ବିଷୟ: ଓଡ଼ିଆ
ଶ୍ରେଣୀ: ୬ଷ୍ଠ
ବିଷୟବସ୍ତୁ: 'ଛଉନୃତ୍ୟ'
ଲେଖକ: ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ
ସମୟ: ୬ ଦିନ (ପ୍ରତିଦିନ ୧ ପିରିୟଡ୍, ପ୍ରତି ପିରିୟଡ୍ ୪୦ ମିନିଟ୍)
ଦିନ ୧ (ପ୍ରଥମ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ଛଉନୃତ୍ୟ' ପାଠର ପରିଚୟ, ଛଉ ଶବ୍ଦର ଉତ୍ପତ୍ତି
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ/ପରିଚୟ): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: ମୁଁ ଶ୍ରେଣୀକୁ ପ୍ରଶ୍ନ
କରିବି, "ପିଲାମାନେ, ତୁମେ କେଉଁ ଓଡ଼ିଆ
ଲୋକନୃତ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜାଣ?
'ଛଉ' ନାମ ଶୁଣିଛ?" ପିଲାମାନଙ୍କ ଉତ୍ତର
ଶୁଣିବି। ଏହାପରେ କହିବି,
"ଆଜି ଆମେ 'ଛଉନୃତ୍ୟ' ବିଷୟରେ ପଢ଼ିବା।"
ପୃଷ୍ଠା ୭୯ର ପ୍ରଥମ ଧାଡ଼ି ପଢ଼ିବି - "ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ
ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ..."
- ଉଦାହରଣ: "ଛଉ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଏକ
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲୋକନୃତ୍ୟ। ଏହା ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): (୧୨ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଷଢ଼େଇକଳାରେ 'ଛଉ'ର ଅର୍ଥ ମୁଖା।" - 'ମୁଖା' = ମୁହଁରେ ପିନ୍ଧିବା
ମାସ୍କ।
- "ଏହି ନୃତ୍ୟରେ ମୁଖାର
ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥୁବାରୁ ଏହାକୁ 'ଛଉନାଟ' କୁହାଯାଏ।"
- "'ଛାଉଣି' ଶବ୍ଦରୁ 'ଛଉ' ଶବ୍ଦ ଆସିଥୁବା କଥା ମଧ୍ୟ
ପ୍ରଚଳିତ।" -
'ଛାଉଣି' = ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ବିଶ୍ରାମ
ସ୍ଥଳ।
- "ପାଇକମାନେ ନିଜ ନିଜ
ଛାଉଣିରେ ସମରାଭ୍ୟାସ ଛଳରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ।"
- ଉଦାହରଣ: "ଛଉ ଶବ୍ଦଟି 'ମୁଖା' କିମ୍ବା 'ଛାଉଣି' ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଥାଇପାରେ।
ପାଇକମାନେ ସୈନ୍ୟଛାଉଣିରେ ଏହି ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ପୁନରାବୃତ୍ତି): (୧୦ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପାଠ ଅନ୍ତର୍ଗତ' - "ମୋ ବୁଝିବାରେ" -
୧. "କେଉଁ ପ୍ରକାର ପରିବେଶରୁ ଛଉନୃତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ?" - (ଉ: ସୈନିକଙ୍କ
ସେନାଛାଉଣିରୁ)
- ଉଦାହରଣ: "ଛଉନୃତ୍ୟ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ
ଛାଉଣିରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ କେବେ କୌଣସି ମାସ୍କ
ପିନ୍ଧିଛ? କେଉଁ ଉତ୍ସବରେ?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ଦୋଳଯାତ୍ରାରେ ଲୋକେ
ମାସ୍କ ପିନ୍ଧି ନାଚନ୍ତି।"
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର/ବାଣ୍ଟିବା): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ମୟୂରଭଞ୍ଜ' ଜିଲ୍ଲା ବିଷୟରେ ୫ଟି
ତଥ୍ୟ ଲେଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ଭୌଗୋଳିକ ଜ୍ଞାନ ବଢ଼ାନ୍ତି)
ଦିନ ୨ (ଦ୍ୱିତୀୟ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ଛଉନୃତ୍ୟର ପ୍ରକାର, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଭାରତୀୟ ଲୋକନାଟ୍ୟ
ପରମ୍ପରାକୁ ଓଡ଼ିଶାର 'ଛଉନୃତ୍ୟ' ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ଅବଦାନ।" - ପଚାରିବି, "ଛଉନୃତ୍ୟ କେଉଁ କେଉଁ
ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯାଏ?"
