ଦିନ ୧: କବିତାର ପରିଚୟ ଏବଂ ସ୍ୱରବଦ୍ଧ ଆବୃତ୍ତି
- ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ): ଶ୍ରେଣୀଗୃହକୁ ଆସି କିଛି
ଓଦା ମାଟି କିମ୍ବା ମାଟିରେ ତିଆରି ଛୋଟ ଜିନିଷ ଦେଖାଇବି ଏବଂ ପଚାରିବି, "ଏସବୁ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି?" ପିଲାମାନେ 'ମାଟି' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେବା ପରେ
ପାଠଟି ଆରମ୍ଭ କରିବି।
- ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ
ବୁଝାମଣା): ପୁସ୍ତକର 'ମାଟି ଆମର ମା' କବିତାର ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ପଦ
(ମାଟି ଆମର ମା... ମନ ହୁଅଇ ଖୁସି) କୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଅଭିନୟ ସହ ଗାଇ ଶୁଣାଇବି। ମାଟିରୁ
ଦୀପ, ସରା, ହାଣ୍ଡି, ଚୁଲି କିପରି ତିଆରି ହୁଏ
ତାହା ବୁଝାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (ପୁନରାବୃତ୍ତି): ପିଲାମାନଙ୍କୁ ମୋ ସହିତ
ଏକାଠି କବିତାଟି ଗାଇବାକୁ କହିବି। କଠିନ ଶବ୍ଦ ଯେପରିକି 'କୋକି', 'ପଲମ', 'ପଲସା' ର ଅର୍ଥ ଆଲୋଚନା କରିବୁ।
- ପ୍ରୟୋଗ: ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ
କରିବି, "ମାଟି ହାଣ୍ଡି କେଉଁଠି
ବସି ରୋଷେଇ ହୁଏ?"
(ମାଟି ଚୁଲିରେ)।
- ପ୍ରସାର (ବାଣ୍ଟିବା): ପିଲାମାନେ ଘରକୁ ଯାଇ
ସେମାନଙ୍କ ଘରେ ମାଟିରେ ତିଆରି କେଉଁସବୁ ଜିନିଷ (ଯେପରି ମାଠିଆ, ଦୀପ) ଅଛି ତାହା ଦେଖିବେ
ଏବଂ ପରଦିନ ଶ୍ରେଣୀରେ କହିବେ।
ଦିନ ୨: ମାଟିର ଉପଯୋଗିତା ଓ କୃଷକଙ୍କ ଅବଦାନ
- ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ): ଗତକାଲିର ପାଠକୁ ମନେ
ପକାଇ ମାଟିରୁ ଆମେ କ’ଣ ସବୁ ପାଉ ତାହା ଉପରେ ଏକ ଛୋଟ ଆଲୋଚନା କରିବୁ।
- ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ
ବୁଝାମଣା): କବିତାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଂଶ (ମାଟିକୁ ଖୋଳି ପାଉରେ ଆମେ... ମାଟି ଆମରି ମାଥା)
ପଢ଼ାଇବି। ମାଟି ତଳୁ କୋଇଲା, ହୀରା, ସୁନା ମିଳେ ଏବଂ କୃଷକ
ଭାଇ ଖେତରେ ଫସଲ ଫଳାଏ—ଏହା ବୁଝାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (ପୁନରାବୃତ୍ତି): "ଭାବ ଓ ଲେଖ" ର ୧
ନମ୍ବର ପ୍ରଶ୍ନ ଆଲୋଚନା କରିବୁ:
- (କ) ବିଲ :- ଧାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦାନା ଫଳେଇଥାଏ।
- (ଖ) ଚୁଲି :- ରୋଷେଇ କରିବା ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
- ପ୍ରୟୋଗ: କବିତାର ଖାଲି ଜାଗା ପୂରଣ
କରିବା (ଅଭ୍ୟାସ ୪-କ, ଖ): "ମାଟିକୁ ଖୋଳି
ପାଉରେ ସୁନା, କୃଷକ ଖେତରୁ ନିତି ଫଳାଏ
ଦାନା।" ପିଲାମାନେ ଏହାକୁ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରସାର (ବାଣ୍ଟିବା): ପିଲାମାନେ ଦଳଗତ ଭାବେ
ଆଲୋଚନା କରିବେ ଯେ କୃଷକମାନେ କିପରି କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରି ଆମ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାନ୍ତି।
ଦିନ ୩: ଶବ୍ଦ ଖେଳ, ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ ଏବଂ ବହୁବଚନ
- ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ): ବୋର୍ଡରେ 'ବାଡ଼ି – ଡବା' ଲେଖି ଶବ୍ଦର ଶେଷ
ଅକ୍ଷରକୁ ପ୍ରଥମକୁ ଆଣି ନୂଆ ଶବ୍ଦ ଗଠନର ଏକ ମଜାଦାର ଖେଳ ଆରମ୍ଭ କରିବି।
- ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ
ବୁଝାମଣା): 'ଶବ୍ଦ ଖେଳ' ର ୧ ନମ୍ବର (ଡାକ -> କଡ଼, ରଡ଼ -> ଡର), ୨ ନମ୍ବର
(ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ମିଳନ: ସୁଖ-ଦୁଃଖ, ହସ-କାନ୍ଦ) ଏବଂ ୫ ନମ୍ବର (ବହୁବଚନ ରୂପ: ପିଲାଟି
-> ଅନେକ ପିଲା/ପିଲାମାନେ)
ବୁଝାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (ପୁନରାବୃତ୍ତି): ପିଲାମାନେ ଖାତାରେ
ବିପରୀତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଗାର ଟାଣି ମେଳ କରିବେ ଏବଂ ବହୁବଚନ ରୂପଗୁଡ଼ିକ ଲେଖିବେ (ଯେପରି-
ସରାଟିଏ -> ଅନେକ ସରା)।
- ପ୍ରୟୋଗ: ଏକାପରି ଶୁଣାଯାଉଥିବା
ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ବାଛିବା (ଅଭ୍ୟାସ ୩: ସରା — ପରା, ମାଟି — ପାଟି)। ପିଲାମାନେ ନିଜେ ଏହାକୁ ଖାତାରେ
ପୂରଣ କରିବେ।
- ପ୍ରସାର (ବାଣ୍ଟିବା): ପିଲାମାନେ ନିଜେ ଗୋଟିଏ
ଏକବଚନ ଶବ୍ଦ କହିବେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ତାକୁ ବହୁବଚନରେ ପରିଣତ କରିବେ।
ଦିନ ୪: ମାଟି ଦୀପ ତିଆରିର କ୍ରମ ଏବଂ ସୃଜନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟ
- ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ): ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବି, "ତୁମେମାନେ କେବେ ମାଟି
ଦୀପ ଦେଖିଛ କି? ଏହା କିପରି ତିଆରି ହୁଏ
ଜାଣିଛ କି?"
- ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ
ବୁଝାମଣା): ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ମାଟି ଦୀପ ତିଆରି କରିବାର ସୂଚନାଗୁଡ଼ିକୁ (ଅଭ୍ୟାସ ୪) କ୍ରମରେ
ସଜାଇବା ଶିଖାଇବି।
1.
ବିଲରୁ ମାଟି ଆଣିବା
2.
ମାଟିକୁ ପାଣି ପକାଇ ବତୁରାଇବା
3.
ମାଟିକୁ ଚକଟିବା
4.
ଚକଟା ମାଟିରେ ଦୀପ ତିଆରି କରିବା
5.
ଦୀପକୁ ଖରାରେ ଶୁଖାଇବା
6.
ମାଟି ଦୀପରେ ରଙ୍ଗ ଦେବା
- ଅଭ୍ୟାସ (ପୁନରାବୃତ୍ତି): ପିଲାମାନେ ଏହି କ୍ରମଟିକୁ
ବହିରୁ ଦେଖି ନିଜ ଖାତାରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ: ମାଟି ଚକଟିବା ପାଇଁ ଆମକୁ
କେଉଁଠାରୁ ପାଣି ମିଳିବ ତାହାର ତାଲିକା ତିଆରି କରିବେ (ନଈ, କୂଅ, ନଳକୂପ, ପୋଖରୀ)।
- ପ୍ରସାର (ବାଣ୍ଟିବା): ପିଲାମାନେ ସେମାନଙ୍କର
ପସନ୍ଦର ମାଟିର ଜିନିଷଟିଏ (ଯେପରି ଦୀପ ବା ମାଠିଆ) ଖାତାରେ ଆଙ୍କିବେ ଏବଂ ତା'ର ରଙ୍ଗ ଦେବେ।
ଦିନ ୫: କଥୋପକଥନ (ଦୋକାନୀ ଓ ଗ୍ରାହକ) ଏବଂ କାଗଜ କ୍ରାଫ୍ଟ
- ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ): ଦୋକାନରୁ ମାଠିଆ କିଣିବାର
ଏକ ଛୋଟ ଅଭିନୟ (Role
play) ଶ୍ରେଣୀରେ କରିବି।
- ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ
ବୁଝାମଣା): ଦୋକାନୀ ଏବଂ ଗ୍ରାହକ ମଧ୍ୟରେ କିପରି କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୁଏ (ଯେପରି- "भାଇ, ମାଠିଆର ଦାମ କେତେ?", "ଏହା ଭଲ ମାଟିରେ ତିଆରି ତ?") ତାହା ବୁଝାଇବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (ପୁନରାବୃତ୍ତି): ପିଲାମାନେ ବହିରେ ଥିବା
କଥୋପକଥନର ଖାଲି ଜାଗା (ବାଦଲ ଚିହ୍ନ) ରେ ନିଜ ମନରୁ କଥା ଲେଖିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ: ପୁରୁଣା କାଗଜ ବ୍ୟବହାର
କରି 'ଚଢ଼େଇ' (Paper Craft) ତିଆରି କରିବାର
ପର୍ଯ୍ୟାୟଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବେ ଏବଂ ଛୋଟ କାଗଜ କାମ ଅଭ୍ୟାସ କରିବେ।
- ପ୍ରସାର (ବାଣ୍ଟିବା): ପିଲାମାନେ ସେମାନେ ତିଆରି
କରିଥିବା କାଗଜର ଚଢ଼େଇକୁ ଶ୍ରେଣୀରେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇବେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବେ।
ଦିନ ୬: ଧନ୍ଦା ଅଭ୍ଯାସ ଏବଂ ଭାଗବତବାଣୀ
- ଅଧୀତି (ଉପକ୍ରମ): ଶ୍ରେଣୀରେ ପଶୁପକ୍ଷୀ ଏବଂ
ପ୍ରକୃତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କିଛି ମଜାଦାର ଧନ୍ଦା ପଚାରିବି।
- ବୋଧ (ଧାରଣାଗତ
ବୁଝାମଣା): ପାଠ ଶେଷରେ ଥିବା ଧନ୍ଦାଗୁଡ଼ିକ (ଗୋହଲେ ରହେ ମୁଁ ଘାସକୁ ଖାଏ... ଉତ୍ତର: ଗାଈ; ହାତ ନାହିଁ ମୋର ଗୋଡ଼
ଦଶଟା... ଉତ୍ତର: କଇଁଚ୍/କାଙ୍କଡ଼; ଆମ୍ଭ ବଉଳିଲେ ଗୀତ ମୁଁ ଗାଏ... ଉତ୍ତର: କୋଇଲି)
ର ସଠିକ୍ ଅର୍ଥ ବୁଝାଇବି। ଶେଷରେ 'ମନେରଖ' (ଭାଗବତବାଣୀ) ର ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା ଦେବି।
- ଅଭ୍ୟାସ (ପୁନରାବୃତ୍ତି): ପିଲାମାନେ ଧନ୍ଦାଗୁଡ଼ିକର
ଉତ୍ତର ନିଜ ଖାତାରେ ଲେଖିବେ ଏବଂ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ।
- ପ୍ରୟୋଗ: ଶ୍ରେଣୀରେ ପିଲାମାନେ
ପରସ୍ପରକୁ ଏହି ଧନ୍ଦାଗୁଡ଼ିକ ପଚାରିବେ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦେବେ।
- ପ୍ରସାର (ବାଣ୍ଟିବା): ସମସ୍ତେ ମିଶି ଭାଗବତବାଣୀ
("ଧନ ଅର୍ଜନେ ଧର୍ମ କରି...") କୁ ଆବୃତ୍ତି କରିବେ ଏବଂ ଏହି ପାଠରୁ ସେମାନେ
କ'ଣ ଶିଖିଲେ ତାହା ଘରକୁ
ଯାଇ ପରିବାରକୁ କହିବେ।