ଶିକ୍ଷକ ଡାଏରୀ (Lesson Diary)
ବିଷୟ: ଗଣିତ (ଅକ୍ଷର ଓ ସଂଖ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ)
ଶ୍ରେଣୀ: ସପ୍ତମ (7th)
ସମୟ: ୪୦ ମିନିଟ୍
ମୋଟ୍ ଦିନ: ୨୦ (ପିରିୟଡ୍)
ପିରିୟଡ୍ - ୧: ପରିଚୟ (ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ କ’ଣ?)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): ମୁଁ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବି, "ଯଦି ତୁମ ଭାଇଙ୍କ ବୟସ ୧୦ ବର୍ଷ, ତୁମେ ତାଙ୍କଠାରୁ ୩ ବର୍ଷ ସାନ, ତୁମ ବୟସ କେତେ?" (ଉତ୍ତର: ୭ ବର୍ଷ)। ଏହାପରେ ପଚାରିବି, "ଯଦି ଭାଇଙ୍କ ବୟସ a ହୁଏ, ତୁମ ବୟସ କେମିତି ଲେଖିବ?" - ଏହା ଦ୍ବାରା ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପୁଜିବ।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ମୁଁ ବୋର୍ଡରେ ଲେଖିବି: "ଏକ ସଂଖ୍ୟା" + ୫ = x + 5। ଏଠାରେ x ହେଉଛି ଅଜ୍ଞାତ ରାଶି ବା ଚଳରାଶି (Variable)। ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ଉଦାହରଣ ୧ (ସୋଫିଆ ଓ ଚନ୍ଦନର ବୟସ) ନେଇ ବୁଝାଇବି। s = a + 3 କିପରି ଲେଖାଯାଏ ତାହା ଦେଖାଇବି।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍): ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ କେତେକ ସରଳ ଉଦାହରଣ ଦେବି:
ଏକ ସଂଖ୍ୟାର ୨ ଗୁଣ (2x)
ଏକ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ ୪ କମ୍ (y - 4)
ଏକ ସଂଖ୍ୟାର ୩ ଗୁଣରୁ ୧ ଅଧିକ (3z + 1)
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବି, "ତୁମେ ଯଦି ଦୋକାନକୁ ଯାଇ 'n' ସଂଖ୍ୟକ ଚକୋଲେଟ୍ କିଣ, ପ୍ରତ୍ୟେକର ଦାମ୍ ୫ ଟଙ୍କା ହେଲେ ମୋଟ୍ କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ?" (ଉତ୍ତର: 5n)।
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ଘରକୁ ଯାଇ ନିଜ ପସନ୍ଦର କୌଣସି ୫ ଟି ବାକ୍ୟକୁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖି ଆସିବାକୁ କହିବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୨: ଚଳରାଶି (Variable) ଓ ସ୍ଥିରାଙ୍କ (Constant) ପରିଚୟ
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): ଗତ କାଲିର ଘରକାର୍ଯ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରିବି। 2x + 3 ରେ 'x' (ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ବଦଳିପାରେ) କୁ ଚଳରାଶି ଓ '3' (ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ସ୍ଥିର) କୁ ସ୍ଥିରାଙ୍କ କୁହାଯାଏ ବୋଲି କହିବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ସାରଣୀ (Page 5, Question 3 - ନୋଟ୍ ଗଣନା) ନେଇ ବୁଝାଇବି। ୧୦୦ ଟଙ୍କାର 'x' ଗୋଟି ନୋଟ୍, ୨୦ ଟଙ୍କାର 'y' ଗୋଟି ନୋଟ୍ ହେଲେ ମୋଟ୍ ଟଙ୍କା = 100x + 20y। ଏଠାରେ x ଓ y ଚଳରାଶି।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍): ନିମ୍ନଲିଖିତ ପରିପ୍ରକାଶରୁ ଚଳରାଶି ଓ ସ୍ଥିରାଙ୍କ ଚିହ୍ନଟ କରିବା:
3a + 7
5 - 2b
4p + q
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ମୋ ପାଖରେ 'p' ସଂଖ୍ୟକ ୫ ଟଙ୍କିଆ ଓ 'q' ସଂଖ୍ୟକ ୧୦ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା ଅଛି। ମୋ ପାଖରେ ମୋଟ୍ କେତେ ଟଙ୍କା?" (5p + 10q)
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ଘରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଜିନିଷର ପରିମାଣକୁ ଚଳରାଶି ଧରି ୫ ଟି ପରିପ୍ରକାଶ ତିଆରି କରି ଆଣିବାକୁ କହିବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୩: ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶର ସମୀକ୍ଷା (ବନ୍ଧନୀ ବିହୀନ)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "କେହି ଜଣେ ଯଦି ୧୦ - ୩ + ୨ କୁ ୫ କରେ ଓ ଆଉ କେହି ୫ କରେ, ତେବେ କାର୍ଯ୍ୟଟି କିପରି ସମାନ ହେଲା?" ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରି BODMAS ନିୟମ ମନେ ପକାଇବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): BODMAS ନିୟମ (ବନ୍ଧନୀ, ଘାତ, ହରଣ, ଗୁଣନ, ଯୋଗ, ବିୟୋଗ) ବୁଝାଇବି। ପୃଷ୍ଠା ୬ ର ଉଦାହରଣ: 23 - 10 × 2। ପ୍ରଥମେ 10×2 = 20, ତାପରେ 23 - 20 = 3।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
34 - 14 + 20
42 + 15 - (8 - 7) (ଏଠାରେ ପ୍ରଥମେ ବନ୍ଧନୀ ସମାଧାନ କରିବାକୁ କହିବି)
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ଯଦି ୭ × ୪ + ୯ × ୬ ର ମୂଲ୍ୟ କେତେ?" (ଉତ୍ତର: 28 + 54 = 82)
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ଘରେ BODMAS ନିୟମ ବ୍ୟବହାର କରି ୫ ଟି ପ୍ରଶ୍ନ ସମାଧାନ କରି ଆଣିବାକୁ କହିବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୪: ସଦୃଶ ଓ ଅସଦୃଶ ପଦ (Like and Unlike Terms)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "2x ଏବଂ 3x କୁ ଯୋଗ କଲେ 5x ହୁଏ, କିନ୍ତୁ 2x + 3y କୁ ସରଳ କରି ହୁଏ ନାହିଁ। କାହିଁକି?" - ଏହା ଉତ୍ତର ପାଇବା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକତା ସୃଷ୍ଟି କରିବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ସଦୃଶ ପଦ (ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଚଳରାଶି ସମାନ) ଏବଂ ଅସଦୃଶ ପଦ (ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଚଳରାଶି ଅଲଗା) ବିଷୟରେ ବୁଝାଇବି। ଉଦା: 3x ଓ 7x (ସଦୃଶ), 4a ଓ 4b (ଅସଦୃଶ)।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍): ସଦୃଶ ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କର:
2a + 3b + 5a - b
7x - 2y + 3x + y
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ଯଦି ତୁମେ 5 ଟି ଆପଲ (x) ଓ 3 ଟି ଅମୃତଭଣ୍ଡା (y) କିଣ, ପୁଣି 2 ଟି ଆପଲ ଓ 4 ଟି ଅମୃତଭଣ୍ଡା କିଣ, ତେବେ ମୋଟ୍ କେତେ ଆପଲ ଓ ଅମୃତଭଣ୍ଡା ହେବ?" (7x + 7y)
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ୧୦ ଟି ପଦ ଦେଇ ସେଥୁରୁ ସଦୃଶ ଓ ଅସଦୃଶ ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା କରି ଲେଖିବାକୁ କହିବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୫: ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶର ଯୋଗ (Addition)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "3x + 2x = 5x" କିପରି ହେଲା, ଠିକ୍ ସେହିପରି " (2x + 3y) + (4x + y) " କେମିତି ହେବ?" - ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରି ଆଗେଇବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): (2x + 3y) + (4x + y) = 2x + 3y + 4x + y = (2x+4x) + (3y+y) = 6x + 4y। ଏହି ଉଦାହରଣ (୪୩ ନମ୍ବର, ୧୩ ପୃଷ୍ଠା) ମାଧ୍ୟମରେ ବୁଝାଇବି। (40x + 75y) + (6x + 10y) = 46x + 85y।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
(5a + 2b) + (3a + 4b)
(8x + y) + (2x + 7y)
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ରାହୁଲ୍ଙ୍କ ପାଖରେ 3x ଟି ଲାଲ୍ ବଲ୍ ଓ 2y ଟି ନୀଳ ବଲ୍ ଅଛି। ଅନୁଷ୍କା ପାଖରେ 2x ଟି ଲାଲ୍ ଓ 3y ଟି ନୀଳ ବଲ୍ ଅଛି। ଦୁହିଙ୍କ ପାଖରେ ମୋଟ୍ କେତେ ଲାଲ୍ ଓ ନୀଳ ବଲ୍ ଅଛି?" (5x + 5y)
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ୫ ଟି ଯୋଗ ସମସ୍ୟା ଘରେ କରି ଆସିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୬: ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶର ବିୟୋଗ (Subtraction)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "ଯଦି ମୋତେ 5x ରୁ 2x ବିୟୋଗ କରିବାକୁ କହେ, କେତେ ହେବ?" (3x)। ଏହାପରେ " (7a + 5b) - (3a + 2b) " କିପରି ହେବ ପଚାରିବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ବନ୍ଧନୀ ଅପସାରଣ ନିୟମ ବୁଝାଇବି। (40x + 75y) - (6x + 10y) = 40x + 75y - 6x - 10y = 34x + 65y। (ପୃଷ୍ଠା ୧୩, ଉଦାହରଣ - 8)
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
(9a + 4b) - (5a + 2b)
(10x - 6y) - (4x + y)
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ସୋହମର ପାଖରେ 8x ଟି ଚକୋଲେଟ୍ ଅଛି। ସେ 3y ଟି ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କୁ ବାଣ୍ଟି ଦେଲା। ତା' ପାଖରେ କେତେ ଚକୋଲେଟ୍ ରହିଲା?" (8x - 3y)
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ୫ ଟି ବିୟୋଗ ସମସ୍ୟା (ବନ୍ଧନୀ ସହ) ଘରେ କରି ଆସିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୭: ବନ୍ଧନୀର ବ୍ୟବହାର ଓ ଅପସାରଣ (ଯୋଗ ଚିହ୍ନ ସହ)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "10 + (5 + 3) = 10 + 8 = 18। ଏହାକୁ 10 + 5 + 3 = 18 କରି ବି ଲେଖି ହେବ?" - ପଚାରି ଯୋଗ ଚିହ୍ନ ବନ୍ଧନୀ ଅପସାରଣ କଥା କହିବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ବନ୍ଧନୀ ଭିତରେ ଯୋଗ ବା ବିୟୋଗ ଥିଲେ, ବାହାରେ '+' ଚିହ୍ନ ଥିଲେ, ବନ୍ଧନୀ ଅପସାରଣ କଲେ ଭିତର ପଦଗୁଡ଼ିକ ସେହିପରି ରହେ। ଉଦା: 2 + (x + 3) = 2 + x + 3 = x + 5।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
5 + (2a + b)
8 + (3x - 2y)
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ମୋତେ 10 ଟଙ୍କା ଦିଅ, ତା' ଉପରେ (x + 5) ଟଙ୍କା ଆଉ ଦିଅ, ତେବେ ମୋତେ ମୋଟ୍ 10 + (x + 5) = x + 15 ଟଙ୍କା ମିଳିବ।"
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): '+' ଚିହ୍ନ ଥିବା ୫ ଟି ପରିପ୍ରକାଶର ବନ୍ଧନୀ ଅପସାରଣ କରି ଲେଖିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୮: ବନ୍ଧନୀର ବ୍ୟବହାର ଓ ଅପସାରଣ (ବିୟୋଗ ଚିହ୍ନ ସହ)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "10 - (5 + 3) = 10 - 8 = 2। ଏହାକୁ 10 - 5 + 3 = 8 ଲେଖିଲେ କ'ଣ ଉତ୍ତର ଆସିବ?" - ଛାତ୍ରମାନେ ଭୁଲ୍ ଉତ୍ତର ଦେବେ, ତେଣୁ ସଠିକ୍ ନିୟମ ଶିଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହେବେ।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ବାହାରେ '–' ଚିହ୍ନ ଥିଲେ, ବନ୍ଧନୀ ଅପସାରଣ କଲେ ଭିତର ପଦଗୁଡ଼ିକର ଚିହ୍ନ ବଦଳିଯାଏ। ଉଦା: 8 - (3x - 2y) = 8 - 3x + 2y। 5 - (2 - 6z) = 5 - 2 + 6z = 3 + 6z।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
7 - (a + b)
4x - (2y - 3)
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ମୋତେ 20 ଟଙ୍କା ଦିଅ, ତହିଁରୁ (x + 5) ଟଙ୍କା କାଟି ଦେଲେ, ମୋତେ 20 - (x + 5) = 15 - x ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ହେବ।"
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): '–' ଚିହ୍ନ ଥିବା ୫ ଟି ପରିପ୍ରକାଶର ବନ୍ଧନୀ ଅପସାରଣ କରି ଲେଖିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୯: ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶର ସରଳୀକରଣ (ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "ଆଜି ଆମେ ସବୁ ନିୟମକୁ ଏକାଠି ବ୍ୟବହାର କରିବା।" - କିଛି ମିଶ୍ରିତ ପ୍ରଶ୍ନ ବୋର୍ଡରେ ଲେଖି ଉତ୍ସାହିତ କରିବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): 7p - p + 5q - 2q = 6p + 3q (ସଦୃଶ ପଦ ଏକତ୍ର କରି)। 2y + (3y - 6) = 2y + 3y - 6 = 5y - 6।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
3a + 5b - a + 2b
8x - (2x - 3) + 12
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ଏକ ବଗିଚାରେ 5x ଗୋଲାପ ଓ 3y ଗେଣ୍ଡୁ ଅଛି। 2x ଗୋଲାପ ଓ y ଗେଣ୍ଡୁ ଶୁଖିଗଲେ, ବଗିଚାରେ କେତେ ଫୁଲ ରହିଲା?" (3x + 2y)
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ୧୦ ଟି ମିଶ୍ରିତ ସରଳୀକରଣ ପ୍ରଶ୍ନ ଘରକାର୍ଯ୍ୟ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୧୦: ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ନିରୂପଣ (Value Evaluation)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "ଯଦି x = 5, ତେବେ 2x + 3 କେତେ? (13)"। ଏହାପରେ "ଯଦି a=2 ଓ b=3, ତେବେ 4a - 2b କେତେ?" (8 - 6 = 2) - ପଚାରି ବୁଝାଇବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): 7p - 3q ର ମୂଲ୍ୟ ନିରୂପଣ (p=4, q=1) = 28 - 3 = 25 (ପୃଷ୍ଠା ୧୩, ଉଦାହରଣ - 8)।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
x=3 ପାଇଁ 5x - 2
a=1, b=2 ପାଇଁ 3a + 4b - 5
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପେନ୍ସିଲର ଦାମ୍ 'x' (x=5) ଟଙ୍କା ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖାତାର ଦାମ୍ 'y' (y=10) ଟଙ୍କା, ତେବେ 3x + 2y = 3×5 + 2×10 = 35 ଟଙ୍କା।"
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ୫ ଟି ପରିପ୍ରକାଶ ଦେଇ ସେଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟ (Variables ର ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ) ନିରୂପଣ କରିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୧୧: ପ୍ୟାଟର୍ନ୍ (Pattern) ଚିହ୍ନଟ (ଦିଆସିଲି କାଠି ଉଦାହରଣ)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "ମୁଁ କିଛି ତ୍ରିଭୁଜ ଆଙ୍କିବି। ୧ମ ଚିତ୍ରରେ ୩ ଟି କାଠି, ୨ୟରେ ୫ ଟି, ୩ୟରେ ୭ ଟି। ୪ର୍ଥରେ କେତେ?" (୯) - ଏହାର ନିୟମ ଜାଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ କରିବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ପୃଷ୍ଠା ୨୨ ର ଦିଆସିଲି କାଠି Pattern ଦେଖାଇବି। ପ୍ରତିଥର କାଠି ସଂଖ୍ୟା ୨ ବଢୁଛି। y ନମ୍ବର ଚିତ୍ର ପାଇଁ 2y + 1 (କାରଣ 1ମ ଚିତ୍ର 3 = 2×1+1, 2ୟ 5 = 2×2+1)।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍): ୨ୟ Pattern (ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର) ଦେଖାଇ ୧ମ, ୨ୟ, ୩ୟ ଚିତ୍ର ପାଇଁ କାଠି ସଂଖ୍ୟା ଗଣି, 'n' ନମ୍ବର ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସୂତ୍ର ଲେଖିବାକୁ କହିବି (4n)।
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ଯଦି ୫୦ ତମ ଚିତ୍ର ପାଇଁ କେତେ କାଠି ଲାଗିବ?" (2×50+1 = 101)
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ଘରେ ଥିବା କିଛି Pattern (ଯେପରି କାଠି, ଟାଇଲ୍) କୁ ନେଇ ୫ମ ଓ ୧୦ମ ପଦ ପାଇଁ ସୂତ୍ର ଲେଖିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୧୨: ସଂରଚନା (Pattern) - ୨ (କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର୍)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର୍ ରେ ୨×୨ ବାକ୍ସ ନେଲେ, କ'ଣ କୌଣସି ଗାଣିତିକ ସମ୍ପର୍କ ଦେଖୁଛ?" - ପଚାରି କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର୍ ଦେଖାଇବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ପୃଷ୍ଠା ୨୦ ର ୨×୨ ଗ୍ରୀଡ୍ (12, 13, 19, 20) ନେଇ କର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଫଳ (12+20 = 32, 13+19 = 32) ସମାନ ବୋଲି ବୁଝାଇବି। 'a' କୁ ବାମ ଉପର ସଂଖ୍ୟା ଧରି ଅନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା (a+1, a+7, a+8) ଲେଖିବି। କର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଫଳ = 2a+8।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍): ୩×୩ ଗ୍ରୀଡ୍ ପାଇଁ ମଝି ସଂଖ୍ୟାଟି (a) ଧରି ଅନ୍ୟ ସବୁ ସଂଖ୍ୟା କେମିତି ଲେଖିବ (a-8, a-7, a-6, a-1, a, a+1, a+6, a+7, a+8)?
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "a=15 ପାଇଁ ୩×୩ ଗ୍ରୀଡ୍ ର ଯୋଗଫଳ = 9a = 135, ଠିକ୍?" - ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ କହିବି।
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ଘରେ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର୍ ଦେଖି ୩ଟି ଭିନ୍ନ ୨×୨ ବାକ୍ସର କର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଫଳ ସମାନ କି ନାହିଁ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୧୩: ସମୀକରଣର ପରିଚୟ (Introduction to Equations)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "2x + 3 = 11। x ର ମୂଲ୍ୟ କ'ଣ? (4)" - ପଚାରି ସମୀକରଣ (Equation) ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ସମୀକରଣ ହେଉଛି ଏକ ଗାଣିତିକ ବାକ୍ୟ ଯେଉଁଥିରେ '=' (ସମାନ) ଚିହ୍ନ ଥାଏ। ଉଦା: 3x + 2 = 8। ଏହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ x = 2।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
x + 5 = 10 (x=5)
2y - 3 = 7 (y=5)
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ଯଦି ଏକ ସଂଖ୍ୟାର ୩ ଗୁଣରୁ ୨ କମ୍ କଲେ ୭ ହୁଏ, ସଂଖ୍ୟାଟି କେତେ?" (3x - 2 = 7 => x=3)
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ୫ ଟି ସାଧାରଣ ଭାଷା ବାକ୍ୟକୁ ସମୀକରଣରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୧୪: ସମୀକରଣ ସମାଧାନ (ଯୋଗ ଓ ବିୟୋଗ)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "x + 7 = 12, x କେତେ?" (5) - ଏହି ପ୍ରକାର ସମୀକରଣ କିପରି ସମାଧାନ କରିବା ଶିଖିବା।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ଯୋଗ ଥିଲେ ବିୟୋଗ କର, ବିୟୋଗ ଥିଲେ ଯୋଗ କର - ଏହି ନିୟମ ବୁଝାଇବି। x + 3 = 10 => x = 10 - 3 = 7। x - 5 = 8 => x = 8 + 5 = 13।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
a + 8 = 15
b - 4 = 6
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ମୋର ପାଖରେ କିଛି ଟଙ୍କା ଥିଲା, ମାଆ ଆଉ ୫ ଟଙ୍କା ଦେଲେ ମୋ ପାଖରେ ୧୫ ଟଙ୍କା ହେଲା। ମୋ ପାଖରେ କେତେ ଟଙ୍କା ଥିଲା?" (x + 5 = 15 => x = 10)
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ୫ ଟି ଯୋଗ/ବିୟୋଗ ଜନିତ ସମୀକରଣ ସମାଧାନ କରି ଆସିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୧୫: ସମୀକରଣ ସମାଧାନ (ଗୁଣନ ଓ ହରଣ)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "3x = 15, x କେତେ?" (5) - ଏବେ ଗୁଣନ ଓ ହରଣ ଥିବା ସମୀକରଣ ଶିଖିବା।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ଗୁଣନ ଥିଲେ ହରଣ କର, ହରଣ ଥିଲେ ଗୁଣନ କର। 5x = 20 => x = 20/5 = 4। y/3 = 6 => y = 6×3 = 18।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
4a = 24
b/7 = 5
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ଏକ ସଂଖ୍ୟାର ୧/୪ ଅଂଶ ୮ ହେଲେ, ସଂଖ୍ୟାଟି କେତେ?" (x/4 = 8 => x = 32)
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ୫ ଟି ଗୁଣନ/ହରଣ ଜନିତ ସମୀକରଣ ସମାଧାନ କରି ଆସିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୧୬: ମିଶ୍ରିତ ସମୀକରଣ ସମାଧାନ
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "2x + 3 = 11, ଏଭଳି ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣରେ କ'ଣ କରିବା?" - ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରି ଆଗେଇବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ପ୍ରଥମେ ୩ କୁ ଡାହାଣ ପଟକୁ ନେବା (ବିୟୋଗ), 2x = 11 - 3 = 8। ତାପରେ ୨ ଦ୍ବାରା ଭାଗ, x = 8/2 = 4। 3a - 5 = 16 => 3a = 21 => a = 7।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
4x + 2 = 18
5y - 3 = 22
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ଏକ ସଂଖ୍ୟାର ୩ ଗୁଣରୁ ୪ ଅଧିକ ୧୯ ହେଲେ, ସଂଖ୍ୟାଟି କେତେ?" (3x + 4 = 19 => x = 5)
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ୫ ଟି ମିଶ୍ରିତ ସମୀକରଣ (ଯୋଗ/ବିୟୋଗ ସହ ଗୁଣନ) ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୧୭: ବ୍ୟବହାରିକ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ (ପରିପ୍ରକାଶ)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "ଆଜି ଆମେ ଗାଁ ବଜାର, ଦୋକାନ ଆଦିରେ ଏହି ସମୀକରଣ କେମିତି କାମରେ ଲାଗେ ଦେଖିବା।"
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ପୃଷ୍ଠା ୨୪ ର ପ୍ରଶ୍ନ ୧: ୩୦x + ୨୦y। (x ଟି ରୁଟି, y ଟି ଭାତ) ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ ୨ (ଚମ୍ପା ଓ ଗେଣ୍ଡୁ ଫୁଲ) - p+q+r ଉତ୍ତର।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍): "ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀ 'x' ଟି ବଲ୍ ପେନ୍ (୧୦ ଟଙ୍କା) ଓ 'y' ଟି ଜେଲ୍ ପେନ୍ (୧୫ ଟଙ୍କା) ବିକିଲେ, ତାଙ୍କର ମୋଟ୍ ଆୟ କେତେ?" (10x + 15y)
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ତୁମେ ଦୋକାନକୁ ୫ ଟଙ୍କିଆ ୩ ଟି ଚକୋଲେଟ୍ ଓ ୨ ଟଙ୍କିଆ ୪ ଟି ବିସ୍କୁଟ୍ କିଣିଲେ, ମୋଟ୍ କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ?" (5×3 + 2×4 = 23)
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ୫ ଟି ବ୍ୟବହାରିକ ସମସ୍ୟା ଦେଇ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୧୮: ପ୍ୟାଟର୍ନ୍ ଏବଂ ସମୀକରଣ (ମିଶ୍ରଣ)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "ଆମେ ଦେଖିଲୁ କାଠିର Pattern, ଏବେ ଦେଖିବା Pattern ରୁ ସମୀକରଣ କିପରି ତିଆରି ହୁଏ।"
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): ତ୍ରିଭୁଜ Pattern (3, 5, 7...) -> 2n+1। ଯଦି 2n+1 = 21 ହୁଏ, ତେବେ n = 10। ଏହା ଦର୍ଶାଇବି କିପରି pattern ରୁ equation ବଣାଯାଏ।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍): ଏକ square Pattern (4, 8, 12...) ପାଇଁ n=12 ହେଲେ 4n = 48। 4n = 60 ହେଲେ n=15 କେମିତି ହେଲା ଦେଖାଇବି।
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): "ଏକ pattern ରେ 5th term = 17, 6th term = 20। pattern ଟି କ'ଣ?" (3n+2) - ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ କହିବି।
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ୩ ଟି Pattern ଦେଇ ସେମାନଙ୍କର n-th term ଓ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ n ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ଦେବି।
ପିରିୟଡ୍ - ୧୯: ପୁନରାବୃତ୍ତି (Revision)
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "ଆଜି ଆମେ ଏହି ୧୯ ଦିନରେ ଯାହା ଶିଖିଲୁ, ତାହାର ସାରାଂଶ ଆଲୋଚନା କରିବା।" - ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂତ୍ର ଏବଂ ନିୟମ ବୋର୍ଡରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବି।
ବୋଧ (୧୫ ମିନିଟ୍): କିଛି ମୁଖ୍ୟ ଉଦାହରଣ ବୁଝାଇବି:
ସଦୃଶ ପଦ ଯୋଗ/ବିୟୋଗ (3x+5x = 8x)
ବନ୍ଧନୀ ଅପସାରଣ (5 - (2x-3) = 8 - 2x)
ସମୀକରଣ ସମାଧାନ (2x+5=15 => x=5)
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍): ମିଶ୍ରିତ ୫ ଟି ପ୍ରଶ୍ନ (ପରିପ୍ରକାଶ ସରଳୀକରଣ, ମୂଲ୍ୟ ନିରୂପଣ, ସମୀକରଣ ସମାଧାନ)।
ପ୍ରୟୋଗ (୫ ମିନିଟ୍): ୨-୩ ଟି ବ୍ୟବହାରିକ ସମସ୍ୟା (ଯଥା: କିଣାବିକା, ବୟସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ) ଆଲୋଚନା କରିବି।
ପ୍ରସାର (୫ ମିନିଟ୍): ଏକ ଛୋଟ ଲିଖିତ ପରୀକ୍ଷା (କଇଁ ପ୍ରଶ୍ନ) ନେବି, ଯାହା ଘରେ କରି ଆସିବେ।
ପିରିୟଡ୍ - ୨୦: ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ (Assessment) ଏବଂ ପ୍ରସାର
ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍): "ଆଜି ଆମେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା।" - ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବି।
ବୋଧ (୫ ମିନିଟ୍): ଗତ କାଲିର କଇଁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଆଲୋଚନା କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବି।
ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍): ୧୦ ଟି ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ ପ୍ରଶ୍ନ (MCQ) ଏବଂ ୫ ଟି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ (ଯେପରି: ସରଳ କର, ସମୀକରଣ ସମାଧାନ) କ୍ଲାସରେ କରାଇବି।
ପ୍ରୟୋଗ (୧୦ ମିନିଟ୍): ଦଳଗତ କାର୍ଯ୍ୟ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳକୁ ୫ ଟି ବ୍ୟବହାରିକ ସମସ୍ୟା ଦେବି ଯାହାକୁ ସେମାନେ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖି ମୂଲ୍ୟ ନିରୂପଣ କରିବେ। (ଯଥା: ବଜାର ସମସ୍ୟା, ଶ୍ରେଣୀଗୃହ ସମସ୍ୟା)
ପ୍ରସାର (୧୦ ମିନିଟ୍):
Project Work: ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏକ "Pattern Booklet" ତିଆରି କରିବାକୁ କହିବି। ସେମାନେ ଘରେ ଥିବା ଜିନିଷ (ଯେପରି: ଟାଇଲ୍, ଝରକା, ପାହାଚ) ର Pattern କୁ ନେଇ ସୂତ୍ର (n-th term) ଲେଖିବେ।