- ଉଦାହରଣ: "ଛଉନୃତ୍ୟ ମୟୂରଭଞ୍ଜ, ଷଢ଼େଇକଳା ଓ ପୁରୁଲିଆରେ
ପରିଲକ୍ଷିତ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଭାରତରେ 'ଛଉନୃତ୍ୟ'ର ତିନୋଟି ବିଭାଗ
ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପରିଲକ୍ଷିତ - ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ, ବିହାରର ଷଢ଼େଇକଳା ଏବଂ
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର 'ପୁରୁଲିଆ'।"
- "ଅତୀତରେ ଷଢ଼େଇକଳା
ଓଡ଼ିଶାର ଅଂଶବିଶେଷ ଥୁବାରୁ..." - ଐତିହାସିକ ସମ୍ପର୍କ।
- ଉଦାହରଣ: "ଛଉନୃତ୍ୟ କେବଳ ଓଡ଼ିଶାରେ
ନୁହେଁ, ବିହାର ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ
ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ଷଢ଼େଇକଳା → ପୂର୍ବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା
ଏକ ସ୍ଥାନ, ବର୍ତ୍ତମାନ ବିହାରରେ
- ଛାଉଣି → ମୁକ୍ତ ସମୟରେ ସୈନ୍ୟମାନେ
ବିଶ୍ରାମ ନେଉଥିବା ସ୍ଥାନ
- ଉଦାହରଣ: "ଷଢ଼େଇକଳା ଏବେ ବିହାରରେ
ଅଛି, ହେଲେ ଏହା ପୂର୍ବେ
ଓଡ଼ିଶାର ଅଂଶ ଥିଲା।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଓଡ଼ିଶାର ପଡ଼ୋଶୀ
ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ନାମ କୁହ।" (ପିଲାମାନଙ୍କ ମତ ନେବି)
- ଉଦାହରଣ: "ଓଡ଼ିଶାର ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟ
- ବିହାର, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ଛତିଶଗଡ଼, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ଷଢ଼େଇକଳା' ଓ 'ପୁରୁଲିଆ' ବିଷୟରେ ବଡ଼ଙ୍କୁ ପଚାରି
ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ଐତିହାସିକ ଜ୍ଞାନ ବଢ଼ାନ୍ତି)
ଦିନ ୩ (ତୃତୀୟ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ଛଉନୃତ୍ୟର ପ୍ରସ୍ତୁତି, ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷା, ପର୍ଯ୍ୟାୟ
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଛଉନାଟର ପୂର୍ବ
ପ୍ରସ୍ତୁତି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ।" - ପଚାରିବି, "ଛଉନୃତ୍ୟ ଶିଖିବା କାହିଁକି କଷ୍ଟ?"
