଳି, ଶତ ସୁଷମାକୁ ଯାଉଛି
ବଳି।" -
'ସୁଷମା' = ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ।
- "ଯେଉଁ ଅଶନିର ଶବଦ ଶୁଣି, ପିକ, ଶୁକ, ଶାରୀ ହେଲେଣି
ତୁନି।" -
'ପିକ' = କୋଇଲି, 'ଶୁକ' = ଶୁଆ, 'ଶାରୀ' = ଶାରୀ ପକ୍ଷୀ।
- ଉଦାହରଣ: "ବଜ୍ର ପାତ ଶୁଣି କୋଇଲି, ଶୁଆ, ଶାରୀ ଚୁପ୍ ହୋଇଯାଆନ୍ତି, ହେଲେ ମୟୂର ଗୀତ
ଗାଏ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପାଠରୁ' - ୧. "'ରୂପେ ସୁକୁମାର ଗୁଣେ ସରସ' - କାହାକୁ?" - (ଉ: (ଘ) ମୟୂର)
- ଉଦାହରଣ: "ମୟୂର ରୂପରେ କୋମଳ ଓ
ଗୁଣରେ ସରସ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ କୌଣସି ପକ୍ଷୀର ଗୀତ
ଶୁଣିଛ? କେଉଁଟି ଭଲ ଲାଗେ?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୋତେ କୋଇଲିର ଗୀତ ଭଲ
ଲାଗେ। ମୟୂର ନାଚ ଦେଖିବାକୁ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ମୟୂର' ର ଏକ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କି
ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ସୃଜନାତ୍ମକ ହୁଅନ୍ତି)
ଦିନ ୩ (ତୃତୀୟ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: କବିତାର ୯ମ-୧୨ମ ପଦ୍ୟ (ମୟୂରର
ନୃତ୍ୟ, ମେଘ ସହ ସଂଳାପ, ବୀରତ୍ୱ)
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ସ୍ୱାଗତ ହେ ଘନ !" - ପଚାରିବି, "ମୟୂର କାହାକୁ ସ୍ୱାଗତ
କରୁଛି?"
- ଉଦାହରଣ: "ମୟୂର ନୂଆ ମେଘକୁ ସ୍ୱାଗତ
କରୁଛି ଓ ତାକୁ ବର୍ଷା କରିବାକୁ କହୁଛି।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ନ ହୋଇ କୃପଣ ସଲିଳ
ଦିଅ" -
'କୃପଣ' = କୃପଣ/ସଞ୍ଚତ, 'ସଲିଳ' = ଜଳ।
- "ଖୋଜେ ବିନାଶିବ ଅରାତି
ବଳେ" -
'ଅରାତି' = ଶତ୍ରୁ।
- "ବିଷଧର ଯେତେ ଲୁଚିଲେ
କାହିଁ" -
'ବିଷଧର' = ସାପ।
- ଉଦାହରଣ: "ମୟୂର ମେଘକୁ କହୁଛି - 'ଦୟାକରି ବର୍ଷା କର, ଫୁଲ, ଗଛ, ଶସ୍ୟ ସବୁ ହସିବ।' ମୟୂରର ନୃତ୍ୟ ଦେଖି
ସାପମାନେ ଡରି ଲୁଚିଯାଆନ୍ତି।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପଦ୍ୟାଂଶର ଆଲୋଚନା' - (ଗ) "ଚତୁରପଣେ ସେ
ନର୍ତ୍ତନ ଛଳେ ଖୋଜେ ବିନାଶିବ ଅରାତି ବଳେ।" - (ବୁଝାମଣା: ମୟୂର ନିଜ ନୃତ୍ୟ
ମାଧ୍ୟମରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କରେ।)
- ଉଦାହରଣ: "ମୟୂରର ନୃତ୍ୟ ଦେଖି
ସାପମାନେ ଡରି ଯାଆନ୍ତି।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ କେବେ ମୟୂର ନାଚ
ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛ?
