ବିଷୟ: ଓଡ଼ିଆ
ଶ୍ରେଣୀ: ୪ର୍ଥ
ବିଷୟବସ୍ତୁ: 'ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ'
ସମୟ: ୬ ଦିନ (ପ୍ରତିଦିନ ୧
ପିରିୟଡ୍, ପ୍ରତି ପିରିୟଡ୍ ୪୦ ମିନିଟ୍)
ଦିନ ୧ (ପ୍ରଥମ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ' ପାଠର ପରିଚୟ, ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ପ୍ରଥମ
ଭାଗର ବୋଧ (ପୃଷ୍ଠା ୨୪)।
୧. ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ/ପରିଚୟ): (୬ ମିନିଟ୍)
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: ଶ୍ରେଣୀକୁ ପ୍ରଶ୍ନ
କରନ୍ତୁ, "ତୁମେମାନେ କେଉଁ ଜାତିର? ଆମ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଗୌରବ
କ’ଣ?" ପିଲାମାନଙ୍କ ଉତ୍ତର
ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହାପରେ କୁହନ୍ତୁ, "ଆଜି ଆମେ ଜଣେ ମହାନ ଓଡ଼ିଆ ବୀରଙ୍କ ବିଷୟରେ ପଢ଼ିବା, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଜୟୀ
ରାଜଗୁରୁ।" ପୃଷ୍ଠା ୨୪ର ପ୍ରଥମ ଧାଡ଼ି ପଢ଼ନ୍ତୁ - "୧୮୦୩ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା
ଇଂରେଜ ଶାସନାଧୀନ ହେଲା।"
- ଉଦାହରଣ: "ବହୁତ ପୂର୍ବେ, ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ବର୍ଷ ତଳେ, ଇଂରେଜମାନେ ଆମ ଓଡ଼ିଶାକୁ
ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଖୋର୍ଦ୍ଧାରେ ଗଜପତି ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ରାଜା ଥିଲେ। ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ
ଥିଲେ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପରାମର୍ଶଦାତା।"
୨. ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ ବୁଝାମଣା): (୧୨ ମିନିଟ୍)
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: ପୃଷ୍ଠା ୨୪ର ସମଗ୍ର
ପ୍ରଥମ ଭାଗ ପଢ଼ନ୍ତୁ। "ଗଜପତି ମୁକୁନ୍ଦଦେବ
ତାଙ୍କର କୁଳପୁରୋହିତ ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ କଥାରେ ରାଜି ହେଲେ
ନାହିଁ।" -
'କୁଳପୁରୋହିତ' ଅର୍ଥାତ୍ ରାଜପରିବାରର
ପୂଜକ ଓ ପରାମର୍ଶଦାତା। ରାଜଗୁରୁ କହିଲେ - "ଗୋଟିଏ ବିଦେଶୀ ଜାତି
ଆଗରେ ଠାକୁର ରାଜା ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବେ ନାହିଁ।"
- ଉଦାହରଣ: "ଯେମିତି ତୁମେ କାହା ଆଗରେ
ନଇଁବ ନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ଗର୍ବୀ, ସେମିତି ରାଜଗୁରୁ କହିଲେ
- 'ଆମ ରାଜା ବିଦେଶୀଙ୍କ
ଆଗରେ ନଇଁବେ ନାହିଁ।' ଏହା ଶୁଣି ଇଂରେଜ ଶାସକ
ରାଜଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ମନା କରିଦେଲେ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (ପୁନରାବୃତ୍ତି): (୧୦ ମିନିଟ୍)
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦଳରେ
ବିଭକ୍ତ କରି ଭୂମିକା ନେଇ ପଢ଼ିବାକୁ କୁହନ୍ତୁ (ଜଣେ ରାଜଗୁରୁ, ଜଣେ ରାଜା, ଜଣେ ଇଂରେଜ)। 'ଅଧୀନ', 'କୁଳପୁରୋହିତ', 'ପରାମର୍ଶ', 'ଗୌରବ' ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ହାତତାଳି
ଦେଇ କହିବାକୁ କୁହନ୍ତୁ। 'ଆସ କଥା ହେବା' (ପୃଷ୍ଠା ୨୬)ର ୧ମ ପ୍ରଶ୍ନ
- "ଗଜପତି କାହାର ପରାମର୍ଶରେ ଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରୁଥିଲେ?" - ଉତ୍ତର: ଜୟୀ
ରାଜଗୁରୁଙ୍କ।
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ 'ରାଜଗୁରୁ' ହେବି, ତୁମେ 'ଇଂରେଜ' ହୁଅ। ମୁଁ କହିବି - 'ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖା
କରିବାକୁ ଆସିବି ନାହିଁ।'"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (ପ୍ରୟୋଗ): (୬ ମିନିଟ୍)
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ଯଦି କେହି ବାହାର ଲୋକ
ତୁମ ଘର ଆଡ଼େ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରେ, ତୁମେ କ’ଣ କରିବ?"
(ପିଲାମାନଙ୍କ ମତ ନିଅନ୍ତୁ)
- ଉଦାହରଣ: "ଯେମିତି ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ
ନିଜ ଦେଶ ପାଇଁ ଠିଆ ହେଲେ, ସେମିତି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପରିବାର, ନିଜ ସ୍କୁଲ ପାଇଁ ଠିଆ ହେବ।"
୫. ପ୍ରସାର (ପ୍ରସାର/ବାଣ୍ଟିବା): (୬ ମିନିଟ୍)
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ତୁମ ଆଖପାଖରେ
କୌଣସି ବୀରଙ୍କ ନାମ ଜାଣି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ବୀରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ
ଜାଣିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ହୁଅନ୍ତି)
ଦିନ ୨ (ଦ୍ୱିତୀୟ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ଇଂରେଜଙ୍କ ଆଦେଶ, ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ଓ
ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ (ପୃଷ୍ଠା ୨୪)।
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: ଗତକାଲିର ସାରାଂଶ
ପଚାରନ୍ତୁ - "ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ ଇଂରେଜଙ୍କୁ କାହିଁକି ଦେଖା କଲେ ନାହିଁ?" (କାରଣ ସେ ଜାଣିଥିଲେ
ଇଂରେଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ)। ଏବଂ ପୃଷ୍ଠା ୨୪ର ଶେଷ ଅଂଶ ପଢ଼ନ୍ତୁ - "ସେ ପାଇକମାନଙ୍କୁ ଲଢ଼େଇ
ପାଇଁ ସଜବାଜ ହେବାପାଇଁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।"
- ଉଦାହରଣ: "ରାଜଗୁରୁ ଜାଣିଲେ ଯେ
ଇଂରେଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ସେ ଭୟ ନକରି ନିଜ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଲଢ଼େଇ
ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ତା' ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସେ
ପାଇକମାନଙ୍କୁ ଲଢ଼େଇ ପାଇଁ ସଜବାଜ ହେବାପାଇଁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।" - 'ପାଇକ' ଅର୍ଥାତ୍ ଓଡ଼ିଆ ସୈନ୍ୟ।
ରାଜଗୁରୁ ପାଇକମାନଙ୍କର ନେତା ହେଲେ। ଇଂରେଜମାନେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଦଖଲ କରିବା ପାଇଁ ଲଢ଼େଇ
ଆରମ୍ଭ କଲେ।
- ଉଦାହରଣ: "ଯେମିତି ତୁମ ବଡ଼ ଭାଇ
ଯୁଦ୍ଧ ଖେଳରେ ତୁମର ନେତା ହୁଏ, ସେମିତି ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ ପାଇକମାନଙ୍କର ନେତା ହୋଇଲେ। ସେ ଢାଲ ଓ ତରବାରି ଧରି
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଗେଇ ନେଲେ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆସ କଥା ହେବା' (ପୃଷ୍ଠା ୨୬)ର ୩ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- "ଓଡ଼ିଆ ପାଇକମାନଙ୍କର ନେତା କିଏ ଥିଲେ?" - ଉତ୍ତର: ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ। ୪ର୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନ -
"ଓଡ଼ିଆ ପାଇକମାନେ କାହା ଆଗରେ ବେଶିଦିନ ଲଢ଼ି ପାରିଲେ ନାହିଁ?" - ଉତ୍ତର: ଇଂରେଜଙ୍କ
ଗୁଳିଗୋଲା, ତୋପ, କମାଣ ଆଗରେ।
- ଉଦାହରଣ: "ପାଇକମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଢାଲ
ଓ ତରବାରି ଥିଲା, ହେଲେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ
ପାଖରେ ଗୁଳି ଓ ତୋପ ଥିଲା। ତେଣୁ ପାଇକମାନେ ଅଧିକ ଦିନ ଲଢ଼ି ପାରିଲେ ନାହିଁ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ଯଦି ତୁମ ପାଖରେ କମ୍
ସାମଗ୍ରୀ ଥାଏ, ହେଲେ ତୁମେ ବଡ଼ ଲୋକ ସହ
ଲଢ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ତୁମେ କ’ଣ କରିବ?"