- ଉଦାହରଣ: "ଦଶହରାରୁ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ
ହୁଏ, ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଅଛି -
ଟୈକାବନ୍ଧା, ଧରଣ, ଚକ୍କା।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଦଶହରାର ପବିତ୍ର ଦିନଠାରୁ
ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ।" - 'ନାଡ଼ାବନ୍ଧା' = ହାତରେ ଲାଲ୍ କନା ବାନ୍ଧିବା।
- "ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାର ବିଭିନ୍ନ
ପର୍ଯ୍ୟାୟ - 'ଟୈକାବନ୍ଧା', 'ଧରଣ', 'ଚକ୍କା'।"
- "ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର
ବାରଦ୍ଵାରଧ୍ୟାନ ଓ କଳାତ୍ମକ କୌଶଳ ଅଭିନେତାର ଆୟତ୍ତ ହୋଇଗଲେ ତାହାର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ
ହୁଏ।"
- ଉଦାହରଣ: "ଛଉ ଶିଖିବା ବହୁତ କଷ୍ଟ।
ଓସ୍ତାଦ ନାଡ଼ାବନ୍ଧା କରନ୍ତି, ତା'ପରେ ଟୈକାବନ୍ଧା, ଧରଣ, ଚକ୍କା - ଏପରି ଅନେକ
ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଅଛି।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା' - ନାଡ଼ାବନ୍ଧା → ଦଶହରା ଦିନ ଓସ୍ତାଦ
କଳାକାରଙ୍କ ହାତରେ ଲାଲ୍ କନା ବାନ୍ଧନ୍ତି
- ଟୈକାବନ୍ଧା → ଛଉନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରଥମ
ପର୍ଯ୍ୟାୟ
- ଉଦାହରଣ: "ଓସ୍ତାଦ ନାଡ଼ାବନ୍ଧା କଲେ, ତା'ପରେ ଟୈକାବନ୍ଧା
ଶିଖାନ୍ତି।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ କୌଣସି କଳା ଶିଖିଛ? କିପରି?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ଶିଖିଛି, ପ୍ରଥମେ ରେଖା ଟାଣିବା, ତା'ପରେ ରଙ୍ଗ ଦେବା - ଏପରି
ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଥିଲା।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ଓସ୍ତାଦ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଓ ଏହାର
ବ୍ୟବହାର ଲେଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ଶବ୍ଦଭଣ୍ଡାର ବଢ଼ାନ୍ତି)
ଦିନ ୪ (ଚତୁର୍ଥ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ଛଉନୃତ୍ୟର ଅଭିନୟ, ବାଦ୍ୟ, ବିଶେଷତା
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଛଉନାଟ ମୁଖ୍ୟତଃ
ମୂକାଭିନୟ।" -
ପଚାରିବି, "ମୂକାଭିନୟ କହିଲେ କ'ଣ?"
- ଉଦାହରଣ: "ମୂକାଭିନୟରେ ଅଭିନେତା
କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ, କେବଳ ଶରୀର ଭଙ୍ଗୀରେ ଭାବ
ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ବାଚିକ ଅଭିନୟ
ନାହିଁ।" -
'ବାଚିକ' = କଥା କହିବା।
- "ନେପଥ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ କଳାକାର
ଗୀତ ଗାଉଥାନ୍ତି।" - 'ନେପଥ୍ୟ' = ପଛପଟ/ପରଦା ପଛରେ।
- "ପାଦ ଏବଂ ଶରୀରର
ଅଙ୍ଗଚାଳନାରେ କଳାକାର ନିଜର ଅଭିନୟ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥାଏ।"
- "ବାଦ୍ୟର ତାଳେତାଳେ
କଳାକାର ମଞ୍ଚ ଉପରକୁ ଆସନ୍ତି।"
- ଉଦାହରଣ: "ଛଉନୃତ୍ୟରେ ଅଭିନେତା
ନିଜେ ଗୀତ ଗାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ନେପଥ୍ୟରୁ ଗୀତ ବାଜେ। ସେ କେବଳ ନୃତ୍ୟ ଓ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀରେ ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରେ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପାଠ ଅନ୍ତର୍ଗତ' - ୨. "ଛଉନୃତ୍ୟ
ସାଧାରଣତଃ ମୂକାଭିନୟ, କାହିଁକି?" - (ଉ: କଳାକାରମାନେ ଗୀତ ନ
ଗାଇ ନେପଥ୍ୟରୁ ଗୀତ ଗାଉଥିବା ଶିଳ୍ପୀକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବାରୁ।)
