ବିଷୟ: ଓଡ଼ିଆ
ଶ୍ରେଣୀ: ୫ମ
ବିଷୟବସ୍ତୁ: 'ଶୈଶବର କଥା'
ସମୟ: ୬ ଦିନ (ପ୍ରତିଦିନ ୧ ପିରିୟଡ୍, ପ୍ରତି ପିରିୟଡ୍ ୪୦ ମିନିଟ୍)
ଦିନ ୧ (ପ୍ରଥମ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ଶୈଶବର କଥା' ପାଠର ପରିଚୟ, ଲେଖକଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ପିତାମାତାଙ୍କ
ବିଷୟରେ (ପୃଷ୍ଠା ୧)
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ/ପରିଚୟ): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: ମୁଁ ଶ୍ରେଣୀକୁ ପ୍ରଶ୍ନ
କରିବି, "ପିଲାମାନେ, ତୁମେ 'ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି' ନାମ ଶୁଣିଛ କି? ସେ କିଏ?" ପିଲାମାନଙ୍କ ଉତ୍ତର
ଶୁଣିବି। ଏହାପରେ କହିବି,
"ଆଜି ଆମେ ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀରୁ ତାଙ୍କର ଶୈଶବ କଥା ପଢ଼ିବା।" ପୃଷ୍ଠା
୧ର ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ପଢ଼ିବି - "୧୮୪୩ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର ଜାନୁୟାରି ମାସରେ ଅଥବା ସନ
୧୨୫୦ ସାଲ ମକରସଂକ୍ରାନ୍ତି ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ବାଲେଶ୍ଵର ସହରର ମଲ୍ଲିକାଶପୁର ନାମକ ଗ୍ରାମରେ
ମୋହର ଜନ୍ମ।"
- ଉଦାହରଣ: "ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି
ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲେଖକ। ସେ 'ଛମାଣ ଆଠଗୁଣ୍ଠ' ଭଳି ବହି ଲେଖିଛନ୍ତି।
ଆଜି ଆମେ ତାଙ୍କ ଶୈଶବ କଥା ପଢ଼ିବା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): (୧୨ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: ମୁଁ ପ୍ରଥମ ଭାଗ (ପୃଷ୍ଠା
୧) ପଢ଼ିବି ଓ ବୁଝାଇବି।
- "ମାତାଙ୍କର ନାମ ତୁଳସୀ ଦେଈ, ପିତାଙ୍କର ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଚରଣ ସେନାପତି।"
- "ଶୁଣିଛି ଜନ୍ମମାତ୍ରେ ମୋ' ଡେବିରି କାନ ଉପର ପୁଡ଼ା ଫୁଟାଇ ଗୋଟିଏ ସୁନା
ଫାଶିଆ ପିନ୍ଧାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା।" - 'ଫାଶିଆ' ଅର୍ଥାତ୍ କାନର ଅଳଙ୍କାର।
- "ଲୋକଙ୍କର ସଂସ୍କାର ଥିଲା, ବଡ଼ ପୁଅ ମରିଥିଲେ, ତାହାର ତଳପୁଅ ଜନ୍ମମାତ୍ରେ, ସେହି ପୁତ୍ରର କାନ ଫୋଡ଼ାଇ ଦେଲେ, ଯମ ତା'କୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରି ଘେନିଯାଏ ନାହିଁ।"
- ଉଦାହରଣ: "ସେତେବେଳେ ଲୋକଙ୍କ
ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯଦି କାନ ଫୋଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଯମରାଜ (ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା) ପିଲାକୁ
ନେଇଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ପୁନରାବୃତ୍ତି): (୧୦ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦଳରେ
ବିଭକ୍ତ କରି ପଢ଼ିବାକୁ କୁହିବି।
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆସ କଥା ହେବା'ର ୧ମ ପ୍ରଶ୍ନ -
"ପିଲାଦିନେ ଲେଖକଙ୍କର କାନ ଫୋଡ଼ାଇ ଦିଆଗଲା କାହିଁକି?" - (ଉ: କାରଣ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ
ମରିଯାଇଥିଲେ, ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ
ଅନୁସାରେ କାନ ଫୋଡ଼ାଇଲେ ଯମ ନେଇଯାଏ ନାହିଁ।)
- ଉଦାହରଣ: "ତୁମେ କାହାର କାନ
ଫୋଡ଼ାଇବା ଦେଖିଛ? ପୂର୍ବେ ଏହା ଏକ ପରମ୍ପରା
ଥିଲା।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ତୁମ
ଘରେ କୌଣସି ବିଶେଷ ପରମ୍ପରା ପାଳନ କରାଯାଏ କି?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୋ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ମୋତେ
ସୁନା ହାର ପିନ୍ଧାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଆମ ପରିବାରର ପରମ୍ପରା।"
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର/ବାଣ୍ଟିବା): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ତୁମ ବଡ଼ଙ୍କୁ
ପଚାର - 'ତୁମ ଶୈଶବରେ କୌଣସି
ବିଶେଷ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା?'
- ତାହା ଲେଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ପରିବାର ଇତିହାସ ଜାଣନ୍ତି)
ଦିନ ୨ (ଦ୍ୱିତୀୟ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ପୋଷା କୁକୁରଙ୍କ ବିଶ୍ୱସ୍ତତା
(ପୃଷ୍ଠା ୧-୨)
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ମୋହର ଏକ ବର୍ଷ ପାଞ୍ଚମାସ
ବୟସ ସମୟରେ ପିତୃଦେବ ଜଗନ୍ନାଥଦେବଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା ଦର୍ଶନ ସକାଶେ ପୁରୀ ଯାତ୍ରା
କରିଥିଲେ।" - "ବାହୁଡ଼ା ସମୟରେ
ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଓଲାଉଠା ରୋଗରେ ଲୋକାନ୍ତର ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।"
- ଉଦାହରଣ: "ଲେଖକଙ୍କ ବୟସ ମାତ୍ର ଏକ
ବର୍ଷ ପାଞ୍ଚମାସ ଥିଲା,
ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ବାପା ପୁରୀ ଯାଇ ଫେରିବା ବାଟରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ
କଲେ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ବାବାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୋଷା
କୁକୁର ଥିଲା। ସେ ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ରଡ଼ି କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।" - "ବାବା ଯେଉଁଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ
ଯାଉଥିଲେ, ସେହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ
ବାରମ୍ବାର ଯାଇ ଶୁଙ୍ଘି ଆସେ, ଆଠଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନାହାରରେ ରହି
ମରିଗଲା।"
- ଉଦାହରଣ: "ପୋଷା କୁକୁରଟି ତାଙ୍କ
ବାପାଙ୍କୁ ବହୁତ ଭଲ ପାଉଥିଲା। ବାପା ମରିଗଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଝୁରି ଝୁରି ଅନାହାରରେ ମରିଗଲା। ଏହା
ପଶୁମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ଦେଖାଏ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପାଠରୁ...' - ୨. "ପୋଷା କୁକୁରଟି
ଅନାହାରରେ ମରିଯିବାର କାରଣ କ'ଣ?" - (ଉ: (ଗ) ସେ ଲେଖକଙ୍କ
ବାପାଙ୍କୁ ଝୁରୁଥିଲା।)
- ଉଦାହରଣ: "କୁକୁର ମଣିଷର ସବୁଠାରୁ
ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବନ୍ଧୁ। ଏହା ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ ଆମେ ପଶୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ହେବା।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ କେବେ କୌଣସି ପୋଷା
ଜନ୍ତୁର ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ଦେଖିଛ? କିପରି?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୋ ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ କୁକୁର
ଦିନରାତି ତାଙ୍କ ଘର ଜଗେ। ସେ ବହୁତ ବିଶ୍ୱସ୍ତ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ପଶୁଙ୍କ ବିଶ୍ୱସ୍ତତା' ଉପରେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଗପ
ଲେଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ପଶୁପ୍ରେମ ବଢ଼ାନ୍ତି)
ଦିନ ୩ (ତୃତୀୟ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ମାତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ଠାକୁରମାଙ୍କ ଯତ୍ନ, ରୋଗ, ଫକୀର ନାମକରଣ (ପୃଷ୍ଠା ୨-୩)
