ଲେସନ ଡାଏରୀ
ବିଷୟ: ଓଡ଼ିଆ
ପାଠର ନାମ: କେହି ନୁହେଁ ତା’ ସରି
ଶ୍ରେଣୀ: 3
ଶିକ୍ଷଣ ସାମଗ୍ରୀ
ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ, ଚିତ୍ର, ଫୁଲ/ପକ୍ଷୀର ଚିତ୍ରକାର୍ଡ, ଶବ୍ଦକାର୍ଡ, କଳାପଟ୍ଟ, ଖଡ଼ି, ଚାର୍ଟ, ପେନ୍ସିଲ୍/ରଙ୍ଗ।
ସାମାନ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଳାଭ
ଶିଶୁମାନେ—
- କବିତାଟି ଶୁଦ୍ଧ
ଉଚ୍ଚାରଣରେ ପଢ଼ିବେ ଓ ଆବୃତ୍ତି କରିବେ।
- ଫୁଲ, କୋଇଲି, ପାହାଡ଼, ନଦୀଠାରୁ ଶିଖିବା ଭଲ
ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ କହିପାରିବେ।
- ଚିତ୍ର ଦେଖି କଥା କହିବେ।
- ସରଳ ପ୍ରଶ୍ନର ମୁଖିକ ଓ
ଲିଖିତ ଉତ୍ତର ଦେଇପାରିବେ।
- ଶବ୍ଦ, ଅର୍ଥ, ସମତାନ ଶବ୍ଦ, ବାକ୍ୟ ରଚନା ଇତ୍ୟାଦି
କରିପାରିବେ।
ଦିନ – ୧
ପାଠାଂଶ: କବିତାର ପରିଚୟ ଓ ପ୍ରଥମ ପାଠ
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାଳାଭ
- କବିତାର ନାମ କହିପାରିବେ।
- ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଆବୃତ୍ତି
ଶୁଣି ଅନୁସରଣ କରିବେ।
- ଫୁଲ ଓ କୋଇଲିର ଗୁଣ
ବିଷୟରେ କହିପାରିବେ।
ପଞ୍ଚପଦୀ ପ୍ରୟୋଗ
୧. ପ୍ରସ୍ତୁତି
ଶିକ୍ଷକ ଫୁଲ ଓ କୋଇଲିର ଚିତ୍ର
ଦେଖାଇ ପଚାରିବେ—
- ଫୁଲ କେମିତି ?
- କୋଇଲିର ସ୍ୱର କେମିତି ?
- ଆମେ ସବୁବେଳେ କିପରି କଥା
କହିବା ଉଚିତ ?
୨. ଉପସ୍ଥାପନ
ଶିକ୍ଷକ କଳାପଟ୍ଟରେ ପାଠର ନାମ
ଲେଖିବେ— କେହି ନୁହେଁ ତା’ ସରି
ତାପରେ ଶୁଦ୍ଧ ଉଚ୍ଚାରଣରେ
କବିତାର ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ଷ୍ଟବକ ଆବୃତ୍ତି କରିଦେବେ।
୩. ବ୍ୟାଖ୍ୟା / ଚର୍ଚ୍ଚା
- ଫୁଲ ପରି ମୁଁ କୋମଳ ହେବି — ଆମେ ମୃଦୁ ଓ ସ୍ନିଗ୍ଧ
ହେବା ଉଚିତ।
- ହସିବି ସଦାବେଳେ — ସବୁବେଳେ ହସମୁଖ ରହିବା।
- କୋଇଲି ପରି ମିଠା ସ୍ୱରରେ
କହିବି କଥା ସଦା —
ମଧୁର କଥା କହିବା ଉଚିତ।
କଠିନ ଶବ୍ଦ: କୋମଳ, ସଦାବେଳେ, ବିତରି, ବିପଦ, ବାଧା
୪. ସାରାଂଶ / ସାଧାରଣୀକରଣ
ଫୁଲଠାରୁ ହସିବା ଓ ଖୁସି
ବାଣ୍ଟିବା, କୋଇଲିଠାରୁ ମିଠା କଥା କହିବା
ଶିଖିବା।
୫. ପ୍ରୟୋଗ / ମୂଲ୍ୟାୟନ
ପ୍ରଶ୍ନ—
- ଫୁଲ ପରି କେମିତି ହେବାକୁ
କବି କହିଛନ୍ତି ?
- କୋଇଲି ପରି କ’ଣ କରିବାକୁ
କୁହାଯାଇଛି ?
- କାହାରି ମନେ ଦୁଃଖ ଦେବା
ଉଚିତ କି ?
ଗୃହକର୍ମ: ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ଷ୍ଟବକ ମନେ
ପକାଇବା।
ଦିନ – ୨
ପାଠାଂଶ: କବିତାର ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଗ ଓ ଭାବାର୍ଥ
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାଳାଭ
- ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ପରହିତର ଭାବ
ବୁଝିବେ।
- କବିତାର ସାରକଥା
କହିପାରିବେ।
- ସମୁହରେ କବିତା ଆବୃତ୍ତି
କରିବେ।
ପଞ୍ଚପଦୀ ପ୍ରୟୋଗ
୧. ପ୍ରସ୍ତୁତି
ପୂର୍ବ ଦିନର ପାଠ ମନେ ପକାଇବା।
ପ୍ରଶ୍ନ—
- ଫୁଲଠାରୁ କ’ଣ ଶିଖିଲୁ ?
- କୋଇଲିଠାରୁ କ’ଣ ଶିଖିଲୁ ?
୨. ଉପସ୍ଥାପନ
ଶିକ୍ଷକ ପରବର୍ତ୍ତୀ
ଷ୍ଟବକଗୁଡ଼ିକ ଆବୃତ୍ତି କରିବେ।
ଶିଶୁମାନେ ଅନୁସରଣ କରି
ପଢ଼ିବେ।
୩. ବ୍ୟାଖ୍ୟା / ଚର୍ଚ୍ଚା
- ପାହାଡ଼ ସମ ସ୍ଥିର ମନରେ — ଅଟଳ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ହେବା
ଦରକାର।
- ଦେଶ ସେବାରେ ଜୀବନ ଦେବି — ଦେଶପ୍ରେମ ରଖିବା ଉଚିତ।
- ନଦୀ ପରାଏ ଆଗେଇ ଯିବି — ଥମି ନ ରହି ଆଗକୁ
ବଢ଼ିବା।
- ଦୁଃଖୀ ଓଠରେ ହସ ଖେଳାଇ — ଦୁଃଖୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା
ଦେବା।
- ପରର ହିତ କରଇ ଯିଏ — ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟର ଉପକାର
କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
୪. ସାରାଂଶ / ସାଧାରଣୀକରଣ
ଯିଏ ସ୍ଥିରମନ, ମଧୁରବଚନୀ, ପରହିତେଷୀ ଓ ଦେଶଭକ୍ତ— ସେଇ
ଲୋକ ସଂସାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
୫. ପ୍ରୟୋଗ / ମୂଲ୍ୟାୟନ
ପ୍ରଶ୍ନ—
- ପାହାଡ଼ ପରି କେମିତି ମନ
ରଖିବା ଉଚିତ ?
- ନଦୀ ପରି କ’ଣ କରିବା
ଉଚିତ ?
- “କେହି ନୁହେଁ ତା’ ସରି”
କାହାକୁ କୁହାଯାଇଛି ?
ଗୃହକର୍ମ: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କବିତାଟି ମନେ
ପକାଇବା।
ଦିନ – ୩
ପାଠାଂଶ: ଚିତ୍ର ଦେଖି କଥା ହେବା ଓ ଗୀତ ମନେ ପକାଇବା (ପୃଷ୍ଠା ୨–୩)
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାଳାଭ
- ଚିତ୍ର ଦେଖି
ବସ୍ତୁ/ପ୍ରାଣୀର ନାମ କହିପାରିବେ।
- ନିଜ ଘର ଆଖପାଖରେ
ଦେଖିଥିବା ପ୍ରାଣୀ ଓ ଫୁଲଗଛର ନାମ କହିପାରିବେ।
- କବିତାର ଭାବ ସହ ଚିତ୍ରକୁ
ମିଳାଇପାରିବେ।
ପଞ୍ଚପଦୀ ପ୍ରୟୋଗ
୧. ପ୍ରସ୍ତୁତି
ପାହାଡ଼, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ନଦୀ, ଗଛ, ପକ୍ଷୀ, ପିମ୍ପୁଡ଼ିର ଚିତ୍ର ଦେଖାଇବେ।
୨. ଉପସ୍ଥାପନ
ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର
ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ କହିବେ।
ଚିତ୍ର ଆଧାରରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବେ।
୩. ବ୍ୟାଖ୍ୟା / ଚର୍ଚ୍ଚା
- ଚିତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା
ବସ୍ତୁ/ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନାମ କହିବା।
- ଘର ଆଖପାଖରେ ଦେଖିଥିବା
ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ନାମ କହିବା।
- ୫ଟି ଫୁଲଗଛର ନାମ କହିବା।
- ପକ୍ଷୀ ଉଡ଼ୁଥିବା ଦେଖି
କିପରି ଭାବ ଆସେ, କହିବା।
- ପୃଷ୍ଠା ୩ର “କାହାଠାରୁ
କ’ଣ ଶିଖିବା” ଯୋଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇବେ।
୪. ସାରାଂଶ / ସାଧାରଣୀକରଣ
ପ୍ରକୃତି ଆମକୁ ଭଲ ଗୁଣ ଶିଖାଏ—
ଫୁଲଠାରୁ ହସ, କୋଇଲିଠାରୁ ମଧୁର କଥା, ପାହାଡ଼ଠାରୁ ସ୍ଥିରତା, ନଦୀଠାରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା।
୫. ପ୍ରୟୋଗ / ମୂଲ୍ୟାୟନ
ପ୍ରଶ୍ନ—
- ୫ଟି ଫୁଲଗଛର ନାମ କୁହ।
- ଆକାଶରେ ପକ୍ଷୀ ଉଡ଼ୁଥିବା
ଦେଖି କିପରି ଲାଗେ ?
- ଫୁଲ ସହ କେଉଁ ଗୁଣକୁ
ଯୋଡ଼ିବ ?
ଗୃହକର୍ମ: ଏକ ପ୍ରକୃତି ଚିତ୍ର ଆଙ୍କି
ତାହାର ତଳେ ୩ଟି ନାମ ଲେଖ।
ଦିନ – ୪
ପାଠାଂଶ: କବିତାର ଭାବ ଖୋଜିବା, ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା, ଉତ୍ତର ଲେଖିବା (ପୃଷ୍ଠା ୪)
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାଳାଭ
- କାହାପରି ହେବାକୁ
ଚାହୁଁଛି, ସେଥି କହିପାରିବେ।
- ଚିତ୍ର ଆଙ୍କି ନାମ
ଲେଖିପାରିବେ।
- ବାକ୍ୟ ସହ ମିଳିଥିବା
କବିତା ପଦ ଖୋଜିପାରିବେ।
ପଞ୍ଚପଦୀ ପ୍ରୟୋଗ
୧. ପ୍ରସ୍ତୁତି
ସମୁହରେ କବିତା ଆବୃତ୍ତି
କରାଇବେ।
ପ୍ରଶ୍ନ—
- ତୁମେ ଫୁଲ, କୋଇଲି, ପାହାଡ଼, ନଦୀମଧ୍ୟରୁ କାହାପରି
ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛ ?
୨. ଉପସ୍ଥାପନ
ପୃଷ୍ଠା ୪ର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଇ
ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବେ।
୩. ବ୍ୟାଖ୍ୟା / ଚର୍ଚ୍ଚା
- କାହାପରି ହେବାକୁ
ଚାହୁଁଛି ଓ କାହିଁକି, ମୁଖିକ ଭାବେ କହିବା।
- ପାଠରୁ ପଦ ଖୋଜିବା—
- “ଦୁଃଖ ଦେବିନି କାହାରି ମନେ…”
- “ପାହାଡ଼ ସମ ସ୍ଥିର ମନରେ…”
- “ଦୁଃଖୀ ଓଠରେ ହସ ଖେଳାଇ…”
୪. ସାରାଂଶ / ସାଧାରଣୀକରଣ
ଜୀବନରେ ଭଲ ଗୁଣ ଗ୍ରହଣ କରିବା
ଆବଶ୍ୟକ। ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖ ଦେଖି ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
୫. ପ୍ରୟୋଗ / ମୂଲ୍ୟାୟନ
ଶିଶୁମାନେ—
- ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବେ ଓ ନାମ
ଲେଖିବେ।
- (କ), (ଖ), (ଗ) ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର
ଲେଖିବେ।
ଗୃହକର୍ମ: ଚିତ୍ରକୁ ରଙ୍ଗ କରି
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା।
ଦିନ – ୫
ପାଠାଂଶ: ଚିନ୍ତା କରି କହିବା ଓ ଲେଖିବା (ପୃଷ୍ଠା ୫)
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାଳାଭ
- ନଦୀର ଉପକାର ବିଷୟରେ ୨ଟି
ବାକ୍ୟ ଲେଖିପାରିବେ।
- ଅନ୍ୟକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା
ସନ୍ଦର୍ଭରେ ୨ଟି ବାକ୍ୟ ଲେଖିପାରିବେ।
- ସାଙ୍ଗର ୨ଟି ଭଲ ଗୁଣ
ଲେଖିପାରିବେ।
ପଞ୍ଚପଦୀ ପ୍ରୟୋଗ
୧. ପ୍ରସ୍ତୁତି
ଦୈନିକ ଜୀବନ ଆଧାରରେ ପ୍ରଶ୍ନ—
- ନଦୀ ଆମକୁ କ’ଣ ଦେଉଛି ?
- ଆମେ କେବେ ଅନ୍ୟକୁ
ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଉ ?
- ଭଲ ସାଙ୍ଗ କିଏ ?
୨. ଉପସ୍ଥାପନ
ପୃଷ୍ଠା ୫ର ତିନୋଟି ଲିଖିତ
କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଇବେ।
୩. ବ୍ୟାଖ୍ୟା / ଚର୍ଚ୍ଚା
ଶିକ୍ଷକ ମୁଖିକ ଭାବେ ଉତ୍ତର
ଆଣିବେ—
- ନଦୀ ପାଣି ଦେଉଛି।
- ଚାଷକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
- ଦୁଃଖୀ, ବୃଦ୍ଧ, ରୋଗୀ, ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା
କରିବା ଉଚିତ।
- ଭଲ ସାଙ୍ଗ ସତ୍ୟବାଦୀ, ସହଯୋଗୀ, ଭଦ୍ର ହୁଏ।
୪. ସାରାଂଶ / ସାଧାରଣୀକରଣ
ନଦୀ ସବୁଙ୍କ ଉପକାର କରେ। ଆମେ
ମଧ୍ୟ ନଦୀ ପରି ଅନ୍ୟଙ୍କ କାମରେ ଆସିବା ଉଚିତ।
୫. ପ୍ରୟୋଗ / ମୂଲ୍ୟାୟନ
ଶିଶୁମାନେ ନିଜ ଭାଷାରେ
ଯେକୌଣସି ୨ଟି ବାକ୍ୟ ଲେଖିବେ—
- ନଦୀର ଉପକାର
- ଅନ୍ୟକୁ ସାହାଯ୍ୟ
- ସାଙ୍ଗର ଭଲ ଗୁଣ
ଗୃହକର୍ମ: “ମୁଁ କିପରି ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ
କରିବି” ବିଷୟରେ ୩ଟି ବାକ୍ୟ ଲେଖ।
ଦିନ – ୬
ପାଠାଂଶ: ଭାଷାର କଥା, ଶବ୍ଦ ଅଭ୍ୟାସ, ଧାଡ଼ା ଓ ସମାପନ ଆବୃତ୍ତି
(ପୃଷ୍ଠା ୬–୮)
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାଳାଭ
- ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ବୁଝିବେ।
- ଶବ୍ଦ ନେଇ ବାକ୍ୟ ଗଠନ
କରିବେ।
- ସମତାନ ଶବ୍ଦ ଖୋଜିବେ।
- ବଣରେ ରୁହୁଥିବା
ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବେ।
- ଧାଡ଼ା ଶୁଣି ଉତ୍ତର
କହିବେ।
- ଅଭିନୟ ସହ କବିତା
ଆବୃତ୍ତି କରିବେ।
ପଞ୍ଚପଦୀ ପ୍ରୟୋଗ
୧. ପ୍ରସ୍ତୁତି
ପୂର୍ବ ପାଠ ପୁନରାବୃତ୍ତି।
ପ୍ରଶ୍ନ—
- “ପାହାଡ଼”ର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
- “ଜନ” କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
୨. ଉପସ୍ଥାପନ
ପୃଷ୍ଠା ୬–୮ ର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ
ଏକେକରେ କରାଇବେ।
୩. ବ୍ୟାଖ୍ୟା / ଚର୍ଚ୍ଚା
- ଶବ୍ଦ–ଅର୍ଥ ପଢ଼ାଇବେ।
- ଯେକୌଣସି ୨ଟି ଶବ୍ଦ ନେଇ
ବାକ୍ୟ ଗଢ଼ାଇବେ।
- ସମତାନ ଶବ୍ଦ ଖୋଜାଇବେ।
- କଥାର ରୂପ ଲେଖାଇବେ।
- ସାରଣୀରୁ ଅକ୍ଷର ନେଇ
ଶବ୍ଦ ଗଢ଼ାଇବେ।
- ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପଢ଼ାଇବେ।
- ବଣରେ ରୁହୁଥିବା
ପଶୁମାନଙ୍କ ନାମ ଚିହ୍ନଟ କରାଇବେ।
- ଧାଡ଼ାର ଉତ୍ତର କହାଇବେ।
- ଶେଷରେ ସମୁହରେ କବିତା
ଆବୃତ୍ତି କରାଇବେ।
୪. ସାରାଂଶ / ସାଧାରଣୀକରଣ
ଭାଷାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର
କରିବା, ମଧୁର କଥା କହିବା ଓ ଭଲ ଗୁଣ
ଆଚରଣରେ ଆଣିବା ଦରକାର।
୫. ପ୍ରୟୋଗ / ମୂଲ୍ୟାୟନ
- ୨ଟି ଶବ୍ଦ ନେଇ ବାକ୍ୟ
ଗଠନ
- ୨ଟି ସମତାନ ଶବ୍ଦ ଲେଖ
- ବଣରେ ରୁହୁଥିବା ୪ଟି
ପଶୁର ନାମ କହ
- ଧାଡ଼ାର ଉତ୍ତର କହ
- ଅଭିନୟ ସହ କବିତା
ଆବୃତ୍ତି କର
ଗୃହକର୍ମ: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କବିତାଟି ଶୁଦ୍ଧ
ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଆବୃତ୍ତି କରି ଆସିବା।
ମୂଲ୍ୟାୟନ ପାଇଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ
1.
ଫୁଲଠାରୁ ଆମେ କ’ଣ ଶିଖୁ ?
2.
କୋଇଲି ପରି କିପରି କଥା କହିବା ଉଚିତ ?
3.
ପାହାଡ଼ ସମ ମନର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
4.
ନଦୀ ପରି କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ ?
5.
ପରହିତେଷୀ ଲୋକ କାହିଁକି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ?
ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଟୀକା
- ପ୍ରତିଦିନ ଆରମ୍ଭରେ ୨–୩
ମିନିଟ୍ ପୂର୍ବ ପାଠ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରାନ୍ତୁ।
- ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ
କହିବା, ପଢ଼ିବା ଓ ଲେଖିବାର
ସୁଯୋଗ ଦିଅନ୍ତୁ।
- କବିତାଟିକୁ ଅଭିନୟ ସହ
ପଢ଼ାଇଲେ ଶିଶୁମାନେ ଆସାନିରେ ମନେ ରଖିପାରିବେ।
- ଭଲ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଦୈନିକ
ଜୀବନ ସହ ଯୋଡ଼ି ବୁଝାନ୍ତୁ।