କିପରି?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୟୂର ନାଚ ଦେଖିବାକୁ
ବହୁତ ସୁନ୍ଦର, ତା'ର ପୁଚ୍ଛ ଖୋଲି ପଙ୍ଖା
ପରି ଦିଶେ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ମୟୂର ଓ ମେଘ' ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ସଂଳାପ
ଲେଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ସୃଜନାତ୍ମକ ଲେଖା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି)
ଦିନ ୪ (ଚତୁର୍ଥ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ଆସ ଆମେ ମେଲ କରିବା', 'ପଦ୍ୟାଂଶର ଆଲୋଚନା', 'ଚିନ୍ତା ଓ ବିଚାର' (ପୃଷ୍ଠା ୩-୪)
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆସ ଆମେ ମେଲ କରିବା' -
• "ଶତ ସୁଷମାକୁ ଯାଉଛି ବଳି" → "ଶହ ଶହ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ଟପିଯାଉଛି।"
• "ସୁଢଳ ନୟନେ ଜାଗ୍ରତେ ଦେଖି" → "ଢଳ ଢଳ ଆଖୁରେ ମେଘକୁ ଚାହିଁବା।"
• "ଆକାଶେ ବସିଲା ଜଳଦ ମେଳା" → "ଆକାଶରେ ମାଳମାଳ ମେଘ ଦୃଶ୍ୟ ହେବ।"
• "ଖୋଜେ ବିନାଶିବ ଅରାତି ବଳେ" → "ବାରଦର୍ପରେ ଶତ୍ରୁକୁ ମାରିବାକୁ ଖୋଜିବା।"
• "ଛନଛନ ମନେ କଳାପ ଟେକି" → "ଛନଛନ ମନରେ ପୁଚ୍ଛ ଟେକିବା।" - ଉଦାହରଣ: "ମୟୂରର ରୂପ ଶହ ଶହ
ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ଟପିଯାଏ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଚିନ୍ତା ଓ ବିଚାର' - (କ) "'ସ୍ୱାଗତ ହେ ଘନ !' - ଏଠାରେ କିଏ କାହାକୁ
ସ୍ୱାଗତ କଲା?" -
(ଉ: ମୟୂର ମେଘକୁ)
- (ଗ) "କେଉଁ କେଉଁ
ଗୁଣ ପାଇଁ ମୟୂର ଜାତୀୟପକ୍ଷୀ?" - (ଉ: ରୂପ, ଗୁଣ, ସାହସ, ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ, ଶିଳ୍ପ, ମୈତ୍ରୀ, ବୀରତ୍ୱ)
- ଉଦାହରଣ: "ଭାରତର ଯେତେ ଗୁଣ - ସାହସ, ଶକ୍ତି, ମୈତ୍ରୀ, ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ, ଶିଳ୍ପ - ସବୁ ମୟୂରରେ
ଅଛି।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଅନୁମାନ ଓ କଳ୍ପନାରୁ' - (ଘ) "ମୟୂରର
ବାରଦର୍ପ ଦେଖ୍ କେଉଁ ଜୀବ ଲୁଚିଗଲେ?" - (ଉ: ବିଷଧର/ସାପ)
- ଉଦାହରଣ: "ମୟୂରର ନୃତ୍ୟ ଓ ପୁଚ୍ଛ
ଦେଖି ସାପମାନେ ଡରି ଲୁଚିଯାଆନ୍ତି।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଯଦି ତୁମେ ମୟୂର ସହ କଥା
ହୋଇପାର, ତୁମେ କ'ଣ ପଚାରନ୍ତ?" (ପିଲାମାନଙ୍କ କଳ୍ପନା
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ ପଚାରନ୍ତି - 'ତୁମେ କାହିଁକି ବର୍ଷାରେ
ନାଚ? ତୁମର ପୁଚ୍ଛ ଏତେ ସୁନ୍ଦର
କାହିଁକି?'"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ଜାତୀୟ ପକ୍ଷୀ' ବିଷୟରେ ୫ଟି ପ୍ରଶ୍ନ
ଲେଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ଗବେଷଣା ଦକ୍ଷତା ବଢ଼ାନ୍ତି)
ଦିନ ୫ (ପଞ୍ଚମ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ଭାଷା' (କ୍ରିୟାପଦ, ବିଶେଷ୍ୟ-ବିଶେଷଣ), 'ଶବ୍ଦ ଓ ଅର୍ଥର ଖେଳ', 'କବିତାରୁ ଖୋଜ' (ପୃଷ୍ଠା ୪-୫)
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଭାଷା' - "ନାଚିଲା, ଚାହିଁଲା" -
(କ୍ରିୟାପଦ)
• ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟାପଦ: ବସିଲା, ରଚିଲା, ଶୁଭେ, ଶୋଭୁଛି, ଶିହରଇ, ଯାଉଛି, ଢଳାଇ, ଦୋଳାଇ, ଟେକି, ନାଚିଲା, ଚାହିଁଲା, ଝରାଇଲା, ପିଇ, ଥମିଯାଇ, ଆରମ୍ଭିଲା, ଖୋଜେ, ଲୁଚିଲେ, ବୁଣେ, ଆଣେ, ଦେଖାଇ, ଉଠିଲା - ଉଦାହରଣ: "'ନାଚିଲା' ଏକ କ୍ରିୟାପଦ, କାରଣ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକୁ
ବୁଝାଏ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ନାମ ଓ ଗୁଣ ସଂଯୁକ୍ତ
ପଦାବଳୀ' -
• ସୁନୀଳ ଗ୍ରୀବା (ସୁନ୍ଦର ନୀଳ ବେକ)
• ସୁମଞ୍ଜୁଳ ଚୂଳ (ସୁନ୍ଦର ଝୁଟି)
• ସୁଢଳ ନୟନ (ସୁନ୍ଦର ଢଳ ଢଳ ଆଖି)
• ଶୀତଳ ସମୀର (ଥଣ୍ଡା ପବନ)
• ସବୁଜ କେଦାର (ସବୁଜ ଶସ୍ୟକ୍ଷେତ)
• ଛବିଳ ଛାତି (ଚିତ୍ରବିଚିତ୍ର ଛାତି) - 'ଶବ୍ଦ ଓ ଅର୍ଥର ଖେଳ' -
• ସମୀର → ବାୟୁ
• ବିହଙ୍ଗମ → ପକ୍ଷୀ
• ଅରାତି → ଶତ୍ରୁ
• ଅଶନି → ବଜ୍ର/ବିଜୁଳି
• କୁସୁମ → ଫୁଲ
• ଜଳଦ → ମେଘ - ଉଦାହରଣ: "'ସୁନୀଳ ଗ୍ରୀବା' - 'ଗ୍ରୀବା' ବିଶେଷ୍ୟ, 'ସୁନୀଳ' ବିଶେଷଣ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'କବିତାରୁ ଖୋଜ' - (କ) "ବର୍ଷାର ଆଗମନ
ବର୍ଣ୍ଣନା" -
• "ଆକାଶେ ବସିଲା ଜଳଦ ମେଳା"
• "ବିଜୁଳି ତହିଁରେ ରଚିଲା ଖେଳା"
• "ଶୀତଳ ସମୀର ଯାଉଛି ବହି" - ଉଦାହରଣ: "ଏହି ଧାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଷା
ଆସିବାର ଦୃଶ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ ୫ଟି
ବିଶେଷ୍ୟ-ବିଶେଷଣ ଯୋଡ଼ି ଲେଖ।"
- ଉଦାହରଣ: "ସୁନ୍ଦର ଫୁଲ, ବଡ଼ ଗଛ, ନୀଳ ଆକାଶ, ହଳଦିଆ ଚନ୍ଦନ, ଧଳା ମେଘ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ୫ଟି କ୍ରିୟାପଦ
ଖୋଜି ଲେଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ବ୍ୟାକରଣ ଦକ୍ଷତା ବଢ଼ାନ୍ତି)
ଦିନ ୬ (ଷଷ୍ଠ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ପାଠରୁ ଆଗକୁ', 'ସର୍ଜନାତ୍ମକ ଲିଖନ', 'ଆଜିର ପହଳି', 'ଭାବର କଥା', 'ଆସ ଖୋଜିବା' (ପୃଷ୍ଠା ୫-୬)
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପାଠରୁ ଆଗକୁ' - ୨. "ଆମ ଆଖପାଖରେ
ଅନେକ ପଶୁପକ୍ଷୀ ବିପଦରେ ପଡ଼ୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ତୁମେ କ'ଣ କରିପାର?" -