- ଉଦାହରଣ: "ଛଉ ମୂକାଭିନୟ, କାରଣ ଅଭିନେତା ନିଜେ କଥା
କହନ୍ତି ନାହିଁ, ପଛରୁ ଗୀତ ବାଜେ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ କେବେ କୌଣସି
ମୂକାଭିନୟ (ମାଇମ୍) ଦେଖିଛ? କିପରି?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ ଟେଲିଭିଜନରେ
ମୂକାଭିନୟ ଦେଖିଛି, ଅଭିନେତା କଥା ନକହି ଭାବ
ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ମୂକାଭିନୟ' ବିଷୟରେ ୫ଟି ବାକ୍ୟ ଲେଖି
ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ଅଭିନୟ କଳା ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି)
ଦିନ ୫ (ପଞ୍ଚମ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ବାକ୍ୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା', 'ଚିନ୍ତା କରିବା', 'ଅନୁମାନ ଓ କଳ୍ପନା' (ପୃଷ୍ଠା ୮୪-୮୫)
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ବାକ୍ୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା' - (କ) "'ତାନ୍ତ୍ରିକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ
ଜୀବନ ଉପଭୋଗ ହିଁ ନୃତ୍ୟ ରଚନା ଓ ପରିକଳ୍ପନାର ଭୂମି।'" - (ବୁଝାମଣା: ଛଉନୃତ୍ୟର ମୂଳରେ ତାନ୍ତ୍ରିକ ବିଶ୍ୱାସ
ଓ ଜୀବନର ଆନନ୍ଦ ଅଛି।)
- ଉଦାହରଣ: "ଛଉନୃତ୍ୟ କେବଳ ମନୋରଞ୍ଜନ
ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ଧାର୍ମିକ ଓ
ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଚିନ୍ତା କରିବା' - ୩.
"ଶାସ୍ତ୍ରୀୟନୃତ୍ୟ କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝ? କେଉଁ ନୃତ୍ୟକୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି?" - (ଉ: ଶାସ୍ତ୍ରୀୟନୃତ୍ୟ
ହେଉଛି ଶାସ୍ତ୍ର ସମ୍ମତ ନୃତ୍ୟ। ଓଡ଼ିଶୀ, ଭରତନାଟ୍ୟମ୍, କଥକ, କୁଚିପୁଡ଼ି, ମଣିପୁରୀ)
- ଉଦାହରଣ: "ଓଡ଼ିଶୀ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର
ଶାସ୍ତ୍ରୀୟନୃତ୍ୟ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଅନୁମାନ ଓ କଳ୍ପନା' - (ଗ) "ଛଉନୃତ୍ୟ
କରୁଥିବା ଅଭିନେତାମାନେ ସଂଳାପ କହିଲେ ହୁଅନ୍ତା କି?" - (ଉ: ନା, କାରଣ ଏହା ମୂକାଭିନୟ।)
- ଉଦାହରଣ: "ଛଉରେ ଅଭିନେତା କଥା
କହନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ସଂଳାପ କହିଲେ ହୁଏ
ନାହିଁ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଯଦି ତୁମକୁ ଏକ ମୂକାଭିନୟ
କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳେ, ତେବେ ତୁମେ କେଉଁ ଘଟଣାକୁ
ଦେଖାଇବ?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ମତ ନେବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ ଗୋଟିଏ ପିଲା
ଖେଳୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ କିମ୍ବା ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଇବି।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ଶାସ୍ତ୍ରୀୟନୃତ୍ୟ' ଓ 'ଲୋକନୃତ୍ୟ' ର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖି
ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ସଂସ୍କୃତି ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି)
ଦିନ ୬ (ଷଷ୍ଠ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ପାଠ ବାହାରୁ', 'ପତ୍ର ଲିଖନ', 'ଆଜିର ପ୍ରହେଳିକା', 'ଝରକାରୁ'
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପାଠ ବାହାରୁ' - (ଘ) "ତୁମ ଆଖପାଖରେ
କେଉଁ ଲୋକନୃତ୍ୟ ଦେଖୁଛ?"
- (ପିଲାମାନଙ୍କ ମତ ନେବି)
- ଉଦାହରଣ: "ଆମ ଗାଁରେ ଘୋଡ଼ାନାଟ, ପାଇକନୃତ୍ୟ, ଧେମ୍ସାନୃତ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ
ମିଳେ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଝରକାରୁ' - "ବାନ୍ଧକଳା" -
- "ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଙ୍ଗ - କଳା, ଧଳା, ହଳଦିଆ, ନାଲି"
- "ବାନ୍ଧଶାଢ଼ିର ମଧ୍ୟସ୍ଥଳରେ ପଦ୍ମ"
- "ଘାଘରାବନ୍ଧ - ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମାଳ"
- "ବାନ୍ଧକଳାରେ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ରତୀକ - ସିଂହ, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ପଦ୍ମ"
- ଉଦାହରଣ: "ବାନ୍ଧ ଶାଢ଼ିରେ
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଭାବ ଅଛି।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପତ୍ର ଲିଖନ' - "ତୁମେ ବାରିପଦା ଛଉନୃତ୍ୟ
ଦେଖିବାକୁ ଯାଇଛ, ସେଠାକାର ଅନୁଭୂତି
ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ସାଙ୍ଗକୁ ଚିଠି ଲେଖ।"
(ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପତ୍ର)
"ପ୍ରିୟ ସାଙ୍ଗ,
ସ୍ଥାନ - ଭୁବନେଶ୍ୱର
ତାରିଖ - ୧୫.୧୦.୨୦୨୫
ମୁଁ ଏଇ ସପ୍ତାହରେ ବାରିପଦା ଯାଇ ଛଉନୃତ୍ୟ ଦେଖିଲି। ଏହା ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା। ଅଭିନେତାମାନେ ମୁଖା ପିନ୍ଧି ନାଚୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଗୀତ ନ ଗାଇ, କେବଳ ନୃତ୍ୟରେ ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ। ଧୁମ୍ସା, ନାଗରା, ଢୋଲ, ମହୁରୀର ତାଳରେ ମଞ୍ଚ ଜମି ଉଠିଥିଲା। ମୋତେ ବହୁତ ଭଲ ଲାଗିଲା। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଥରେ ଦେଖିବ।
ଏତିକିରେ ରହିଲି।
ତୋହର,
[ନାମ]" - ଉଦାହରଣ: "ତୁମେ ପତ୍ରରେ ଛଉନୃତ୍ୟର
ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାଳ ବିଷୟରେ ଲେଖ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆଜିର ପ୍ରହେଳିକା' -
୧. ମେଘ (ଆକାଶରେ ଛତା ଟାଣିଲା)
୨. ଖବରକାଗଜ (ବଡ଼ ସ୍ନେହରେ ଘରକୁ ପଶେ)
୩. ସୂର୍ଯ୍ୟ (ବଡ଼ ସ୍ନେହରେ ଘରକୁ ପଶେ...) - ଉଦାହରଣ: "ପ୍ରହେଳିକାର ଉତ୍ତର
ଖୋଜ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ଓଡ଼ିଶୀ' ନୃତ୍ୟ ବିଷୟରେ ପାଠାଗାର
ବା ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ରୁ ପଢ଼।" - "ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା" - "ଓଡ଼ିଶାର
ବିଭିନ୍ନ ଲୋକନୃତ୍ୟ - ଗୋଟିପୁଅ, ସମ୍ବଲପୁରୀ, ଧେମ୍ସା, ପାଇକ, ଘୋଡ଼ାନାଟ, ଦଣ୍ଡନାଟ - ବିଷୟରେ
ପଢ଼।" (ପିଲାମାନେ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି)