ବିଷୟ: ଓଡ଼ିଆ
ଶ୍ରେଣୀ: ୬ଷ୍ଠ
ବିଷୟବସ୍ତୁ: 'ଉତ୍କଳ ସନ୍ତାନ'
କବି: ଉତ୍କଳଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
ସମୟ: ୬ ଦିନ (ପ୍ରତିଦିନ ୧ ପିରିୟଡ୍, ପ୍ରତି ପିରିୟଡ୍ ୪୦ ମିନିଟ୍)
ଦିନ ୧ (ପ୍ରଥମ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ଉତ୍କଳ ସନ୍ତାନ' କବିତାର ପରିଚୟ, କବି ପରିଚୟ, ପ୍ରଥମ ୪ ପଦ୍ୟର ବୋଧ
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ/ପରିଚୟ): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: ମୁଁ ଶ୍ରେଣୀକୁ ପ୍ରଶ୍ନ
କରିବି, "ପିଲାମାନେ, 'ଉତ୍କଳ' କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝ? ତୁମେ 'ଉତ୍କଳଗୌରବ' ନାମ ଶୁଣିଛ?" ପିଲାମାନଙ୍କ ଉତ୍ତର
ଶୁଣିବି। ଏହାପରେ କହିବି,
"ଆଜି ଆମେ 'ଉତ୍କଳ ସନ୍ତାନ' କବିତା ପଢ଼ିବା, ଯାହା ଉତ୍କଳଗୌରବ
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଲେଖିଛନ୍ତି।" ପୃଷ୍ଠା ୧ର ପ୍ରଥମ ଧାଡ଼ି ପଢ଼ିବି - "ତୁ ପରା ବୋଲାଇ ଉତ୍କଳ
ସନ୍ତାନ, ତେବେ କିମ୍ପା ଏତେ ଭୀରୁ
!"
- ଉଦାହରଣ: "ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଓଡ଼ିଶା
ଗଠନର ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋଧା। ଏହି କବିତାରେ ସେ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ସାହସୀ ହେବାକୁ ଆହ୍ଵାନ ଦେଇଛନ୍ତି।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): (୧୨ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୋ ପୂର୍ବ ପୁରୁଷେ ଜୟ
କରିଥିଲେ ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ଗୋଦାବରୀ।" - 'ଜୟ' = ବିଜୟ। ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଅଞ୍ଚଳ ଜୟ
କରିଥିଲେ।
- "ତାଙ୍କରି ଔରସେ ଜନ୍ମ ହୋଇ
ତୁହି, କେଉଁ ଗୁଣେ ତାଙ୍କୁ ସରି ?" - 'ଔରସ' = ବଂଶ/ସନ୍ତାନ, 'ସରି' = ତୁଳନା।
- "ତୋଷାମଦିଆର କୁକୁର
ପ୍ରକୃତି, ଅଇଁଠା ପତରେ
ଧ୍ୟାନ।" -
'ତୋଷାମଦ' = ପ୍ରଶଂସା କରି ଖୁସି
କରିବା, 'ଅଇଁଠା' = ପତିତ/ଅପମାନିତ।
- "ଶାଗୁଣା ବିଲୁଆ ଚିକିତ୍ସକ
ହେଲେ, ଶବ କି ପାଇବ ପ୍ରାଣ ?" - 'ଶାଗୁଣା' = ଶବ ଖାଉଥିବା ପକ୍ଷୀ, 'ବିଲୁଆ' = ଶୃଗାଳ। ସ୍ଵାର୍ଥପରମାନେ
ଜାତିର ଉନ୍ନତି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
- ଉଦାହରଣ: "ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ବହୁତ
ସାହସୀ ଥିଲେ, ହେଲେ ଆମେ ଭୀରୁ।
ତୋଷାମଦିଆ ଲୋକମାନେ ଜାତିର ଉନ୍ନତି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ପୁନରାବୃତ୍ତି): (୧୦ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପାଠ ଅନ୍ତର୍ଗତ' - "ମୋ ବୁଝିବାରେ" -
୧(କ) "ନିମ୍ନଲିଖିତ କେଉଁ ଧାଡ଼ିରେ କବିତାର ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତାଟି ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଉଛି?" - (ଉ: ଉତ୍କଳର ପୂର୍ବଗୌରବ ଓ
ପୂର୍ବ ମହିମା ଥଲା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମୟ।)
- ଉଦାହରଣ: "ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ
ବହୁତ ଗୌରବଶାଳୀ ଥିଲେ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ 'ସାହସ' କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝ? ସାହସୀ ହେବାକୁ କ'ଣ ଦରକାର?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ମତ ନେବି)
- ଉଦାହରଣ: "ସାହସୀ ହେବାକୁ ଭୟ ନ
କରିବା, ନିଜ କଥା କହିବା, ଅନ୍ୟାୟ ବିରୋଧ କରିବା
ଦରକାର।"
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର/ବାଣ୍ଟିବା): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ମଧୁସୂଦନ ଦାସ' ବିଷୟରେ ୫ଟି ବାକ୍ୟ ଲେଖି
ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି)
ଦିନ ୨ (ଦ୍ୱିତୀୟ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: କବିତାର ୫ମ-୮ମ ପଦ୍ୟ (ଜାତି
ନନ୍ଦିଘୋଷ, ଉଠିବାର ଆହ୍ଵାନ)
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଜାତି ନନ୍ଦିଘୋଷ ଚଳିବ କି
ଭାଇ, ସ୍ଵାର୍ଥକୁ ସାରଥ୍
କଲେ।" -
ପଚାରିବି, "ସ୍ଵାର୍ଥପର ଲୋକମାନେ
ଜାତିର ଉନ୍ନତି କରିପାରିବେ କି?"
- ଉଦାହରଣ: "ଯଦି ରଥରେ ସାରଥି
ସ୍ଵାର୍ଥପର ହୁଏ, ତେବେ ରଥ କେଉଁ ଆଡ଼େ ଯିବ? ସେମିତି ଜାତିକୁ ଆଗକୁ
ନେବାକୁ ସ୍ଵାର୍ଥପର ଲୋକ ଆଗେଇ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଉଠରେ ଉଠରେ ଉତ୍କଳ
ସନ୍ତାନ, ଉଠିବୁ ତୁ କେତେ
ଦିନେ।" -
'ଉଠ' = ସଚେତନ ହୁଅ।
- "ପୂର୍ବ ଗୌରବ ପୂର୍ବ ସାହସ, ପଡ଼ିବ କି କେବେ ମନେ ?" - 'ପୂର୍ବ ଗୌରବ' = ପୁରୁଣା ଗୌରବ।
- "ତୋହର ଜନନୀ ବୀରପ୍ରସବିନୀ, ଧୂଳିରେ ପଡ଼ିଛି
ଦେଖ।" -
'ବୀରପ୍ରସବିନୀ' = ବୀରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଉଥିବା
ମାଆ।
- "ତୋ' ପୂର୍ବପୁରୁଷ ସ୍ଵର୍ଗଧାମେ
ଥାଇ, ଭୋଗୁଛନ୍ତି
ମନସ୍ତାପ।" -
'ମନସ୍ତାପ' = ମାନସିକ କଷ୍ଟ/ଦୁଃଖ।
- ଉଦାହରଣ: "କବି ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ
ଉଠିବାକୁ, ସଚେତନ ହେବାକୁ, ପୂର୍ବ ଗୌରବ ମନେ
ପକାଇବାକୁ ଆହ୍ଵାନ କରୁଛନ୍ତି।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ବୀରପ୍ରସବିନୀ → ଯେଉଁ ମାଆ ବୀରପୁରୁଷକୁ
ଜନ୍ମ ଦେଇଛି।
- ଉଦାହରଣ: "ଓଡ଼ିଶାର ମାଆମାନେ
ବୀରପ୍ରସବିନୀ, କାରଣ ସେମାନେ ଅନେକ ବୀର
ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କର
କେଉଁ ଗୁଣ ଆମେ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ମତ ନେବି)
- ଉଦାହରଣ: "ସାହସ, ଦେଶପ୍ରେମ, ପରିଶ୍ରମ, ସତ୍ୟବାଦୀତା - ଏସବୁ ଗୁଣ
ଆମେ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିବା।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ପୂର୍ବପୁରୁଷ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଓ ଏହାର
ଗୁରୁତ୍ୱ ଲେଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ବଢ଼ାନ୍ତି)
ଦିନ ୩ (ତୃତୀୟ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ପଦ୍ୟାଂଶ ଉପରେ ଆଲୋଚନା', 'ଚିନ୍ତା କରିବା', 'ମେଳ କରିବା'
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପଦ୍ୟାଂଶ ଉପରେ ଆଲୋଚନା' - "ଉଠରେ ଉଠରେ ଉତ୍କଳ
ସନ୍ତାନ..." - (ବୁଝାମଣା: କବି ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ନିଦ୍ରାରୁ ଉଠି ନିଜ ଗୌରବ ମନେ
ପକାଇବାକୁ କହୁଛନ୍ତି।)
- ଉଦାହରଣ: "ଆମେ ଶୋଇ ପଡ଼ିଛୁ, ଆମେ ଉଠି ନିଜ ପୂର୍ବ
ଗୌରବକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଚିନ୍ତା କରିବା' - (କ) "ସ୍ଵାର୍ଥପର
ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ କାହା ସହ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି?" - (ଉ: ଶାଗୁଣା, ବିଲୁଆ, ତୋଷାମଦିଆ କୁକୁର)
- (ଖ) "ଏହି କବିତାଟି
ଏକ ଜାତିପ୍ରେମ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ - କାହିଁକି?" - (ଉ: ଏହା ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ମନରେ ଦେଶପ୍ରେମ, ସାହସ, ଗୌରବ ଓ ଏକତା ସୃଷ୍ଟି
କରେ।)
- ଉଦାହରଣ: "ସ୍ଵାର୍ଥପର ଲୋକ ଶାଗୁଣା
ପରି, ଯେଉଁମାନେ ମୃତ ଜୀବ
ଖାଆନ୍ତି।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ମେଳ କରିବା' -
• "ତୋ ପୂର୍ବ ପୁରୁଷେ ଜୟ କରିଥିଲେ..." → ତୋ' ପୂର୍ବ ପୁରୁଷମାନେ ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ଗୋଦାବରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୟ କରିଥିଲେ।
• "ଜାତିର ଉନ୍ନତି ସେ କାହୁଁ କରିବ..." → ସ୍ଵାର୍ଥପର ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଜାତିର ଉନ୍ନତି କିପରି କରିପାରିବେ?
• "ପୂର୍ବ ଗୌରବ ପୂର୍ବ ସାହସ..." → ତୋ'ର ପୂର୍ବ ସାହସ ଓ ପୂର୍ବ ଗୌରବ କଥା ମନେ ପଡ଼ିବ? - ଉଦାହରଣ: "ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କର
ଗୌରବ କଥା ଆମେ ମନେ ରଖିବା।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଉତ୍କଳର ସନ୍ତାନ ଭାବରେ
ଜାତିର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ତୁମେ କ'ଣ କରିବ?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ମତ ନେବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ ଭଲ ପାଠ ପଢ଼ିବି, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ
ସଂସ୍କୃତିକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବି, ଦେଶ ପାଇଁ କାମ କରିବି।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ନନ୍ଦିଘୋଷ' ଓ 'ସାରଥି' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଲେଖି
ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ଶବ୍ଦଭଣ୍ଡାର ବଢ଼ାନ୍ତି)