(ଉ: "ପକ୍ଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ପାଣି ଓ ଖାଦ୍ୟ ରଖିବା, ଗଛ ଲଗାଇବା, ପକ୍ଷୀଙ୍କ ବସା ନଷ୍ଟ ନ କରିବା, ଶିକାର ନ କରିବା।") - ଉଦାହରଣ: "ଆମେ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ପାଇଁ
ପାଣି ପାତ୍ର ରଖିପାରିବା,
ଗଛ ଲଗାଇପାରିବା।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ସର୍ଜନାତ୍ମକ ଲିଖନ' - (ଖ) "ପ୍ରକଳ୍ପ
କାର୍ଯ୍ୟ" -
• "ତୁମେ ରହୁଥିବା ଗାଁ ବା ସହର ପାଖରେ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲକୁ ବାପାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ବୁଲିବାକୁ ଯାଅ।"
• "ପୂର୍ବର ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଏବର ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ବୁଝ।" - 'ଭାବର କଥା' - "ଦୃଶ୍ୟ ସହ ଭାବ
ଯୋଡ଼" -
୧. କୋଇଲି ଗାନ - ଆନନ୍ଦ
୨. ପକ୍ଷୀ ରାବ - ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ
୩. ଶାବକକୁ କ୍ଷୀର - ମମତା
୪. ଅଳିଆ ଫୋପାଡ଼ିବା - ଘୃଣା
୫. କାଗଜ ପକାଇବା - ଉଦାସୀନତା
୬. ହେଲମେଟ୍ ନ ପିନ୍ଧିବା - ଆଶଙ୍କା
୭. ଲଢ଼େଇ - କ୍ରୋଧ
୮. ତିନିଚକିଆ ସାଇକେଲ - ଦୟା
୯. ବ୍ରେଲ୍ ଲିପି - କରୁଣା
୧୦. ଗାଳି - ଘୃଣା
୧୧. ଭୋକିଲାଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ - ଦୟା
୧୨. ଖାଦ୍ୟ ଶୁଙ୍ଘାଇବା - ତୃପ୍ତି - ଉଦାହରଣ: "କୋଇଲି ଗୀତ ଶୁଣି ଆନନ୍ଦ
ହୁଏ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆଜିର ପହଳି' - (ଉତ୍ତର: କ-ସର୍ପ, ଖ-କାଉ, ଗ-ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ, ଘ-ବିଷଧର)
- ଉଦାହରଣ: "ପହଳି ୧ - ତିନୋଟି ଅକ୍ଷର, ମଝି ଅକ୍ଷର ହଟାଇଲେ 'ସର୍ପ' ହୁଏ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଚିତ୍ରର କଥା' - "ତୁମେ ଏଥ୍ମଧ୍ୟରୁ
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ କେଉଁଠି ଦେଖିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବ?" -
(ଉ: "ଜଙ୍ଗଲରେ ଗଛ ଉପରେ, କାରଣ ସେଠାରେ ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ଭାବେ ଉଡ଼ିପାରନ୍ତି।") - ଉଦାହରଣ: "ପକ୍ଷୀମାନେ ପଞ୍ଜୁରୀରେ
ନୁହେଁ, ଜଙ୍ଗଲରେ ମୁକ୍ତ ଭାବେ
ରହିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଆସ ଖୋଜିବା" -
"ଘରେ ଯାଇ ହଜି ଯାଉଥିବା ୫ଟି ପକ୍ଷୀଙ୍କ ନାମ ଲେଖି ଆସ।" -
"ପାଠାଗାରକୁ ଯାଇ ପକ୍ଷୀ ସଂରକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ ପଢ଼।" (ପିଲାମାନେ ପରିବେଶ ଚେତନା
ବଢ଼ାନ୍ତି)