- ଉଦାହରଣ: "ପାଇକମାନେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ
ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ କମ୍ ଅସ୍ତ୍ର ଅଛି, ତଥାପି ସେମାନେ ନିଜ ଦେଶ ପାଇଁ ଲଢ଼ିଲେ। ଏହା
ସାହସର ପରିଚୟ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ତୁମ ପରିବାରରେ
କେହି କୌଣସି କଷ୍ଟ ସତ୍ତ୍ୱେ କିପରି ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ, ତାହା ପଚାରି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ସାହସ ଓ
ସଂକଳ୍ପ ଶିଖନ୍ତି)
ଦିନ ୩ (ତୃତୀୟ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ପାଇକମାନଙ୍କ ବୀରତ୍ୱ, ପରାଜୟ, ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ଗିରଫ୍ତାରୀ
(ପୃଷ୍ଠା ୨୫)।
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: ପୃଷ୍ଠା ୨୫ର ପ୍ରଥମ ଅଂଶ
ପଢ଼ନ୍ତୁ - "ଇଂରେଜମାନେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା
ଦଖଲ କରିବା ପାଇଁ ଲଢ଼େଇ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ।" ପଚାରନ୍ତୁ, "ପାଇକମାନେ କେମିତି
ଲଢ଼ୁଥିଲେ?"
- ଉଦାହରଣ: "ପାଇକମାନେ ଢାଲ ଓ ତରବାରି
ଧରି ସାହସରେ ଲଢ଼ୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଅନେକ ଇଂରେଜ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ମାରି ପକାଇଲେ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ଶେଷରେ ପାଇକମାନେ
ହାରିଗଲେ।" -
ପାଇକମାନେ ହାରିଗଲେ,
ହେଲେ ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ ହାରିଲେ ନାହିଁ। "ଇଂରେଜମାନେ ଘୋଷଣା କଲେ -
'ଯଦି ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ ହାଜର
ହୋଇ ଦୋଷ ମାନିନେବେ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ବିନା ବିଚାରରେ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯିବ।'" - 'ଦୋଷ ମାନିନେବା' ଅର୍ଥାତ୍ ନିଜକୁ ଦୋଷୀ
ବୋଲି କହିବା।
- ଉଦାହରଣ: "ଇଂରେଜମାନେ କହିଲେ - 'ଯଦି ତୁମେ ଆସି କହିବ ଯେ 'ମୁଁ ଭୁଲ୍ କରିଛି', ତେବେ ଆମେ ତୁମକୁ
ଛାଡ଼ିଦେବୁ।' ହେଲେ ରାଜଗୁରୁ କହିଲେ - 'ମୁଁ ଭୁଲ୍ କରିନାହିଁ, ମୁଁ ଓଡ଼ିଆ ବୀର।'"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆସ କଥା ହେବା' (ପୃଷ୍ଠା ୨୬)ର ୨ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- "ଇଂରେଜମାନେ କେଉଁ ରାଜାଙ୍କୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ?" - ଉ: ଗଜପତି ମୁକୁନ୍ଦଦେବ। 'ଭାଷାର କଥା' (ପୃଷ୍ଠା ୨୭)ର ବିପରୀତ
ଶବ୍ଦ - 'ସାହସୀ - ଭୀରୁ', 'ଦୋଷ - ଗୁଣ'।
- ଉଦାହରଣ: "ସାହସୀ ମାନେ ଭୟ
କରେନାହିଁ। ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ ସାହସୀ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଇଂରେଜଙ୍କ ଆଗରେ ଭୟ କଲେ ନାହିଁ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ଯଦି ତୁମେ ଭୁଲ୍ କରିଛ, ତେବେ ତୁମେ ତାହା
ସ୍ୱୀକାର କରିବ କି ନା?"
(ପିଲାମାନଙ୍କ ମତ ନିଅନ୍ତୁ)
- ଉଦାହରଣ: "ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ ଜାଣିଥିଲେ
ଯେ ସେ ଭୁଲ୍ କରିନାହିଁ,
ତେଣୁ ସେ ଦୋଷ ସ୍ୱୀକାର କଲେ ନାହିଁ। ଯଦି ତୁମେ ଭୁଲ୍ କରିଛ, ତାହାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବା
ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଭୁଲ୍ ନାହିଁ, ତେବେ ନିଜ କଥାରେ ଅଟଳ
ରହିବା ଉଚିତ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ସାହସ' ଉପରେ ଗୋଟିଏ ଗପ ଲେଖି
ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ସୃଜନାତ୍ମକ ହୁଅନ୍ତି)
ଦିନ ୪ (ଚତୁର୍ଥ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ବନ୍ଦୀତ୍ୱ, ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଓ ବଳିଦାନ
(ପୃଷ୍ଠା ୨୫-୨୬)।
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: ପୃଷ୍ଠା ୨୫ର ଶେଷ ଅଂଶ
ପଢ଼ନ୍ତୁ - "କିଛିଦିନ ପରେ ଇଂରେଜମାନେ
କୌଶଳ କରି ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିଦେଲେ।" ପଚାରନ୍ତୁ, "ରାଜଗୁରୁଙ୍କୁ କାହିଁକି
ବନ୍ଦୀ କରାଗଲା?"
- ଉଦାହରଣ: "ଇଂରେଜମାନେ ରାଜଗୁରୁଙ୍କ
ବୀରତ୍ୱ ଓ ଦେଶପ୍ରେମକୁ ଡରୁଥିଲେ। ତେଣୁ ସେମାନେ କୌଶଳରେ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କଲେ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ
ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବାର ଘୋଷଣା କରାଗଲା।" - 'ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ' ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାଣଦଣ୍ଡ। "ତଥାପି ସେ ଭୟ କଲେ ନାହିଁ
କି ଭୁଲ ସ୍ୱୀକାର କଲେ ନାହିଁ।" - ପୃଷ୍ଠା ୨୬ରେ ତାଙ୍କୁ କିପରି ଫାଶୀ ଦିଆଗଲା ତାହା
ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି - "ବାଘିତୋଟା ନାଲକୂଳରେ
ଥିବା ଏକ ଝଙ୍କାଳିଆ ବରଗଛ ନିକଟକୁ ତାଙ୍କୁ ନିଆଗଲା।"
- ଉଦାହରଣ: "ରାଜଗୁରୁଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼
ବରଗଛର ଦୁଇ ଡାଳରେ ବାନ୍ଧି ଦିଆଗଲା। ତା'ପରେ ଡାଳ ଦୁଇଟିକୁ ଫିଟାଇ ଦିଆଗଲା, ଫଳରେ ତାଙ୍କ ଶରୀର
ଦୁଇଫାଳ ହୋଇଗଲା। କିନ୍ତୁ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କଲେ ନାହିଁ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆସ କଥା ହେବା' (ପୃଷ୍ଠା ୨୬)ର ୫ମ ପ୍ରଶ୍ନ
- "ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁଙ୍କୁ କେଉଁଠି ଓ କିପରି ଫାଶୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା?" - ଉ: ବାଘିତୋଟା ନାଲକୂଳର
ବରଗଛରେ। 'ଭାଷାର କଥା' (ପୃଷ୍ଠା ୨୭)ର ବିପରୀତ
ଶବ୍ଦ - 'ହାରିବା - ଜିତିବା', 'ଶେଷ - ଆଦି'।
- ଉଦାହରଣ: "ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ ହାରିଲେ
ନାହିଁ, ସେ ଜିତିଲେ। କାରଣ ସେ
ନିଜ ଦେଶ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ଦେଲେ, ହେଲେ ଦେଶଦ୍ରୋହ କଲେ ନାହିଁ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ କାହା ପାଇଁ ପ୍ରାଣ
ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ? (ଦେଶ, ପରିବାର, ସତ୍ୟ)"
- ଉଦାହରଣ: "ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ ନିଜ ଦେଶ ଓ
ଜାତିର ଗୌରବ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ଦେଲେ। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ, ନ୍ୟାୟ ଓ ନିଜ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଠିଆ ହେବ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ 'ବଳିଦାନ' (Sacrifice) ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଜାଣି
ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ବଳିଦାନର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୁଝନ୍ତି)
ଦିନ ୫ (ପଞ୍ଚମ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ଆସ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା', 'ଭାଷାର କଥା' (ବାକ୍ୟ ଗଠନ) ଓ 'ଆସ ଚିନ୍ତା କରିବା'ର କିଛି ଅଂଶ (ପୃଷ୍ଠା ୨୭-୨୯)।
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆସ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା' (ପୃଷ୍ଠା ୨୮)ର
ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତୁ। ୧ମ - "ମୁକୁନ୍ଦଦେବ କିଏ?" - ଉ: ସେ ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ଗଜପତି
ରାଜା। ୨ୟ - "ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ କିଏ?" - ଉ: ସେ ମୁକୁନ୍ଦଦେବଙ୍କ କୁଳପୁରୋହିତ ଓ
ପରାମର୍ଶଦାତା।
- ଉଦାହରଣ: "ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ଥିଲେ ରାଜା, ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ ଥିଲେ
ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ସହାୟକ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଭାଷାର କଥା' (ପୃଷ୍ଠା ୨୭)ର ୧ମ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରି ବାକ୍ୟ ଗଠନ। (ଗଜପତି, ପାଇକ, ପରାମର୍ଶ, ଆଦେଶ, ଗୌରବ, ବେପାରୀ, ବଳିଦାନ)
- ଉଦାହରଣ: "ଗଜପତି - 'ଗଜପତି ମୁକୁନ୍ଦଦେବ
ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ରାଜା ଥିଲେ।'
/ ପାଇକ - 'ପାଇକମାନେ ଢାଲ ଧରି
ଲଢ଼ିଲେ।' / ପରାମର୍ଶ - 'ରାଜଗୁରୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଭଲ
ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ।' / ବଳିଦାନ - 'ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ ଦେଶ ପାଇଁ
ବଳିଦାନ ଦେଲେ।'"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆସ ଚିନ୍ତା କରିବା' (ପୃଷ୍ଠା ୨୯)ର ୧ମ ପ୍ରଶ୍ନ
- "କିଏ କାହାକୁ କହିଛନ୍ତି?" -
(କ) "ମୁକୁନ୍ଦଦେବଙ୍କୁ ଶାସ୍ତି ମୁକ୍ତକର।" - ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ (ଇଂରେଜଙ୍କୁ)
(ଖ) "ଆମ ଗଜପତି ମୁକୁନ୍ଦଦେବଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତକର।" - ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ (ଇଂରେଜଙ୍କୁ)
(ଗ) "ଶରୀରର ଶେଷ ରକ୍ତ ବିନ୍ଦୁ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶ ଓ ଜାତିର ଗୌରବ ପାଇଁ ଲଢ଼ିବା।" - ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ (ଗଜପତିଙ୍କୁ)
(ଘ) "ଗୋଟିଏ ବିଦେଶୀ ଜାତି ଆଗରେ ଠାକୁର ରାଜା ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବେ ନାହିଁ।" - ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ (ଗଜପତିଙ୍କୁ) - ଉଦାହରଣ: "ଏହି ସବୁ କଥା ଜୟୀ
ରାଜଗୁରୁ କହିଥିଲେ। ସେ ନିଜ ଦେଶ ଓ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁବେଳେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ତୁମେ ଯଦି ଜୟୀ
ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ସମୟରେ ଥାଆନ୍ତ, ତେବେ କ’ଣ କରିଥାନ୍ତ?"
- ଉଦାହରଣ: "ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପାଇକମାନଙ୍କ
ସହ ଲଢ଼ିଥାନ୍ତି। କାରଣ ନିଜ ଦେଶ ପାଇଁ ଲଢ଼ିବା ସବୁଠାରୁ ଭଲ କାମ।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟ
ବୀରମାନଙ୍କ ନାମ ଜାଣି ଆସ।" (ପିଲାମାନେ ଇତିହାସ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି)
ଦିନ ୬ (ଷଷ୍ଠ ପିରିୟଡ୍)
ବିଷୟ: 'ଆସ ଚିନ୍ତା କରିବା' (ଶେଷ ଅଂଶ), 'ଚିତ୍ର ଦେଖି ନାମ ଲେଖ', 'ତୁମ ପାଇଁ କାମ' ଓ ସମୀକ୍ଷା (ପୃଷ୍ଠା ୨୮-୨୯)।
୧. ଅଧୀତି (୫ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: ସମଗ୍ର ପାଠଟିକୁ
ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରନ୍ତୁ। "ଆଜି ଆମେ ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ଅମର ବଳିଦାନ
ବିଷୟରେ ଶିଖିଲୁ।"
- ଉଦାହରଣ: "ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ ଥିଲେ
ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ। ସେ ଇଂରେଜଙ୍କ ଆଗରେ ନଇଁଲେ ନାହିଁ, ବରଂ ନିଜ ଦେଶ ପାଇଁ
ପ୍ରାଣ ଦେଲେ।"
୨. ବୋଧ (୧୨ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଚିତ୍ର ଦେଖି ନାମ ଲେଖ' (ପୃଷ୍ଠା ୨୮) - ଚିତ୍ର ୧:
ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଦୁର୍ଗ, ଚିତ୍ର ୨: ଦୁର୍ଗର
ପ୍ରାଚୀର, ଚିତ୍ର ୩: ବରଗଛ, ଚିତ୍ର ୪: ଢାଲ ଓ
ତରବାରି। 'ଆସ ଚିନ୍ତା କରିବା' (ପୃଷ୍ଠା ୨୯)ର ୨ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- "ଓଡ଼ିଶାର ଚାରିଜଣ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ନାମ ଲେଖ।"
- ଉଦାହରଣ: "ଓଡ଼ିଶାର ଚାରିଜଣ
ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ: (କ) ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ, (ଖ) ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ, (ଗ) ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ, (ଘ) ବାଜି ରାଉତ।"
୩. ଅଭ୍ୟାସ (୧୦ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: 'ଆସ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା' (ପୃଷ୍ଠା ୨୮)ର ୩ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- "ଖୋର୍ଦ୍ଧା ବୀରମାନଙ୍କୁ କ’ଣ ଡକାଯାଉଥିଲା?" - ଉ: ପାଇକ। ୪ର୍ଥ - "ଖୋର୍ଦ୍ଧା ବୀର କେଉଁ
ଅସ୍ତ୍ରନେଇ ଲଢୁଥିଲେ?"
- ଉ: ଢାଲ ଓ ତରବାରି। ୫ମ - "ରାଜଗୁରୁଙ୍କର କାହିଁକି ବିଚାର ହେଲା ନାହିଁ?" - ଉ: କାରଣ ସେ ଇଂରେଜଙ୍କର
ପ୍ରଥମ ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ।
- ଉଦାହରଣ: "ପାଇକମାନେ ଓଡ଼ିଶାର ବୀର
ସୈନ୍ୟ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଢାଲ ଓ ତରବାରି ଧରି ଦେଶ ପାଇଁ ଲଢ଼ୁଥିଲେ।"
୪. ପ୍ରୟୋଗ (୬ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: 'ତୁମ ପାଇଁ କାମ' (ପୃଷ୍ଠା ୨୯) -
"ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ବିଷୟରେ ନିଜ ମନରୁ ପାଞ୍ଚ ଧାଡ଼ି ଲେଖ।"
- ଉଦାହରଣ: (ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର)
"ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ ଜଣେ ମହାନ ବୀର ଥିଲେ।
ସେ ୧୮୦୩ ମସିହାରେ ଇଂରେଜଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିଲେ।
ସେ ଗଜପତି ମୁକୁନ୍ଦଦେବଙ୍କ ପରାମର୍ଶଦାତା ଥିଲେ।
ଇଂରେଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ବରଗଛରେ ଫାଶୀ ଦେଲେ।
ହେଲେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କଲେ ନାହିଁ।
ଆମେ ସବୁବେଳେ ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁଙ୍କୁ ମନେରଖିବା।"
୫. ପ୍ରସାର (୭ ମିନିଟ୍):
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ: "ଘରେ ଯାଇ ତୁମ ପରିବାର ଓ
ଆଖପାଖକୁ ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ବଳିଦାନ କାହାଣୀ ଶୁଣାଅ। ଆଉ ସେମାନେ କ’ଣ କହିଲେ, ତାହା ଲେଖି ଆସ।"
(ପିଲାମାନେ ଇତିହାସ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି)