ବିଷୟ: ଓଡ଼ିଆ
ଶ୍ରେଣୀ: ୪ର୍ଥ
ବିଷୟବସ୍ତୁ: 'ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ ଓ ବାଲିଯାତ୍ରା'
ସମୟ: ୬ ଦିନ (ପ୍ରତିଦିନ ୧ ପିରିୟଡ୍, ପ୍ରତି ପିରିୟଡ୍ ୪୦ ମିନିଟ୍)
ଦିନ ୧ (ପ୍ରଥମ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ ଓ ବାଲିଯାତ୍ରା' ପାଠର ପରିଚୟ, ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍କଳର ନୌବାଣିଜ୍ୟ
(ପୃଷ୍ଠା ୯୭)।
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ/ପରିଚୟ): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: ମୁଁ ଶ୍ରେଣୀକୁ ପ୍ରଶ୍ନ
କରିବି, "ପିଲାମାନେ, ତୁମେ କେବେ କୌଣସି
ଯାତ୍ରା ଦେଖିଛ? କେଉଁ ଯାତ୍ରା?" ପିଲାମାନଙ୍କ ଉତ୍ତର
ଶୁଣିବି। ଏହାପରେ କହିବି,
"ଆଜି ଆମେ ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ସୁନ୍ଦର ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ ପଢ଼ିବା - 'ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ' ବା 'ବାଲିଯାତ୍ରା'।" ପୃଷ୍ଠା ୯୭ର
ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ପଢ଼ିବି - "ରାତି ହେବାରୁ କୁନା କୁନି, ମୁନା, ମୁନି, ଦୀପୁ ଓ ଆଶୁ ଅଜାଙ୍କ
ପାଖରୁ ଗପ ଶୁଣିବାକୁ ଆସିଲେ।"
- ଉଦାହରଣ: "ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତୁମ
ବାପା-ଜେଜେମାଆଙ୍କଠାରୁ ଗପ ଶୁଣ। ସେମିତି ଏହି ପିଲାମାନେ ଅଜାଙ୍କଠାରୁ ବାଲିଯାତ୍ରା ଗପ
ଶୁଣିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): (୧୨ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଆମ
ରାଜ୍ୟର ନାମ ଥିଲା ଉତ୍କଳ ବା କଳିଙ୍ଗ।" - "ପ୍ରାଚୀନ କଳିଙ୍ଗର ବୀର
ସାଧବପୁଅମାନେ ସାତ ଦରିଆ ପାରି ହୋଇ ଦୂର ବିଦେଶରେ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିଲେ।" - "ଏମାନେ ବୋଇତ ନେଇ ଜାଭା, ସୁମାତ୍ରା, ବୋର୍ଣ୍ଣିଓ, ବାଲି, ସିଂହଳ, ଚୀନ, ବ୍ରହ୍ମଦେଶ ପ୍ରଭୃତି
ଦେଶକୁ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଉଥିଲେ।"
- ଉଦାହରଣ: "ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୁଣା ନାମ
'ଉତ୍କଳ'। ସେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଆ
ବ୍ୟାପାରୀମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଡଙ୍ଗାରେ ବିଦେଶକୁ ବ୍ୟବସାୟ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ପୁନରାବୃତ୍ତି): (୧୦ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦଳରେ
ବିଭକ୍ତ କରି ଭୂମିକା ନେଇ ପଢ଼ିବାକୁ କୁହିବି (ଅଜା, ଦୀପୁ, କୁନା, ଆଶୁ)। 'ଆସ କଥା ହେବା' (ପୃଷ୍ଠା ୯୭)ର (କ) - "ତୁମେ କାହାଠାରୁ ଗପ
ଶୁଣ?" - (ଉ: ବାପା, ମାଆ, ଜେଜେମା, ଅଜା)।
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ 'ଅଜା' ହେବି, ତୁମେ 'ପିଲା' ହୁଅ। ମୁଁ କହିବି - 'ପ୍ରାଚୀନ କଳିଙ୍ଗର
ସାଧବପୁଅମାନେ...' - ତୁମେ ଶୁଣିବ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ କେବେ ଡଙ୍ଗା
କିମ୍ବା ବୋଇତ ଦେଖିଛ? କେଉଁଠାରେ?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ ନଦୀରେ ଡଙ୍ଗା
ଦେଖିଛି। କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ବଡ଼ ବଡ଼ ବୋଇତ ଥିଲା, ଯାହା ସମୁଦ୍ରରେ ଯାଉଥିଲା।"
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର/ବାଣ୍ଟିବା): (୬ ମିନିଟ୍)
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ତୁମ ବଡ଼ଙ୍କୁ
ପଚାର - 'ଆମ ଗାଁ ବା ଅଞ୍ଚଳରେ
କେଉଁ ଯାତ୍ରା ହୁଏ?' -
ତାହା ଲେଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ପରଂପରା ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି)
ଦିନ ୨ (ଦ୍ୱିତୀୟ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍କଳର ବାଣିଜ୍ୟ, ଉତ୍ପାଦିତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ସାଧବପୁଅମାନଙ୍କ ସାହସ (ପୃଷ୍ଠା
୯୭-୯୮)।
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ପାଟବସ୍ତ୍ର, ସୂକ୍ଷ୍ମ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର
ସାମଗ୍ରୀ, ତାରକସି କାର୍ଯ୍ୟ, ଧୂଣା, ମହୁ ପ୍ରଭୃତି ପଦାର୍ଥ
ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍କଳରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଥିଲା।" - ପଚାରିବି, "ପୁରୁଣା କାଳରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ
କେଉଁ କେଉଁ ଜିନିଷ ବିଦେଶକୁ ଯାଉଥିଲା?"
- ଉଦାହରଣ: "ଓଡ଼ିଶାରୁ ପାଟଲୁଗା, ତାରକସି କାମ, ଧୂଣା, ମହୁ - ଏସବୁ ବିଦେଶକୁ
ଯାଉଥିଲା।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ସେହି ଉତ୍ପାଦିତ
ଦ୍ରବ୍ୟମାନ ବିକ୍ରୟ କରି ସେଠାରୁ ଅଜସ୍ର ଧନରତ୍ନ ନିଜ ଦେଶକୁ ବୋହି ଆଣୁଥିଲେ।" - "ସାଧବପୁଅମାନେ ଦୀର୍ଘଦିନ
ଧରି ଜଳଯାତ୍ରା କରି ବାଣିଜ୍ୟ କରିବା ସମୟରେ ସେମାନେ ଅସୀମ ଶକ୍ତି, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ସାହସର ପରିଚୟ
ଦେଇ ଯାଇଛନ୍ତି।"
- ଉଦାହରଣ: "ସାଧବପୁଅମାନେ ବହୁତ
ସାହସୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଢେଉ, ଝଡ଼, ବାତ୍ୟା ସହ ଲଢ଼ି ବିଦେଶକୁ ଯାଉଥିଲେ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆସ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା' (ପୃଷ୍ଠା ୯୮) - ୨.
"ଓଡ଼ିଶାର ନୌବାଣିଜ୍ୟ ସଂପର୍କରେ ପାଞ୍ଚଟି ଶବ୍ଦ ବାଛି ବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର" -
• ସାଧବ - ଉତ୍କଳର ସାଧବପୁଅମାନେ ବିଦେଶରେ ବାଣିଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
• ବୋଇତ - ସାଧବମାନେ ବୋଇତରେ ବିଦେଶ ଯାଉଥିଲେ।
• ବାଣିଜ୍ୟ - ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍କଳରେ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ବହୁତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା।
• ଦରିଆ - ସାଧବପୁଅମାନେ ସାତ ଦରିଆ ପାରି ହୋଇ ଯାଉଥିଲେ।
• କଳିଙ୍ଗ - ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୁଣା ନାମ କଳିଙ୍ଗ। - ଉଦାହରଣ: "'ବୋଇତ' ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରି
ବାକ୍ୟ - 'ସାଧବପୁଅମାନେ ବୋଇତ ଧରି
ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ।'"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ ଯଦି ସାଧବପୁଅ ହୁଅ, ତେବେ କେଉଁ ଦେଶକୁ
ବ୍ୟବସାୟ କରିବାକୁ ଯିବ?"
(ପିଲାମାନଙ୍କ କଳ୍ପନା ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ ଚୀନ୍ ଦେଶକୁ ଯିବି, କାରଣ ସେଠାରେ ଓଡ଼ିଶାର
ପାଟଲୁଗାର ଚାହିଦା ଥିଲା।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ଓଡ଼ିଶାର
ପାରମ୍ପରିକ ଶିଳ୍ପ ବିଷୟରେ (ଯେପରି - ପାଟବସ୍ତ୍ର, ତାରକସି) ବଡ଼ଙ୍କୁ ପଚାରି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ
ଓଡ଼ିଶାର ଶିଳ୍ପ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି)
ଦିନ ୩ (ତୃତୀୟ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ ଉତ୍ସବ, କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର
ଗୁରୁତ୍ୱ (ପୃଷ୍ଠା ୯୮-୯୯)।
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ସାଧବମାନେ ଦୀପାବଳି
ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଲକ୍ଷ୍ମୀପୂଜା କରିବା ପରେ ବର୍ଷସାରା ସଂଗ୍ରହ କରିଥିବା ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ
ସବୁକୁ ବୋଇତ ଭିତରେ ରଖୁଥିଲେ।" - "କାର୍ତ୍ତିକ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମାଦିନ ଏହିସବୁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଧରି ବାଣିଜ୍ୟ ଯାତ୍ରାରେ ବାହାରି ଯାଉଥିଲେ।"
- ଉଦାହରଣ: "ଦୀପାବଳିରେ ସାଧବମାନେ
ସାମଗ୍ରୀ ସଜାଡ଼ୁଥିଲେ,
ଆଉ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ବୋଇତ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ସାଧବ ଘରର କୁଳବଧୂମାନେ
ପ୍ରତିବର୍ଷ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ସମୁଦ୍ର ଓ ନଦୀକୂଳରେ ଥିବା ବନ୍ଦରମାନଙ୍କରେ
ବୋଇତଗୁଡ଼ିକୁ ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଶଙ୍ଖ ଓ ହୁଳହୁଳି ଦେଇ ବନ୍ଦାପନା କରି ମେଲାଣି
ଦେଉଥାନ୍ତି।" - "ଏହାକୁ ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ
ଉତ୍ସବ କୁହାଯାଏ।"
- ଉଦାହରଣ: "କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା
ଦିନ ମହିଳାମାନେ ବୋଇତରେ ଦୀପ ଜଳାଇ, ଶଙ୍ଖ ବଜାଇ, ହୁଳହୁଳି ଦେଇ ବୋଇତ ଛାଡ଼ନ୍ତି।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆସ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା' (ପୃଷ୍ଠା ୯୮) - (ଙ) -
"'ଆ କା ମା ବୈ' କେଉଁ କେଉଁ ମାସ ସହିତ
ସଂପର୍କିତ?" - (ଉ: ଅ - ଆଷାଢ଼, କା - କାର୍ତ୍ତିକ, ମା - ମାଘ, ବୈ - ବୈଶାଖ)
- ଉଦାହରଣ: "'ଆ-କା-ମା-ବୈ' କହିଲେ ଆଷାଢ଼, କାର୍ତ୍ତିକ, ମାଘ, ବୈଶାଖ - ଏହି ଚାରି ମାସ
ବୁଝାଏ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ କେବେ କାର୍ତ୍ତିକ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଡଙ୍ଗା ଭସାଇଛ? କେଉଁଠି?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ହଁ, ମୁଁ କାର୍ତ୍ତିକ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ନଦୀକୂଳରେ କାଗଜର ଡଙ୍ଗା ଭସାଇଛି।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ କାର୍ତ୍ତିକ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ତୁମ ଘରେ କ'ଣ କରାଯାଏ, ତାହା ଲେଖି ଆସ।"
(ପିଲାମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ପର୍ବ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି)
ଦିନ ୪ (ଚତୁର୍ଥ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ବାଲିଯାତ୍ରା' ନାମକରଣ, ନୌବାଣିଜ୍ୟର ଗୌରବ (ପୃଷ୍ଠା
୯୯-୧୦୦)।
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଆଶୁ ପଚାରିଲା – 'ଅଜା, ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ ଉତ୍ସବକୁ 'ବାଲିଯାତ୍ରା' କାହିଁକି କୁହାଯାଏ?'" - ପଚାରିବି, "ତୁମ ମତରେ ଏହାକୁ 'ବାଲିଯାତ୍ରା' କାହିଁକି କୁହାଯାଏ?"
- ଉଦାହରଣ: "ବାଲିଯାତ୍ରା କହିଲେ
ବାଲିରେ ହେଉଥିବା ଯାତ୍ରା ବୁଝାଏ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଆମ ରାଜ୍ୟର ସାଧବପୁଅମାନେ
ବାଲିଦ୍ୱୀପ ସହିତ ନୌବାଣିଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ତେଣୁ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ବାଲିଦ୍ୱୀପକୁ ଯାତ୍ରା
କରିବାକୁ 'ବାଲିଯାତ୍ରା' କୁହାଗଲା।" - "ନଦୀକୂଳର ବାଲିଶଯ୍ୟା
ଉପରେ ବନ୍ଦାପନା କରାଯାଉଥିବାରୁ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ 'ବାଲିଯାତ୍ରା' କୁହାଯାଏ।"
- ଉଦାହରଣ: "ଓଡ଼ିଆ ସାଧବମାନେ ବାଲି
ଦ୍ୱୀପକୁ (ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ) ବ୍ୟବସାୟ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ତେଣୁ 'ବାଲିଯାତ୍ରା'।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଭାଷାର କଥା' (ପୃଷ୍ଠା ୧୦୦) - ୩.
"ପ୍ରତିଶବ୍ଦ" -
• ବୋଇତ - ଡଙ୍ଗା, ଜାହାଜ, ନୌକା
• ଦରିଆ - ସମୁଦ୍ର, ସାଗର, ଜଳଧି
• ନଦୀ - ତଟିନୀ, ସରିତ୍, ଗଙ୍ଗା - ଉଦାହରଣ: "'ବୋଇତ' କହିଲେ 'ଡଙ୍ଗା' ବା 'ନୌକା'।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ କେବେ ନଦୀକୂଳର
ବାଲିରେ ଖେଳିଛ? ସେଠାକୁ ଯାଇଲେ କିପରି
ଲାଗେ?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ ନଦୀକୂଳ ବାଲିରେ
ଖେଳିଛି, ବହୁତ ଭଲ ଲାଗେ। ସେଠାରେ
ପିଲାମାନେ ବାଲିଘର ତିଆରି କରନ୍ତି।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ବାଲିଯାତ୍ରା' ନାମକରଣ ବିଷୟରେ ତୁମ
ବଡ଼ଙ୍କୁ ପଚାରି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ନାମକରଣର ଇତିହାସ ଜାଣନ୍ତି)
ଦିନ ୫ (ପଞ୍ଚମ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ବର୍ତ୍ତମାନର ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ
ପରଂପରା, 'ଆ-କା-ମା-ବୈ' ଗୀତ (ପୃଷ୍ଠା ୧୦୦)।
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଓଡ଼ିଆ ଘରର ପୁଅବୋହୂ ଓ
ଝିଅମାନେ ବୋଇତବନ୍ଦାଣ ଉତ୍ସବକୁ ବହୁ ଆଡ଼ମ୍ବର ସହକାରେ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି।" - "ଡଙ୍ଗା ଭସାଇବା ସମୟରେ
କହିଥାନ୍ତି - 'ଆ-କା-ମା-ବୈ, ପାନଗୁଆ ଥୋଇ...'"
- ଉଦାହରଣ: "ଏବେ ବି କାର୍ତ୍ତିକ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଲୋକେ କାଗଜ ଓ କଦଳୀ ଗଛର ଡଙ୍ଗା ତିଆରି କରି ଭସାନ୍ତି।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଆ-କା-ମା-ବୈ, ପାନଗୁଆ ଥୋଇ, ପାନଗୁଆ ତୋର, ମାସକ ଧରମ ମୋର।" - ଏହି ଗୀତଟି ଆଷାଢ଼, କାର୍ତ୍ତିକ, ମାଘ, ବୈଶାଖ - ଏହି ଚାରି ମାସ
ସହ ଜଡ଼ିତ। "ଏହି ପର୍ବ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ
ସାର୍ବଜନୀନ ପର୍ବଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ଲାଭ କରିଛି।"
- ଉଦାହରଣ: "ଏହି ଗୀତଟି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ
ପରମ୍ପରାର ଅଙ୍ଗ। ଡଙ୍ଗା ଭସାଇବା ସମୟରେ ଏହା କୁହାଯାଏ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଭାଷାର କଥା' (ପୃଷ୍ଠା ୧୦୦) - ୧.
"ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ବାକ୍ୟ" -
(ଖ) ବର୍ତ୍ତମାନ - ମୁଁ ଏବେ ବାଲିଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ ପଢ଼ୁଛି।
(ଗ) ଭବିଷ୍ୟତ - ଆସନ୍ତା କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ମୁଁ ଡଙ୍ଗା ଭସାଇବି। - 'ଶବ୍ଦର ଗଦ୍ୟରୂପ' - (ଗୃହକର୍ମ)
- ଉଦାହରଣ: "ଅତୀତ - 'ଗତବର୍ଷ ମୁଁ ବୋଇତ
ବନ୍ଦାଣ ଦେଖିଥିଲି।' /
ବର୍ତ୍ତମାନ - 'ମୁଁ ଏବେ ବାଲିଯାତ୍ରା
ପଢ଼ୁଛି।' / ଭବିଷ୍ୟତ - 'ଆସନ୍ତାବର୍ଷ ମୁଁ ବୋଇତ
ବନ୍ଦାଣରେ ଯୋଗଦେବି।'"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ କେବେ 'ଆ-କା-ମା-ବୈ' ଗୀତ ଶୁଣିଛ? କେଉଁଠି?" (ପିଲାମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ
ଶୁଣିବି)
- ଉଦାହରଣ: "ହଁ, ମୋ ଜେଜେମା କାର୍ତ୍ତିକ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଏହି ଗୀତ ଗାଆନ୍ତି।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ଆ-କା-ମା-ବୈ' ଗୀତଟି ତୁମ ବଡ଼ଙ୍କୁ
ପଚାରି ଶିଖି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ଗୀତ ଶିଖନ୍ତି)
ଦିନ ୬ (ଷଷ୍ଠ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ଆସ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା', 'ଶ୍ରେଣୀ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ଶିକ୍ଷଣ', 'ଗୃହକର୍ମ' (ପୃଷ୍ଠା ୯୮-୧୦୧)।
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: ସମଗ୍ର ପାଠଟିକୁ
ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବି। "ଆଜି ଆମେ ଏହି ପାଠର ଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ
କରିବା।"
- ଉଦାହରଣ: "ଆମେ ଶିଖିଲୁ ଯେ ବୋଇତ
ବନ୍ଦାଣ ବା ବାଲିଯାତ୍ରା ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ଗୌରବମୟ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପରଂପରାର ପ୍ରତୀକ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆସ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା' (ପୃଷ୍ଠା ୯୮) -
(କ) "ଉତ୍କଳ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପରଂପରାର ସଙ୍କେତ ରୂପେ କେଉଁ ଯାତ୍ରା ହେଉଛି?" - ବାଲିଯାତ୍ରା
(ଖ) "'ବାଲିଯାତ୍ରା' ନାମକରଣର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ବୁଝାଇ ଲେଖ।" - ବାଲିଦ୍ୱୀପକୁ ଯାତ୍ରା କରିବା କିମ୍ବା ବାଲି ଉପରେ ବନ୍ଦାପନା କରାଯିବା।
(ଗ) "ଧୂଣା, ମହୁ କେଉଁଠାରୁ ପାଉ?" - ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍କଳ/ଓଡ଼ିଶାରୁ।
(ଘ) "କେଉଁ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ଆମ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂବନ୍ଧ ଥିଲା?" - ବାଲିଦ୍ୱୀପ - ଉଦାହରଣ: "ବାଲିଯାତ୍ରା ନାମକରଣ ଦୁଇ
କାରଣରୁ - ବାଲି ଦ୍ୱୀପକୁ ଯାତ୍ରା ଓ ବାଲି ଉପରେ ବନ୍ଦାପନା।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଭାଷାର କଥା' (ପୃଷ୍ଠା ୧୦୦) - ୨.
"ବିକ୍ରି ଓ କ୍ରୟ ଦ୍ରବ୍ୟ" -
ବିକ୍ରି ଦ୍ରବ୍ୟ: ପାଟଲୁଗା, ତାରକସି, ଧୂଣା, ମହୁ, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ
କ୍ରୟ ଦ୍ରବ୍ୟ: ସୁନା, ରୁପା, ମଣି, ରତ୍ନ, ମସଲା - 'ଓଡ଼ିଶାର ଯାତ୍ରା ଓ ମାସ' (ପୃଷ୍ଠା ୧୦୧) -
• ରଥଯାତ୍ରା - ଆଷାଢ଼
• ଦୋଳଯାତ୍ରା - ଫାଲ୍ଗୁନ
• ଧନୁଯାତ୍ରା - ମାର୍ଗଶିର
• ଦଣ୍ଡଯାତ୍ରା - ଚୈତ୍ର
• ଝୁଲଣଯାତ୍ରା - ଶ୍ରାବଣ - ଉଦାହରଣ: "ରଥଯାତ୍ରା ଆଷାଢ଼ ମାସରେ, ଦୋଳଯାତ୍ରା ଫାଲ୍ଗୁନରେ
ହୁଏ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଦଳଗତ କାର୍ଯ୍ୟ"
(ପୃଷ୍ଠା ୧୦୧) - "ପୃଥିବୀର ମାନଚିତ୍ରରେ ବାଲି, ଜାଭା, ସୁମାତ୍ରା, ବୋର୍ଣ୍ଣିଓ, ସିଂହଳ, ଚୀନ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନାଅ।" - (ବିଶ୍ୱ
ମାନଚିତ୍ରରେ ଦେଖାଇବି)
- ଉଦାହରଣ: "ଏଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ସେହି
ଦେଶ ଯେଉଁଠାକୁ ଓଡ଼ିଆ ସାଧବପୁଅମାନେ ବ୍ୟବସାୟ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ: "ଗୃହକର୍ମ
(ପ୍ରକଳ୍ପ)" (ପୃଷ୍ଠା ୧୦୧) - "ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ କଥାବସ୍ତୁକୁ ନେଇ ଦଶଧାଡ଼ି
ଲେଖିବ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳାକୋଠିର ଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ।" - (ଘରକୁ ଯାଇ 'ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ' କଥା ବିଷୟରେ ବଡ଼ଙ୍କୁ
ପଚାରି ଲେଖିବା ଓ ମଙ୍ଗଳାକୋଠି (ରଙ୍ଗୋଲି) ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା)
- ଉଦାହରଣ: "ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ହେଉଛନ୍ତି
ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକଦେବୀ। ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ବହୁତ କାହାଣୀ ଅଛି।"