ଅଭ୍ୟାସଃ (ଅଭ୍ୟାସ)
୧. ନିଜଭାଷୟା ଅଧୋଲିଖିତାନାଂ ଶ୍ଲୋକାନାଂ ୱାକ୍ୟଦ୍ୱୟେନ ୱାକ୍ୟତ୍ରୟେଣ ବା ଅର୍ଥ ଲିଖତ ।
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ନିଜ ଭାଷାରେ ତଳେ
ଲେଖାଯାଇଥିବା ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକର ଦୁଇଟି କିମ୍ବା ତିନୋଟି ବାକ୍ୟରେ ଅର୍ଥ ଲେଖ ।)
(କ) ଅନେକସୁଷୀରଂ ୱାଦ୍ୟଂ
କାନ୍ତଂ ଚ ଋଷିସଜ୍ଞିତମ୍ ।
ଚକ୍ରିଣା ଚ ସଦାରାଧ୍ୟଂ ୟୋ ଜାନାତି ଚ ପଣ୍ଡିତଃ ।।
- ଅର୍ଥ: ଅସ୍ୟ ୱାଦ୍ୟସ୍ୟ ଅନେକାନି
ବିଲାନି (ସୁଷୀରାଣି) ଭୱନ୍ତି, ଅସ୍ୟ ପ୍ରଥମାକ୍ଷରଂ 'ୱ' କାରଃ ଏୱଂ ଏତତ୍ ଏକସ୍ୟ
ଋଷେଃ ନାମ ବୋଧୟତି । ସର୍ପାଃ ସଦୈୱ ଅତ୍ର ନିୱସନ୍ତି, ଏନଂ ୟଃ ୱେତ୍ତି ଅସୌ ନୂନମେୱ ୱିଦ୍ୱାନ୍ ଭୱତି ।
ଅସ୍ୟ ଉତ୍ତରଂ 'ୱଲ୍ମୀକଃ' (ହୁଙ୍କା) ଅସ୍ତି ।
- ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଏହି ବାଦ୍ୟ ସଦୃଶ ବସ୍ତୁର
ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ କଣା ବା ବିଲ ଥାଏ । ଏହାର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର 'ୱ' (ବାଲ୍ମୀକି ଋଷିଙ୍କ ସଦୃଶ)
ହୋଇଥାଏ । ଏଠାରେ ସବୁବେଳେ ସାପମାନେ ବାସ କରନ୍ତି । ଏହାକୁ ଯିଏ ଜାଣେ ସେ ହିଁ ପଣ୍ଡିତ ।
ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଉତ୍ତର ହେଉଛି 'ଉଇ ହୁଙ୍କା' ।
(ଖ) ଅସ୍ଥି ନାସ୍ତି ଶିରୋ
ନାସ୍ତି ବାହୁରସ୍ତି ନିରଙ୍ଗୁଲିଃ ।
ନାସ୍ତି ପାଦଦ୍ୱୟଂ ଗାଢ଼ମଙ୍ଗମାଲିଙ୍ଗତି ସ୍ୱୟମ୍ ।।
- ଅର୍ଥ: ଅସ୍ୟ ଅସ୍ଥୀନି ନ ସନ୍ତି, ମସ୍ତକମପି ନାସ୍ତି ।
ବାହୁଦ୍ୱୟମସ୍ତି କିନ୍ତୁ ଅଙ୍ଗୁଲ୍ୟଃ ନ ସନ୍ତି । ପାଦଦ୍ୱୟଂ ନ ୱର୍ତ୍ତତେ କିନ୍ତୁ କମପି
ଜନଂ ଗାଢ଼ମ୍ ଆଲିଙ୍ଗତି ସ୍ୱୟମେୱ । ଅସ୍ୟ ଉତ୍ତରଂ 'ୟୁତକମ୍' (ଜାମା/ସାର୍ଟ) ଅସ୍ତି ।
- ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଏହାର ହାଡ଼ ନାହିଁ କି
ମୁଣ୍ଡ ନାହିଁ । ଦୁଇଟି ବାହୁ ବା ହାତ ଅଛି କିନ୍ତୁ ଆଙ୍ଗୁଠି ନାହିଁ । ଦୁଇଟି ଗୋଡ଼
ନାହିଁ, ତଥାପି ଏହା ମଣିଷର
ଶରୀରକୁ ନିଜେ ହିଁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରି ବା ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ରହିଥାଏ । ଏହାର ଉତ୍ତର ହେଉଛି 'ଜାମା' କିମ୍ବା 'ସାର୍ଟ' ।
(ଗ) ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରସମାୟୁକ୍ତଂ
ପୁଂନାମ ଚତୁରାକ୍ଷରମ୍ ।
କକାରାଦି ଲକାରାନ୍ତମିହ ଜାନାତି ପଣ୍ଡିତଃ ।।
- ଅର୍ଥ: ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରେଣ ସହ ଅୟଂ
ୟୁକ୍ତୋ ଭୱତି । ପୁଂଲିଙ୍ଗେ ଅସ୍ୟ ୱ୍ୟୱହାରଃ ଭୱତି । ଅତ୍ର ନାମ୍ନି ଚତ୍ୱାରି ଅକ୍ଷରାଣି
ସନ୍ତି । ଅସ୍ୟ ଆଦ୍ୟକ୍ଷରଂ 'କ' କାରଃ ଭୱତି, ଅନ୍ତେ ଚ 'ଲ' କାରଃ ତିଷ୍ଠତି । ଅସ୍ୟ
ଉତ୍ତରଂ 'କରତାଲଃ' (ଗିନି) ଅସ୍ତି ।
- ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଏହା ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ
ଗୋଲାକାର ଅଟେ । ପୁଂଲିଙ୍ଗ ଶବ୍ଦ ରୂପେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ଏବଂ ଏହାର ନାମ ଚାରି ଅକ୍ଷର
ବିଶିଷ୍ଟ ଅଟେ । ଏହାର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର 'କ' ଏବଂ ଶେଷ ଅକ୍ଷର 'ଲ' ଅଟେ । ଏହାକୁ ଯିଏ ଜାଣେ
ସେ ପଣ୍ଡିତ । ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଉତ୍ତର ହେଉଛି 'କରତାଳ' ବା 'ଗିନି' ।
(ଘ) ୟୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ୟ ୟା କନ୍ୟା
ନକୁଲେନ ୱିୱାହିତା ।
ପୂଜିତା ସହଦେୱେନ ସା କନ୍ୟା ୱରଦାସ୍ତୁ ମେ ।।
- ଅର୍ଥ: ୟୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ୟ
(ସ୍ଥିରହିମାଲୟସ୍ୟ) ୟା ପୁତ୍ରୀ, ନକୁଲେନ (ଶିୱେନ - ୟସ୍ୟ କୂଲେ ବସ୍ତ୍ରଂ ନାସ୍ତି) ସହ ୱିୱାହଂ କୃତୱତୀ । ଦେୱେନ
(ଦେୱଗଣେନ) ସହ ସର୍ୱଦା ପୂଜିତା ସା କନ୍ୟା ପାର୍ୱତୀ ମମ କୃତେ ୱରଦାତ୍ରୀ ଭୱତୁ ।
- ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଏଠାରେ ଗୂଢ଼ାର୍ଥ
ଅନୁସାରେ ୟୁଧିଷ୍ଠିର ଅର୍ଥାତ୍ ହିମାଳୟଙ୍କର ଯେଉଁ କନ୍ୟା, ନକୁଳ ଅର୍ଥାତ୍ ମହାଦେବ
ଶିବଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତା ଅଟନ୍ତି, ସେହି ଜଗତ୍ଜନନୀ ମା' ପାର୍ବତୀ ମୋତେ ବର
ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ ।
(ଙ) ଶ୍ୟାମଂ ଚ ୱର୍ତ୍ତୁଲାକାରଂ
ପୁଂନାମ ଚତୁରକ୍ଷରମ୍ ।
ଶକାରାଦି ମକାରାନ୍ତଂ ୟୋ ଜାନାତି ସ ପଣ୍ଡିତଃ ।।
- ଅର୍ଥ: ଅସ୍ୟ ୱର୍ଣ୍ଣଃ ଶ୍ୟାମଃ
ଏୱଂ ଆକୃତ୍ୟା ୱର୍ତ୍ତୁଲାକାରଃ ଭୱତି । ପୁଂଲିଙ୍ଗେ ଅସ୍ୟ ୱ୍ୟୱହାରଃ ଭୱତି । ଅତ୍ର
ଚତ୍ୱାରି ଅକ୍ଷରାଣି ସନ୍ତି, 'ଶ' କାରଃ ଆଦ୍ୟକ୍ଷରଂ ଭୱତି
ଏୱଂ 'ମ' କାରଃ ଅନ୍ତେ ରାଜତେ ।
ଅସ୍ୟ ଉତ୍ତରଂ 'ଶାଲଗ୍ରାମଃ' ଅସ୍ତି ।
- ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଏହାର ରଙ୍ଗ ଶ୍ୟାମଳ ବା କଳା
ଏବଂ ଆକାର ଗୋଲାକାର ଅଟେ । ପୁଂଲିଙ୍ଗରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ଚାରି ଅକ୍ଷର
ବିଶିଷ୍ଟ ଅଟେ । ଏହାର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର 'ଶ' ଏବଂ ଶେଷ ଅକ୍ଷର 'ମ' ଅଟେ । ଏହାକୁ ଯିଏ ଜାଣେ
ସେ ପଣ୍ଡିତ । ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଉତ୍ତର ହେଉଛି 'ଶାଳଗ୍ରାମ' ପଥର ।
୨. Նିଜଭାଷୟା ଏକପଦାତ୍ମକଂ /
ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତମ୍ ଉତ୍ତରଂ ଲิଖତ ।
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ନିଜ ଭାଷାରେ
ଗୋଟିଏ ପଦରେ କିମ୍ବା ଅତି ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।)
(କ) କିଂ ଚକ୍ରିଣା ସଦାରାଧ୍ୟଂ
ଭୱତି ?
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ
ଦ୍ୱାରା ବା ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଣ ସଦା ଆରାଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ?)
- ଉତ୍ତର: ୱଲ୍ମୀକଃ (ଉଇ ହୁଙ୍କା)
(ଖ) କା ସା ସ୍ତ୍ରୀ
ଦେହୱିୱର୍ଜିତା ?
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଦେହ ବା ଶରୀର
ନଥିବା ସେହି ସ୍ତ୍ରୀ କିଏ ?)
- ଉତ୍ତର: ଛୋଟିକା / ଫୁଟ୍କୀ
(ଚୁଟ୍କି ବା ଆଙ୍ଗୁଠି ଫୁଟାଇବା ଶବ୍ଦ)
(ଗ) କା ସହଦେୱେନ ପୂଜିତା ?
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କ
ଦ୍ୱାରା କିଏ ପୂଜିତା ଅଟନ୍ତି ?)
- ଉତ୍ତର: ପାର୍ୱତୀ / ଜଗଦମ୍ବା (ମା' ପାର୍ବତୀ)
(ଘ) କିଂ ତ୍ୱଗ୍ୱସ୍ତ୍ରଧାରୀ ନ ଚ
ସିଦ୍ଧୟୋଗୀ ?
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଗଛର ବଳ୍କଳ ପରି
ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥାଏ କିନ୍ତୁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ନୁହେଁ, ତାହା କଣ ?)
- ଉତ୍ତର: ନାରିକେଲଃ (ନଡ଼ିଆ)
(ଙ) କୃଷ୍ଣମୁଖୀ କା ସା
ଗୌରାଙ୍ଗୀ ୟା ସଦା ପେଟିକାୱାସିନୀ ?
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: କଳା ମୁହଁ ଥିବା
ଏବଂ ଗୋରା ଶରୀର ଥିବା ସେହି ସ୍ତ୍ରୀ କିଏ, ଯିଏ ସବୁବେଳେ ଦିଆସିଲି ବାକ୍ସ ଭିତରେ ରହେ ?)
- ଉତ୍ତର: ଅଗ୍ନିଶଲାକା (ଦିଆସିଲି
କାଠି)
(ଚ) କା ଅମୁଖୀ କୁରୁତେ ଶବ୍ଦମ୍ ?
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ମୁହଁ ନଥାଇ ମଧ୍ୟ
କିଏ ଶବ୍ଦ କରିଥାଏ ?)
- ଉତ୍ତର: ଛୋଟିକା (ଚୁଟ୍କି)
(ଛ) କଃ ତ୍ରିନେତ୍ରଧାରୀ ନ ଚ
ଶୂଲପାଣିଃ ?
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ତିନୋଟି ଆଖି ଅଛି
କିନ୍ତୁ ମହାଦେବ ଶିବ ନୁହେଁ,
ସେ କିଏ ?)
- ଉତ୍ତର: ନାରିକେଲଃ (ନଡ଼ିଆ)
(ଜ) କସ୍ୟ ପାଦଦ୍ୱୟଂ ନାସ୍ତି
ପରଂ ଗାଢ଼ମାଲିଙ୍ଗତି ?
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: କାହାର ଦୁଇଟି
ଗୋଡ଼ ନାହିଁ ତଥାପି ଶରୀରକୁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରିଥାଏ ?)
- ଉତ୍ତର: ୟୁତକମ୍ (ଜାମା ବା
ସାର୍ଟ)
(ଝ) କା ୱନେ ୟାତା ୱନେ ଚ
ତ୍ୟକ୍ତା ?
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଜଙ୍ଗଲକୁ
ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲରେ ହିଁ ତ୍ୟାଗ କରାଗଲା, ତାହା କଣ ?)
- ଉତ୍ତର: ସୀତା (ମାତା ସୀତା /
ଗୂଢ଼ାର୍ଥରେ ଅଶୋକ ବନର ବିଧ୍ୱଂସ)
୩. ସନ୍ଧିୱିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ ।
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ
କର ।)
- ସାକ୍ଷରୋ ନ = ସାକ୍ଷରଃ + ନ
- ୟୋ ଜାନାତି = ୟଃ + ଜାନାତି
- ସଦାରାଧ୍ୟମ୍ = ସଦା + ଆରାଧ୍ୟମ୍
- କାକୋଽୟମ୍ = କାକଃ + ଅୟମ୍
- ଚୈୱ = ଚ + ଏୱ
- ନାସ୍ତି = ନ + ଅସ୍ତି
- ବାହୁରସ୍ତି = ବାହୁଃ + ଅସ୍ତି
- ଗାଢ଼ମାଲିଙ୍ଗତି = ଗାଢ଼ମ୍ + ଆଲିଙ୍ଗତି
୪. ସନ୍ଧିଂ କୁରୁତ ।
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ସନ୍ଧି କର ।)
- ବିଭ୍ରତ୍ + ନ = ବିଭ୍ରନ୍ନ
- ହର୍ଷମ୍ + ଉପାଗତଃ = ହର୍ଷମୁପାଗତଃ
- ଚତୁଃ + ଅକ୍ଷରମ୍ = ଚତୁରକ୍ଷରମ୍
- ତୱ + ଅପି + ଅସ୍ତି = ତୱାପ୍ୟସ୍ତି
- ମମ + ଅପି + ଅସ୍ତି = ମମାପ୍ୟସ୍ତି
- ଦନ୍ତୈଃ + ହୀନଃ = ଦନ୍ତୈର୍ହୀନଃ
- ପଦମ୍ + ଏକମ୍ = ପଦମେକମ୍
- ନ + ଏୱ = ନୈୱ
- ରଥଃ + ୟାତି = ରଥୋ ୟାତି
- ପର୍ୱତ + ଅଗ୍ରେ = ପର୍ୱତାଗ୍ରେ
୫. ୱାକ୍ୟାନି ରଚୟତ ।
(ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର
।)
- ଅପି (ମଧ୍ୟ): ମମ ସମୀପେ ଅପି
ଏକଂ ପୁସ୍ତକମ୍ ଅସ୍ତି ।
- ଏୱ (ହିଁ): ସତ୍ୟମେୱ ଜୟତେ ।
- ଏୱମ୍ (ଏହିପରି): ଏୱମ୍ ଉକ୍ତ୍ୱା
ସଃ ଗୃହଂ ଗତୱାନ୍ ।
- ହି (ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ):
ଅଗ୍ନିଶଲାକା ଶୀଘ୍ରଂ ହି ଅଗ୍ନିଂ ୱମତି ।
- ସଦା (ସବୁବେଳେ): ଛାତ୍ରଃ ସଦା
ସତ୍ୟଂ ୱଦେତ୍ ।
- ୟଦି (ଯଦି): ୟଦି ତ୍ୱଂ ଜାନାସି
ତର୍ହି କଥୟ ।
- ତଦ୍ (ତାହା): ୟଦି ଜାନାସି ତଦ୍
ୱଦ ।
- କୁରୁତେ (କରୁଛି): ସଃ ଅମୁଖୀ
ହୁତ୍ୱା ଶବ୍ଦଂ କୁରୁତେ ।
- ସ୍ୱୟମ୍ (ନିଜେ): ସଃ ସ୍ୱୟମ୍ ଏୱ
ଅଙ୍ଗମ୍ ଆଲିଙ୍ଗତି ।
- ଅସ୍ତି (ଅଛି): ୱୃକ୍ଷସ୍ୟ ଅଗ୍ରେ
ଏକଃ କପିଃ ଅସ୍ତି ।