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ବାବାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ
ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି,
ମାଆ ଯେଉଁ ଶଯ୍ୟା ଗ୍ରହଣ କଲେ, ସେଥୁରୁ ଆଉ ସେ ଉଠିନାହାନ୍ତି।" - "ଚଉଦ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ଘୋର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗକରି ସନ ୧୨୫୨ ସାଲ ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀ
ଦିବସରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କଲେ।"
- ଉଦାହରଣ: "ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଖବର
ଶୁଣି ମାତା ଶୋକରେ ପଡ଼ିଗଲେ ଓ ୧୪ ମାସ ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ସେମନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ
ଆଦେଶରେ, ପିତାମହୀ କୁଟିକା ଦେଈ
ମୋତେ କୋଳକୁ ଉଠାଇ ନେଲେ।" - (ଠାକୁରମା = ପିତାମହୀ)
- "ମୋ ଜୀବନରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ
ଠାକୁରମା ଯେତେ ଯତ୍ନ, ଯେତେ ଦାରୁଣ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି।"
- "ଠାକୁରମା ସେହି ଦୁଇ
ପୀରଙ୍କୁ ଧରିବସିଲେ - 'ମୋ ପିଲା ଦୁଇ ଭଲ ହୋଇଗଲେ, ମୁଁ ତାହାକୁ
ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ଫକୀର ବା ଗୋଲାମ କରିଦେବି।'" - 'ଫକୀର' ଅର୍ଥାତ୍ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ/ଗୋଲାମ।
- ଉଦାହରଣ: "ଠାକୁରମା (ଜେଜେମା)
ଲେଖକଙ୍କୁ ପାଳିଲେ। ସେ ବହୁତ ଯତ୍ନ ନେଲେ। ଯେତେବେଳେ ଲେଖକ ରୋଗରେ ପଡ଼ିଲେ, ଠାକୁରମା ପୀରଙ୍କୁ ମାନତ
କଲେ ଯେ ସେ ଫକୀର ହୋଇଯିବ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପାଠରୁ...' - ୩. "ଠାକୁରମା
ଅନିଦ୍ରା ଅନାହାରରେ ସମୟ ବିତାଉଥିଲେ କାହିଁକି?" - (ଉ: (ଖ) ସେ ଦିନରାତି ଲେଖକଙ୍କ ଶଯ୍ୟା ପାଖରେ ଜଗି
ବସୁଥିଲେ।)
- ଉଦାହରଣ: "ଠାକୁରମା ଦିନରାତି
ଲେଖକଙ୍କ ପାଖରେ ଜଗୁଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଖାଇବା ପିଇବା ଭୁଲିଯାଉଥିଲେ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମ ଜୀବନରେ କିଏ
ତୁମପାଇଁ ବହୁତ ଯତ୍ନ ନେଇଛି? କିପରି?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୋ ମାଆ ମୁଁ ରୋଗ ହେଲେ
ଦିନରାତି ମୋ ପାଖରେ ରୁହନ୍ତି।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ତୁମ
ଜେଜେମା/ଠାକୁରମାଙ୍କ ପରୋପକାର ବିଷୟରେ ଲେଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ବୟୋବୃଦ୍ଧଙ୍କ
ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞ ହୁଅନ୍ତି)
ଦିନ ୪ (ଚତୁର୍ଥ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ଚାଟଶାଳୀ ଶିକ୍ଷା, 'ଶୂନତାଟି' ପ୍ରଥା, ଅବଧାନଙ୍କ କଠୋରତା (ପୃଷ୍ଠା
୩-୪)
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଚାଟଶାଳୀରେ ପଢ଼ାରମ୍ଭ
ସମୟକୁ ମୋହର ପ୍ରାୟ ନଅ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା।" - "ଅବଧାନମାନେ ଚାହାଳୀ ବସାଇ
ଚାଟମାନଙ୍କୁ ପଢ଼ାଉଥିଲେ।"
- ଉଦାହରଣ: "ସେତେବେଳେ ସ୍କୁଲ ନଥିଲା, ଚାଟଶାଳୀ ଥିଲା। ଅବଧାନ
ଶିକ୍ଷକ ହେଉଥିଲେ, ଚାଟ ଛାତ୍ର
ହେଉଥିଲେ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ପ୍ରତିଦିନ ଚାହାଳୀ
ଛୁଟିବେଳେ ଚାଟମାନଙ୍କ ହାତରେ 'ଶୂନତାଟି' ଦିଆଯାଏ।" - 'ଶୂନତାଟି' ଅର୍ଥାତ୍ ବେତ ମାଡ଼।
- "ଯେଉଁ ଚାଟ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗେ
ଚାହାଳୀକୁ ଆସିଥାଏ, ତାହା ହାତ ପାପୁଲିରେ ଅବଧାନେ ବେତର ଅଗ ଛୁଆଇଁ ଦିଅନ୍ତି— ସେଟା
ହେଲା ଶୂନ।"
- "ବେଶି ବେଳଯାଏ
ଶୋଇପଡ଼ିଥିବା ଚାଟଟି... ହାଣ୍ଡିଶାଳରେ ପଶି ହାଣ୍ଡିପନ୍ଦା ଧରି ବସି ପଡ଼େ।"
- ଉଦାହରଣ: "ଯେଉଁ ପିଲା ସବୁଠାରୁ
ପ୍ରଥମେ ଆସେ, ତାକୁ ବେତରେ ଧୀରେ ଛୁଆଁ
ଯାଏ। ଯିଏ ଡେରିରେ ଆସେ,
ତାକୁ ମାଡ଼ ପଡ଼େ। କେତେକ ପିଲା ମାଡ଼ ଡରରେ ଲୁଚିଯାଏ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଭାବ ଓ ଲେଖ' - ୩. "ଚାହାଳୀକୁ
ପ୍ରଥମେ ଆସିଥିବା ଚାଟକୁ ଅବଧାନ କ'ଣ ଦିଅନ୍ତି?" - (ଉ: 'ଶୂନ' - ବେତର ଅଗ ଛୁଆଁ ଦିଅନ୍ତି।)
- ଉଦାହରଣ: "ପ୍ରଥମେ ଆସିଥିବା ପିଲାକୁ
କେବଳ ବେତ ଛୁଆଁ ଯାଏ, ହେଲେ ଡେରିରେ ଆସିଲେ
ପ୍ରକୃତ ମାଡ଼ ପଡ଼େ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମ ସ୍କୁଲରେ ସମୟ ପାଳନ
କରାଯାଏ କି? ଡେରି ହେଲେ କ'ଣ ହୁଏ?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ ଡେରି ହେଲେ ଶିକ୍ଷକ
ମନା କରନ୍ତି। ହେଲେ ବେତ ମାଡ଼ ନାହିଁ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ତୁମ ବଡ଼ଙ୍କୁ
ପଚାର - 'ତୁମେ ଚାଟଶାଳୀରେ ପଢ଼ିଛ? ସେଠାରେ କିପରି ଥିଲା?' - ତାହା ଲେଖି ଆସ।"
(ପିଲାମାନେ ପୁରୁଣା ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ଧତି ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି)
ଦିନ ୫ (ପଞ୍ଚମ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ଅବଧାନଙ୍କ ଦରମା, ବଡ଼ବାପାଙ୍କ ନିଷ୍ଠୁରତା, ନନ୍ଦା ଗୋସାଇଁ ମଠ ଚାହାଳୀ
(ପୃଷ୍ଠା ୪)
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ମାସ ଶେଷରେ ଅବଧାନ ଦରମା
ମାଗିବାକୁ ଗଲେ ବଡ଼ବାପା କହନ୍ତି, 'ତୁମେ ତ ପକୀରକୁ ପାଠ ପଢ଼ାଉନାହଁ, ଦରମା ମାଗୁଛ କ'ଣ?'"
- ଉଦାହରଣ: "ବଡ଼ବାପା ଅବଧାନଙ୍କୁ
ଦରମା ଦେବାକୁ ଚାହୁଁ ନଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଅବଧାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଚାହାଳୀରେ ମୁଁ ବସିଥୁଲି, ଅକାରଣ ବେତଟା ଧରି ମୋ
ପିଠିରେ ଦଶବାର ପାହାର ବାଡ଼େଇଗଲେ।" - "ମାଡ଼ର ଶବ୍ଦ ଓ ମାଡ଼ର
ଚିତ୍କାର ଶୁଣି ବଡ଼ବାପା ଓ ବଡ଼ମା ଭାରି ଖୁସୀ।"
- "ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ଅବଧାନଙ୍କ
ଦରମା ଦେବାବେଳେ ଏହିପରି ଅଭିନୟ ହୋଇଥାଏ।"
- ଉଦାହରଣ: "ଅବଧାନ ଦରମା ପାଇବାକୁ
ଲେଖକଙ୍କୁ ଅକାରଣ ମାଡ଼ ମାରୁଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବଡ଼ବାପା ଖୁସି ହୋଇ ଦରମା
ଦେଉଥିଲେ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ପାଠରୁ...' - ୪. "ଅବଧାନ
ଲେଖକଙ୍କୁ ବାଡ଼ାଉଥିଲେ କାହିଁକି?" - (ଉ: (ଖ) ବଡ଼ବାପାଙ୍କ ମନର କଥା ଭଲକରି
ବୁଝିଯାଇଥିଲେ।)
- ଉଦାହରଣ: "ଅବଧାନ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ
ବଡ଼ବାପା ଲେଖକଙ୍କୁ ମାଡ଼ ଖାଇବା ଦେଖି ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ତେଣୁ ସେ ଲେଖକଙ୍କୁ ମାଡ଼
ମାରୁଥିଲେ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମ ମତରେ ଶିକ୍ଷକମାନେ
ପିଲାଙ୍କୁ ମାଡ଼ ମାରିବା ଉଚିତ କି? କାହିଁକି?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ମତ ନେବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମାଡ଼ ମାରିବା ଭଲ ନୁହେଁ।
ଶିକ୍ଷକମାନେ ବୁଝାଇ ଶିଖାଇବା ଉଚିତ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ଶିକ୍ଷାର ଗୁରୁତ୍ୱ' ଉପରେ ୫ ଧାଡ଼ି ଲେଖି
ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷାର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝନ୍ତି)
ଦିନ ୬ (ଷଷ୍ଠ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ପାର୍ଶୀ ସ୍କୁଲ, 'ଭାଷାର କଥା', 'ତୁମେ ଯାହା ବୁଝିଛ', 'ପାଠରୁ ଆଗକୁ'
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ସେ ସମୟରେ ବାଲେଶ୍ଵରରେ
ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶୀ ଅବୈତନିକ ସ୍କୁଲ ଥିଲା।" - "ଓଡ଼ିଆ ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ନାମ
ବନମାଳି ବାଚସ୍ପତି।"
- ଉଦାହରଣ: "ଚାଟଶାଳୀ ପାଠ ଶେଷ କରି
ଲେଖକ ଏହି ସ୍କୁଲରେ ନାମ ଲେଖାଇ ପଢ଼ିଲେ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଭାଷାର କଥା' - ୧. "ବିଶେଷଣ ଓ
ବିଶେଷ୍ୟ" -
ବିଶେଷଣ (ଗୁଣ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦ): ସୁସ୍ଥ, ବଳିଷ୍ଠ, ସୌଭାଗ୍ୟବାନ, ଦୁର୍ବଳ, ଭୟଙ୍କର
ବିଶେଷ୍ୟ (ନାମ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦ): ଶରୀର, ପୁରୁଷ, ବିପଦ, ଅବସ୍ଥା, ଜୀବନ - 'ତୁମେ ଯାହା ବୁଝିଛ' - ୩. "ଚାଟଟି ବେଶି
ବେଳଯାଏ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ ମାଡ଼ ଡରରେ ଘରେ ଲୁଚୁଥିଲା।" - (ଉ: ସେ ହାଣ୍ଡିଶାଳରେ ଲୁଚୁଥିଲା)
- ଉଦାହରଣ: "ବିଶେଷଣ ଶବ୍ଦ ବିଶେଷ୍ୟର
ଗୁଣ ବଖାଣେ। 'ସୁସ୍ଥ ଶରୀର' - 'ସୁସ୍ଥ' ବିଶେଷଣ, 'ଶରୀର' ବିଶେଷ୍ୟ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆସ ଚିହ୍ନିବା' - "ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ
ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବିଷୟରେ ଖୋଜି ଲେଖ।" -
(୧) ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି - ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲେଖକ, 'ଛମାଣ ଆଠଗୁଣ୍ଠ' ର ଲେଖକ।
(୨) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ - ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ, 'ଉତ୍କଳମଣି' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ।
(୩) ମୁରଲୀକାନ୍ତ ପେଟ୍କର - ପାରା ଅଲମ୍ପିକ ସନ୍ତରଣକାରୀ, ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ। - ଉଦାହରଣ: "ଫକୀର ମୋହନ ଓଡ଼ିଆ
ସାହିତ୍ୟର ଗୌରବ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖେଳା
ଯାଉଥିବା ଖେଳ' -
"ତୁମେ ଗୁଡ଼ି, କବାଡ଼ି, ନଟୁ, ଖପରା ଡିଆଁ ଖେଳିଛ କି? କିପରି?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ ଗୁଡ଼ି ଉଡ଼ାଏ।
ବସନ୍ତରେ ଗୁଡ଼ି ଉଡ଼ାଇବା ବହୁତ ମଜା।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ତୁମ ଅଞ୍ଚଳର
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବିଷୟରେ ଖୋଜି ଲେଖି ଆସ।" - "ପାଠାଗାରକୁ ଯାଇ ଫକୀର
ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ଲେଖା ବହି ପଢ଼।" (ପିଲାମାନେ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଇତିହାସ ବିଷୟରେ
ଜାଣନ୍ତି)