ଦିନ ୪ (ଚତୁର୍ଥ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ଶବ୍ଦ ରୂପ', 'ଅର୍ଥ କଥା', 'ପ୍ରତୀକ'
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଶବ୍ଦ ରୂପ' - "ଜନନୀ" -
(ସମାନାର୍ଥ: ମାତା, ଅମ୍ବା)
- ଉଦାହରଣ: "'ଜନନୀ' ର ସମାନ ଅର୍ଥ 'ମାତା' ଓ 'ଅମ୍ବା'।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଶବ୍ଦ ରୂପ' -
୧. ଜନନୀ - ମାତା, ଅମ୍ବା
୨. ମହୀ - ପୃଥିବୀ, ଧରଣୀ
୩. ସ୍ଵର୍ଗ - ଦେବଲୋକ, ନନ୍ଦନକାନନ
୪. ଜୀବନ - ପ୍ରାଣ, ବଞ୍ଚିବା
୫. ଭାଇ - ସହୋଦର, ଭ୍ରାତା - 'ଅର୍ଥ କଥା' - (କ) "'ଜାତି ନନ୍ଦିଘୋଷ ଚଳିବ
କି...' - 'ଚଳିବ' ବଦଳରେ 'ରହିବ' କଲେ ଅର୍ଥ
ବଦଳିଯାଏ।" - (ବୁଝାମଣା: 'ଚଳିବ' ଗତିଶୀଳତା, 'ରହିବ' ସ୍ଥିରତା ବୁଝାଏ।)
- 'ପ୍ରତୀକ' - (କ) ଶାଗୁଣା - ମୃତ ଶରୀର ଖାଉଥିବା, ସ୍ଵାର୍ଥପର ଲୋକଙ୍କ
ପ୍ରତୀକ
- ନନ୍ଦିଘୋଷ - ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥ, ଜାତିର ପ୍ରଗତିର ପ୍ରତୀକ
- ଉଦାହରଣ: "'ସ୍ଵର୍ଗ' ର ସମାନ ଅର୍ଥ 'ଦେବଲୋକ'।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପ୍ରତୀକ' - (ଖ) "ଜାତିର
ଉନ୍ନତି" -
ଉନ୍ନତି: ନିଃସ୍ଵାର୍ଥ, ପୁଣ୍ୟ, ସୁସନ୍ତାନ, ବୀର
ଅବନତି: ତୋଷାମଦିଆ, କୁକୁରପ୍ରକୃତି, ଭୀରୁ, ବିଲୁଆଚିକିତ୍ସକ - ଉଦାହରଣ: "ନିଃସ୍ଵାର୍ଥ, ବୀର - ଏସବୁ ଜାତିର
ଉନ୍ନତି କରେ; ତୋଷାମଦିଆ, ଭୀରୁ - ଅବନତି
କରେ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ କୌଣସି ପ୍ରତୀକ
ବିଷୟରେ ଜାଣ? (ଯଥା: ମୟୂର - ନୃତ୍ୟ, କଇଁଛ - ଧୀରତା)" (ପିଲାମାନଙ୍କ
ମତ ନେବି)
- ଉଦାହରଣ: "ସିଂହ - ସାହସର ପ୍ରତୀକ, କମଳ - ପବିତ୍ରତାର
ପ୍ରତୀକ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ୫ଟି ଶବ୍ଦର
ସମାନାର୍ଥ ଲେଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ଶବ୍ଦଭଣ୍ଡାର ବଢ଼ାନ୍ତି)
ଦିନ ୫ (ପଞ୍ଚମ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'କବିତାର କଥା' (ଗଦ୍ୟରୂପ), 'ପାଦ ପୂରଣ', 'ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା'
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'କବିତାର କଥା' - (କ) "'ଉଠରେ ଉଠରେ ଉତ୍କଳ
ସନ୍ତାନ, ଉଠିବୁ ତୁ କେତେ ଦିନେ।'" - (ଗଦ୍ୟରୂପ: "ହେ ଉତ୍କଳର ସନ୍ତାନ, ତୁମେ କେତେ ଦିନ
ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୋଇ ରହିବ? ଉଠ।")
- ଉଦାହରଣ: "ପଦ୍ୟକୁ ସରଳ ଭାଷାରେ
ଲେଖିଲେ ବୁଝିବାକୁ ସହଜ ହୁଏ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'କବିତାର କଥା' - (ଖ) "'ଟାଣେ କିରେ ଗାଡ଼ି ଦାନାର
ଚୋବଡ଼ା, ଘୋଡ଼ା ମୁହେଁ ବନ୍ଧା
ଥିଲେ।'" - (ଗଦ୍ୟ: "ଯଦି ଘୋଡ଼ାର ମୁହଁରେ
ଦାନା ବନ୍ଧା ଥାଏ, ତେବେ ସେ କ'ଣ ଗାଡ଼ି ଟାଣିବ?")
- (ଗ) "'ପୂର୍ବ ଗୌରବ ପୂର୍ବ ସାହସ, ପଡ଼ିଯିବ କି କେବେ ମନେ?'" - (ଗଦ୍ୟ: "ପୂର୍ବର ଗୌରବ ଓ ସାହସ
କଥା ତୁମକୁ କେବେ ମନେ ପଡ଼ିବ କି?")
- (ଘ) "'ଜାତି ନନ୍ଦିଘୋଷ ଚଳିବ କି
ଭାଇ, ସ୍ଵାର୍ଥକୁ ସାରଥ୍ କଲେ?'" - (ଗଦ୍ୟ: "ଯଦି ସ୍ଵାର୍ଥ ସାରଥି ହୁଏ, ତେବେ ଜାତିର ରଥ ଆଗକୁ
ଯାଇପାରିବ କି?")
- ଉଦାହରଣ: "ଗଦ୍ୟରୂପ ପଦ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ
କରେ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଅମାବାସ୍ୟା ଓ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା' - "ଚନ୍ଦ୍ରକଳା, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ" -
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା = ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର
ଅମାବାସ୍ୟା = ଚନ୍ଦ୍ର ନ ଥିବା ଦିନ
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ = ଅମାବାସ୍ୟା ପର ୧୫ ଦିନ (ଚନ୍ଦ୍ର ବଢ଼େ)
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ = ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପର ୧୫ ଦିନ (ଚନ୍ଦ୍ର କମେ) - ଉଦାହରଣ: "ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଚନ୍ଦ୍ର
ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଚନ୍ଦ୍ର
ନଥାଏ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ଖୋଜ।" (ପିଲାମାନେ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଦେଖିବେ)
- ଉଦାହରଣ: "ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୨୪ ରେ ୧୧
ତାରିଖ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ୨୬ ତାରିଖ
ଅମାବାସ୍ୟା।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ଚଳିତ ମାସର
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ତାରିଖ ଲେଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ତିଥି ଜ୍ଞାନ ବଢ଼ାନ୍ତି)
ଦିନ ୬ (ଷଷ୍ଠ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ତିଥ୍ବାର', 'ଶବ୍ଦଧନ୍ଦା', 'ପାଠ ବାହାରୁ', 'ଅନୁସନ୍ଧାନ'
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ତିଥ୍ବାର' - "ଏହି ମାସଟି ମୋଟ କେତେ
ଦିନ?" - (ଉ: ୩୧ ଦିନ)
- ଉଦାହରଣ: "ଜାନୁୟାରୀ ମାସରେ ୩୧
ଦିନ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ତିଥ୍ବାର' -
• "ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟା କେଉଁ ତାରିଖ ଓ ବାରରେ ପଡ଼ିଛି?" - ପୂର୍ଣ୍ଣିମା: ୧୧ (ଗୁରୁବାର), ଅମାବାସ୍ୟା: ୨୬ (ଶୁକ୍ରବାର)
• "କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀଠାରୁ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେତେ ଦିନ?" - ୨୧ ଦିନ
• "ଏହି ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ କେତେ ଦିନ?" - ୧୫ ଦିନ (୧୨ରୁ ୨୬)
• "ମକରପର୍ବ କେଉଁ ତିଥ୍ରେ ପଡ଼ିଛି?" - ୧୫ ଜାନୁୟାରୀ (ତ୍ରୟୋଦଶୀ) - ଉଦାହରଣ: "ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ୧୫
ଜାନୁୟାରୀରେ ପଡ଼ିଛି।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଶବ୍ଦଧନ୍ଦା' - "ମାଆ'ର ଅର୍ଥକୁ ବୁଝାଉଥିବା
ଶବ୍ଦ" -
ଜନନୀ, ମାତା, ଅମ୍ବା, ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ, ବୀରପ୍ରସବିନୀ - ଉଦାହରଣ: "ଶବ୍ଦଧନ୍ଦାରେ 'ମାଆ' ର ସମାନ ଶବ୍ଦ ଗୁଡ଼ିକ
ଖୋଜ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପାଠ ବାହାରୁ' - (ଖ) "ଯଦି ତୁମେ
ନିଃସ୍ଵାର୍ଥପର ହୋଇ କାମ କରିବାକୁ ସାଙ୍ଗକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବ, ତେବେ କ'ଣ କହିବ?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ମତ ନେବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ କହିବି - 'ଆସ ଆମେ ସବୁ ଜଣ ମିଶି
କାମ କରିବା, ନିଜ ସ୍ଵାର୍ଥ ନ ଭାବି
ଜାତିର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା।'"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ମଧୁସୂଦନ ଦାସ' ଜୀବନୀ ପଢ଼।" -
"ପାଠାଗାରକୁ ଯାଇ ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ପଢ଼।" (ପିଲାମାନେ ଇତିହାସ ଓ
ଦେଶପ୍ରେମ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି)